• Ukraina
  • Białoruś
  • Rosja
  • Litwa
  • Region Bałtyku
  • Azja i Zakaukazie
  • Na Świecie
  • Historia i Wspomnienia
  • Kultura
  • Podróże po Kresach
  • Wyszukiwarka Kresowa
  • Kalendarium Kresów
    • Styczeń w Historii Kresów
    • Luty w Historii Kresów
    • Marzec w Historii Kresów
    • Kwiecień w Historii Kresów
    • Maj w Historii Kresów
    • Czerwiec w Historii Kresów
    • Lipiec w Historii Kresów
    • Sierpień w Historii Kresów
    • Wrzesień w Historii Kresów
    • Październik w Historii Kresów
    • Listopad w Historii Kresów
    • Grudzień w Historii Kresów
  • Polacy na Wschodzie
  • Biblioteka Kresowa
  • Kuchnia Kresowa
Kresy24.pl
  • 16 lis 2026
  • Archiwa Czasopism
    • Archiwum Dziennika Kijowskiego
    • Archiwum Gazety Polskiej Bukowiny
    • Archiwum Głosu Polonii
    • Archiwum Głosu znad Niemna
    • Archiwum Kuriera Galicyjskiego
    • Archiwum Kwartalnika Echa Polesia
    • Archiwum Kwartalnika Krynica
    • Archiwum Magazynu Polskiego
    • Archiwum Monitora Wołyńskiego
    • Archiwum Mozaiki Berdyczowskiej
    • Archiwum pisma Nasze Drogi
    • Archiwum pisma Polacy Donbasu
    • Archiwum Słowa Polskiego
    • Archiwum Słowa Życia
    • Archiwum Tęczy Żytomierszczyzny
    • Archiwum pisma Polonia Charkowa
    • Archiwum pisma Wołanie z Wołynia
    • Archiwum Polak na Łotwie
    • Archiwum Polaka Małego
    • Archiwum Polaka w Niemczech
  • Filmoteka
  • Niepodległość
  • Polacy na (Bliskim) Wschodzie
  • Trójmorze
  • TV Kresy24.pl
  • Archiwum Kresowe
Kresy24.pl
  • Ukraina
  • Białoruś
  • Rosja
  • Litwa
  • Region Bałtyku
  • Azja i Zakaukazie
  • Na Świecie
  • Historia i Wspomnienia
  • Kultura
  • Podróże po Kresach
  • Wyszukiwarka Kresowa
  • Kalendarium Kresów
    • Styczeń w Historii Kresów
    • Luty w Historii Kresów
    • Marzec w Historii Kresów
    • Kwiecień w Historii Kresów
    • Maj w Historii Kresów
    • Czerwiec w Historii Kresów
    • Lipiec w Historii Kresów
    • Sierpień w Historii Kresów
    • Wrzesień w Historii Kresów
    • Październik w Historii Kresów
    • Listopad w Historii Kresów
    • Grudzień w Historii Kresów
  • Polacy na Wschodzie
  • Biblioteka Kresowa
  • Kuchnia Kresowa

Pamięć o Kresach

28 lis 2012

Zdjęcie z wystawy „Dawne Kresy we współczesnym obiektywie” zbiorów Muzeum Niepodległości w Warszawie

Po 1945 roku wyjechali z Kresów. Nie są repatriantami, bo ich ojczyzna została za wschodnią granicą.

Nie można mówić o prawdziwej repatriacji, ponieważ nie powracali do ojczyzny, ale byli z niej ewakuowani – mówiła na odbywającej się na Uniwersytecie Warszawskim konferencji naukowej z cyklu „Genealogia pamięci” Małgorzata Głowacka-Grajper .

“Pamięć o przesiedleniu i lokalnej ojczyźnie, z której się wywodzili, przez cały okres komunizmu była spychana na margines życia społecznego i politycznego. (…) Natomiast po rozpoczęciu przemian demokratycznych w Polsce, nawet jeszcze trochę przed 1989 rokiem, doszło do zjawiska, które można nazwać wybuchem pamięci kresowej”. Według  Głowackiej-Grajper, zaowocowało to wydaniem dużej liczby wspomnień, albumów, reportaży dotyczących życia mieszkańców Kresów i wyjazdami na tereny dzisiejszej Litwy, Białorusi i Ukrainy.

“Powstało też bardzo dużo organizacji kresowych, ale co charakterystyczne nigdy nie powstała jedna organizacja” – zauważyła Głowacka-Grajper, wyjaśniając, że wiąże się to m.in. z różnorodnymi tożsamościami Kresowiaków. “Dwuznaczność pamięci o Kresach (…) jest bardzo subtelna i wyraża się w samym używaniu pojęcia Kresy czy Kresowiacy. To nazwa zbiorcza, która łączy bardzo różne społeczności, różne sytuacje i różne ziemie”. Badane przez socjologów osoby – jak zauważyła – nie czują się Kresowiakami, ale mieszkańcami Wilna czy Lwowa, a określanie ich zbiorczą nazwą “Kresowiaków” uznają za błąd.

Liczbę osób pochodzących z Kresów i ich potomków żyjących w Polsce szacuje się, według Głowackiej-Grajper, na ok. 6 mln. Państwo polskie nie mogło pozostawać obojętne na ich los nie tylko ze względu na tę liczbę, ale również dlatego, że wielu Polaków zdecydowało się nie opuszczać swoich lokalnych ojczyzn i żyje na Kresach do tej pory.

Podsumowując, warszawska socjolog zauważyła, że obecnie można mówić o kolejnym “wybuchu pamięci kresowej”, tym razem objawiającym się w tworzeniu licznych stron internetowych, gdzie zbierane są relacje Kresowiaków i świadectwa ich życia w dawnej Polsce. Może to częściowo zniwelować utratę społecznej pamięci Polaków o Kresach. Utrata ta, jak zauważyła Małgorzata Głowacka-Grajper, spowodowana była m.in. brakiem przekazu w wielu kresowych rodzinach, które bały się w okresie PRL opowiadać o swoich doświadczeniach o tym, skąd pochodzą i jak żyły przed wojną.

Kresy24.pl, dzieje.pl

< Idź pod prąd Zobacz inny >
Ważne? Ciekawe? Podaj dalej:

Nie przegap w tym temacie:

K24Na Cmentarzu Orląt we Lwowie zatrzymano polskich studentów z racami K24Moje powroty – wspomnienia z Ostrowiecczyzny i Wilna K24Gabriela Zapolska – życie jak teatr…
  • Tagi
  • debata
  • internet
  • komunizm
  • konferencja
  • Kresowiacy
  • Kresy Wschodnie
  • Lwów
  • media
  • Wilno
  • Związek Sowiecki

NAJNOWSZE WIADOMOŚCI

Największy przelew w historii! Ukraina dostanie od nas miliardy

Największy przelew w historii! Ukraina dostanie od nas miliardy

Rosjanie coraz bliżej? Nowe postępy pod Wilnem

Rosjanie coraz bliżej? Nowe postępy pod Wilnem

Zamykają wszystkie przejścia graniczne z Rosją!

Zamykają wszystkie przejścia graniczne z Rosją!

Rosyjscy propagandyści puścili to w świat. Chodzi o prezydenta

Rosyjscy propagandyści puścili to w świat. Chodzi o prezydenta

Mrożący plan Putina. To brzmi jak wyrok dla Polski

Mrożący plan Putina. To brzmi jak wyrok dla Polski

Tego jeszcze nie było. Reakcja Zełenskiego zmieni wszystko!

Tego jeszcze nie było. Reakcja Zełenskiego zmieni wszystko!

Piekło nad bazą Su-34. Co najmniej 30 eksplozji i drugi potężny cios (WIDEO)

Piekło nad bazą Su-34. Co najmniej 30 eksplozji i drugi potężny cios (WIDEO)

Białorusini idą na rzeź. Jest cicha zgoda Mińska

Białorusini idą na rzeź. Jest cicha zgoda Mińska

Główna ofensywa Rosji załamała się! Ale co z Kramatorskiem?

Główna ofensywa Rosji załamała się! Ale co z Kramatorskiem?

Strategiczna rafineria zaliczyła "piątek 13-go"! Płonie (WIDEO)

Strategiczna rafineria zaliczyła "piątek 13-go"! Płonie (WIDEO)

Słowa Łukaszenki dają do myślenia. Ukraina szykuje się na powtórkę

Słowa Łukaszenki dają do myślenia. Ukraina szykuje się na powtórkę

Zielone ludziki Putina wchodzą na Białoruś! Milicja bezradna

Zielone ludziki Putina wchodzą na Białoruś! Milicja bezradna

Zaskakująca oferta Kremla w sprawie Białorusi

Zaskakująca oferta Kremla w sprawie Białorusi

Córka Putina urodziła Zełenskiemu syna!

Córka Putina urodziła Zełenskiemu syna!

Zamach w Moskwie! Prawa ręka premiera (WIDEO)

Zamach w Moskwie! Prawa ręka premiera (WIDEO)

Uderzenie w okręt na Bałtyku! Koniec bezpiecznych portów

Uderzenie w okręt na Bałtyku! Koniec bezpiecznych portów

Wrócili z rozmów. Znów pogadali. Zapowiedzieli rozmowy. I inne rozmowy

Wrócili z rozmów. Znów pogadali. Zapowiedzieli rozmowy. I inne rozmowy

Trump i Musk znów blokują Starlinka! Kijów znalazł na to sposób

Trump i Musk znów blokują Starlinka! Kijów znalazł na to sposób

  • Click here - to select or create a menu
Projekt finansowany ze środków MSZ
© Kresy24.pl 2026. Wszelkie Prawa Zastrzeżone. O nas i Kontakt | Polityka prywatności
Produkcja: Fundacja Wolność i Demokracja