Jeśli polityka białoruskiego państwa się nie zmieni, to za 10 lat odsetek uczniów uczących się w języku białoruskim zbliży się do zera.
Zaledwie 9,7 proc. białoruskich pierwszaków uczęszczało w minionym roku szkolnym do klas białoruskojęzycznych, a z roku na rok liczba ta jest coraz mniejsza. Cztery lata temu do klas pierwszych z białoruskim językiem nauczania uczęśzczało 12,1 proc. dzieciaków, a w 2009 -16,7 proc.
Białoruś zawsze była najbardziej zrusyfikowaną republiką radziecką, ale nawet w czasach, gdy nastepował zmierzch ZSRR, odsetek dzieci uczących się po białorusku wynosił 22%. Po uzyskaniu niepodległości udział placówek oświatowych z białoruskim językiem wykładowym gwałtownie wzrósł, by po dojściu do władzy Aleksandra Łukaszenki odnotować drastyczny spadek. Przywódca postawił na rusyfikację.
W latach 1995-2006 udział białoruskojęzycznych uczniów w wieku szkolnym spadł z ponad 40% do poziomu notowanego w czasach sowieckich – 22%.
Najwyższy odsetek uczniów klas pierwszych uczących się po białorusku notowany jest obecnie – w środkowej części obwodu mińskiego – 17,9%. W obwodzie brzeskim wynosi on 14,5%, a na Grodzieńszczyźnie – 10,9%. Najmniej dzieci pragnących uczyć się w języku ojczystym jest w obwodzie witebskim, tylko 6,3%. W mieście Mińsk tylko 2,7% dzieci uczęszcza na lekcje prowadzone w języku białoruskim.
Najlepiej sytuacja wygląda na wsi, gdzie odsetek (w skali kraju) pierwszoklasistów uczących się po białorusku wynosi 53,7 proc., z czego 72,4 proc. w obwodzie grodzieńskim i jedynie 45,8 proc. w obwodzie witebskim.
Jak zauważa portal rebenok.by, szkoły białoruskie pozostają tak tylko na papierze. Z powodu niskich wynagrodzeń nauczycieli i różnych filtrów ideologicznych brakuje nauczycieli wykładających po pbiałorusku.
Białoruś jest jedynym państwem słowiańskim, w którym odsetek dzieci uczących się języka narodowego spada każdego roku. Mimo sprzeciwu Rosji, Ukrainie udało się umocnić pozycję języka ukraińskiego. W innych krajach słowiańskich, nawet małych, takich jak Słowenia lub Macedonia Północna, język narodowy funkcjonuje jako jedyny język państwowy.
oprac.ba
