Anna Jagiellonka i Stefan Batory według Jana Matejki/ Domena publiczna
1576 – Anna Jagiellonka poślubiła na Wawelu Stefana Batorego i została wraz z nim koronowana. Panowanie Batorego to czas rozkwitu Kresów i zwycięstw Polski na Wschodzie.
Przypomnijmy, że książę Siedmiogrodu Stefan Batory wyprzedził w staraniach o rękę Anny Jagiellonki Maksymiliana II Habsburga. Chodziło, oczywiście, o polską koronę bo sama Anna Jagiellonka nie mogła być raczej przedmiotem pożądania. 53-letniej kłótliwej babie król poświęcił tylko trzy noce po ślubie i wyniósł się do innej sypialni. Na tym dzielenie wspólnego łoża się zakończyło, choć Anna miała ochotę na więcej.
„Anna chłopa dopadła i gębę wysoko nosi” – napisał w liście do jednego z magnatów litewskich Jan Tarnowski. Pewnej nocy Anna zapragnęła odwiedzić męża w jego sypialni. Kiedy przerażony król o tym się dowiedział, po prostu… uciekł. Świadkowie mówili potem, że ze złości „królowa dostała gorączki i trzeba było jej krew upuszczać”.
W końcu król uznał, że najlepiej dla niego a i dla Rzeczypospolitej będzie jeśli swój czas całkowicie poświęci wojnom i polityce. Obrażona Anna wyjechała do Warszawy i na złość mężowi zaczęła gościć u siebie wszelkich jego przeciwników. W końcu biskup Stanisław Karnkowski zaproponował parze królewskiej rozwód i ponowny ślub króla z jakąś niewiastą, która da mu następcę tronu. Najwyraźniej jednak Batory przysięgę małżeńską traktował serio bo kategorycznie odmówił.
O wielkich zasługach Stefana Batorego dla naszego kraju, a dla Kresów w szczególności mogą Państwo przeczytać w naszych artykułach o wojnie Stefana Batorego z Rosją, zdobyciu Połocka w 1579 roku, zdobyciu Zawołocza w 1580 roku i oblężeniu Pskowa w 1582 roku oraz “Życie i śmierć Stefana Batorego” i “Stefan Batory zostaje polskim królem”.
1864 – Powstanie Styczniowe: bitwa pod Zamościem.
1893 – w Torowie (obecnie Litwa) urodziła się Benedykta Mackieło – kiedy zmarła w 2007 r. w wieku prawie 114 lat była najstarszą wtedy Polką.
1900 – urodził się Aleksander Wat – polski pisarz. W styczniu 1940 r. został we Lwowie aresztowany wraz z Władysławem Broniewskim przez NKWD w zorganizowanej prowokacji. Więziony m.in. na Łubiance i w Saratowie, następnie zesłany do Kazachstanu. Potem był delegatem regionalnym Rządu RP, odmówił przyjęcia obywatelstwa radzieckiego. Zmarł w 1967 r.
1931 – w Wilnie urodziła się Elwira Seroczyńska – polska łyżwiarka szybka, wicemistrzyni olimpijska i mistrzyni świata. Zmarła w 2004 r.
1944 – w obozie koncentracyjnym w Oświęcimiu zginął Icchak Kacenelson – żydowski pisarz tworzący w języku jidysz, tłumacz. Urodzony w 1886 r. w Koreliczach koło Nowogródka.
Kresy24.pl / Historyczne Kalendarium Kresowe – 1 maja
