„Idea samostanowienia Białorusi wyszła oddolnie, z inicjatywy mas i została wyrażona poprzez zwołanie I Wszechbiałoruskiego Kongresu. Ten narodowy zjazd zademonstrował istotne wartości, które są tak ważne dla nas do dnia dzisiejszego. To posiadania własnego państwa z jego socjalnym charakterem, i ten fakt, że tylko naród i jego wola, zbiorowa mądrość i liderzy mogą stać się prawdziwym źródłem niezależności”- napisał Aleksander Łukaszenka do zgromadzonych na odbywającej się w Mińsku konferencji pod hasłem „Wydarzenia z 1917 roku w historycznym losie Białorusi”.
List głowy państwa odczytał specjalny wysłannik, pierwszy zastępca szefa Administracji Prezydenta Maksim Ryżenkow.
Łukaszenka dokonał paraleli I Wszechbiałoruskiego Kongresu z 1917 roku z obecnym Zgromadzeniem Narodowym Białorusi. Według głowy państwa, jesteśmy świadkami „drugiej lekcji historii naszego państwa. Tylko jedność nas wszystkich, całego naszego białoruskiego narodu jest gwarancja wyboru i zachowania niezależnej ścieżki rozwoju”.
W odczytanym przesłaniu mówi się, że na I Wszechbiałoruskim Kongresie pojawił się pomysł utworzenia białoruskiego uniwersytetu. Łukaszenka podkreślił, że bez edukacji i nauki niemożliwe jest wzmocnienie niezależności państwa.
I Kongres Wszechbiałoruski został zwołany 5 grudnia 1917 roku w Mińsku przez Wielką Radę Białoruską.
Obrady odbyły się w dniach 5–17 grudnia 1917 roku za wiedzą i materialnym wsparciem Ludowego Komisariatu ds. Narodowości Rosyjskiej FSRR. Zjazd zgromadził białoruskich działaczy politycznych reprezentujących gubernie mińską, mohylewską, witebską, smoleńską i grodzieńską. Na zjazd przybyli też przedstawiciele białoruskojęzycznych powiatów guberni kowieńskiej i wileńskiej oraz brańskiej.
Do 14 grudnia zarejestrowano ponad 1800 delegatów, w większości nauczycieli, wojskowych i urzędników. Na czele zjazdu stanął przewodniczący Białoruskiej Rady Wojskowej Jan Sierada.
Kongres przyjął szereg uchwał, m. in. ogłosił prawo narodu białoruskiego do niepodległości i samostanowienia oraz przyjęcia demokratycznej formy rządu. W czasie obrad dało się jednak zauważyć różnice polityczne między delegatami z zachodu i ze wschodu Białorusi. Ci pierwsi zdecydowanie opowiadali się za jakąś formą autonomii lub niepodległością państwa, drudzy przyszłość Białorusi widzieli w ramach demokratycznej Rosji.
Kongres wybrał Radę Kongresu, w skład której weszło 71 przedstawicieli różnych partii politycznych.
17 grudnia 1917 roku gmach, w którym obradował kongres został otoczony przez wojska bolszewickie, a delegatów rozpędzono.
Kresy24.pl/AB
