Renowacji pomnika z 1933 roku, upamiętniającego piętnastolecie odzyskania przez Polskę niepodległości, dokonali w Miadziole członkowie Oddziału ZPB w Mińsku. Odnaleziony jeszcze w 2005 roku pomnik jest cennym świadectwem przedwojennego patriotyzmu społeczności Miadzioła.
Świadczy o tym wyryty na postumencie napis: „Dnia 11.XI.1933r. jako w piętnastoletnią rocznicę odzyskania niepodległości Państwa Polskiego wzniosło ten pomnik poległym Bohaterom wdzięczne społeczeństwo gminy miadzielskiej”.
Polacy z Mińska, dowiedziawszy się o istnieniu śladu polskości na ziemi miadziołskiej, postanowili odnowić pomnik i w 2012 roku wybrali się do Miadzioła, aby ocenić stan zabytku. Okazało się, że pomnik stał w niedużej (na pięć grobów) kwaterze żołnierzypoległych w wojnie polsko-bolszewickiej. Stał tam niestety krótko, bo zaledwie sześć lat. Po wybuchu II wojny światowej i okupacji przez ZSRR wschodnich terenów Polski, w latach 1939-1940 komuniści wysadzili pomnik w powietrze. Nie udało im się jednak zniszczyć go ostatecznie. Pomnik spadł z postumentu, ale zachował się we względnie dobrym stanie, leżał przez te lata przy grobach bohaterów walk o niepodległą Polskę.
15 sierpnia w Święto Wojska Polskiego Polacy Mińska odwiedzili pomnik i kwaterę wraz z konsulem Adamem Kaczyńskim. Wtedy też podjęli ostateczną decyzję, aby przywrócić świetność pamiątce po czasach, gdy Miadzioł leżał w granicach wolnej i niepodległej Rzeczypospolitej Polskiej.
Dzięki umiejętnościom mińskiego działacza ZPB Edwarda Kaczana oraz wysiłkowi członków stołecznego oddziału organizacji, 23 sierpnia odnowiony, przepiękny pomnik piętnastolecia niepodległości Polski wrócił na swoje miejsce w kwaterze żołnierzy 1920 roku, a w ciągu kolejnych dni Polacy uporządkowali teren wokół pomnika, wysadzili przy nim kwiaty i posprzątali kwaterę żołnierzy, ku czci których społeczność Miadzioła 81 lat temu ufundowała i wzniosła pomnik.
Pomnik, choć stoi na postumencie, wymaga dalszej renowacji. Prawie niewidoczny jest umieszczony na nim napis: „Tu spoczywają zwłoki nieznanych żołnierzy polskich poległych w walkach w obronie ojczyzny w czerwcu 1920 r. z bolszewikami pod Miadziołem”.
Polacy z Mińska cieszą się, że udało im się przywrócić do względnie normalnego stanu jedno z miejsc polskiej pamięci narodowej na ziemi miadziołskiej. Zapewniają, że będą regularnie odwiedzać kwaterę żołnierzy 1920 roku, pielęgnować pamięć o nich i utrzymywać we wzorowym stanie samą nekropolię.
Helena Marczukiewicz z Miadzioła
Kresy24.pl za znadniemna.pl
