Obraz „Chajtarma” w reżyserii Achtema Sejtablijewa zdobył dwie główne nagrody w konkursie Związku Filmowców Ukrainy, w tym w kategorii „najlepszy film roku”. Przedstawia historię deportacji narodu krymsko-tatarskiego zarządzonej przez Stalina w 1944 roku.
Głównym bohaterem opowieści o tragedii wysiedleń Tatarów z Krymu jest jest Sułtan Amet-Chan (postać autentyczna), pilot myśliwca, dwukrotnie odznaczony najwyższym odznaczeniem sowieckim – gwiazdą bohatera ZSRR). W maju 1944 roku, po wyzwoleniu Sewastopola spod niemieckiej okupacji, Amethan przyjeżdża na kilka dni do rodzimej Ałupki. Mimowolnie staje się świadkiem deportacji Tatarów krymskich.
Statystami są w filmie Tatarzy, którzy 18 maja 1944 roku przeżyli tragiczną noc deportacji, kiedy to zrozkazu Stalina masowo deportowano ich do Azji Środkowej. Pozwolono im wrócić na półwysep dopiero w połowie lat 90.
W czasach niepodległości Ukrainy, w rocznicę tego wydarzenia, kilkadziesiąt tysięcy Tatarów corocznie brało udział w symferopolskim wiecu pamięci ofiar komunistycznego reżimu.Nowe władze anektowanego przez Rosję Krymu zabroniły organizowania jakichkolwiek uroczystości na okoliczność 70-lecia tragedii krymskiego narodu.
W niedzielę zamierzali uczcić rocznicę, jednak w piątek władze Krymu, powołując się na „niebezpieczną sytuację w południowo-wschodnich obwodach Ukrainy”, wydały zakaz demonstracji i innych imprez masowych, który ma obowiązywać do 6 czerwca, uniemożliwiając tym samym wspólnocie tatarskiej przeprowadzenie zaplanowanych na niedzielę uroczystości żałobnych.
Parlament Tatarów krymskich postanowił, że w niedzielę, 18 maja, obchodów nazwanych “Zapal w swoim sercu znicz pamięci” nie będzie – podała agencja Interfax-Ukraina.
Medżlis ogłosił jednocześnie, że w poniedziałek rano odbędą się na Krymie uroczystości żałobne w osadach, wsiach i innych miejscach wyznaczonych przez lokalne rady Tatarów. Nieco później, około południa, odbędą się zgromadzenia żałobne w stolicach rejonów (powiatów) oraz miejscach związanych z tragedią wysiedlenia.
W samym Symferopolu, jak zapowiedział Medżlis, w sąsiedztwie meczetu odbędzie się “dua”, ogólnokrymskie zgromadzenie modlitewne dla uczczenia pamięci ponad 230 000 Tatarów deportowanych na rozkaz Stalina w 1944 roku pod zarzutem współpracy z nazistowskim okupantem.
Kresy24.pl
