“28 kwietnia 2017 roku przypada 70. rocznica przeprowadzenia przez komunistyczne władze PRL akcji „Wisła”, w wyniku której ofiarą masowych wysiedleń i zbiorowych represji stało się około 150 tysięcy obywateli Polski narodowości ukraińskiej zamieszkujących południowe i środkowowschodnie regiony Polski” – czytamy w apelu zamieszczonym na stronie Związku Ukraińców w Polsce.
“Jej celem – piszą autorzy apelu – było ostateczne rozwiązanie kwestii ukraińskiej w Polsce poprzez uwięzienie przedstawicieli ukraińskiej inteligencji w obozie pracy w Jaworznie, rozproszenie ludności na ziemiach zachodnich i północnych, zakaz kultywowania wszelkich form życia społecznego w jego narodowej, ukraińskiej tradycji, zniszczenie ukraińskiego dziedzictwa kulturowego oraz wyrugowanie z życia wspólnoty Cerkwi greckokatolickiej jako instytucji umacniającej duchowość i tożsamość”.
Informują, że “W skład Komitetu Honorowego Społecznych Obchodów 70. rocznicy akcji „Wisła” weszli: Danuta Kuroń, Krystyna Zachwatowicz, ojciec Tomasz Dostatni OP, prof. Włodzimierz Mokry, Adam Bodnar, Andrzej Seweryn i Andrzej Stasiuk”.
W dalszej części apelu czytamy: “Po demokratycznych przemianach w 1989 r., obchody rocznic akcji „Wisła” otrzymywały wsparcie z budżetu polskiego państwa. W tym roku Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji, współfinansujące działania organizacji mniejszości narodowych i etnicznych nie przyznało żadnej dotacji na ten cel. Do dnia ogłoszenia niniejszej informacji Ministerstwo nie zmieniło decyzji o nieprzyznaniu środków na rocznicowe obchody.
Nie akceptując tej decyzji, niezgodnej naszym zdaniem z ideałami wolnej, demokratycznej Polski, chcemy wspólnie, my, obywatele RP, środowiska polskie i społeczność ukraińska, zorganizować w Przemyślu, w dniach 28–30 kwietnia, uroczystości upamiętniające tę tragiczną rocznicę. Środki zebrane w ramach zbiórki zostaną wykorzystane na zorganizowanie wystaw, debat, spotkań i prezentacji ukazujących różne aspekty oraz skutki przeprowadzonej 70 lat temu deportacji (stanu zabytków ukraińskiej kultury materialnej, świadomości społecznej obecnych mieszkańców, stereotypów i form niszczenia pamięci historycznej o powojennych wydarzeniach).
Chcielibyśmy zwrócić uwagę, iż po 1989 r. to właśnie akcja „Wisła” stała się jednym z kluczowym wydarzeń historycznych, wokół którego mozolnie budowano dialog polsko-ukraiński. Na szczególną uwagę zasługują w tym kontekście wieloletnie działania Jerzego Giedroycia i osób skupionych wokół „Kultury” a także Jacka Kuronia. Przełomowymi momentami stały się: uchwała senatu RP z 1990 r., list otwarty polskich intelektualistów potępiający akcję „Wisła” z 1997 r., list biskupów polskich i ukraińskich o wzajemnym pojednaniu z 2005 r. oraz oświadczenia w 60. rocznicę akcji „Wisła” sygnowanego przez śp. prezydenta RP Lecha Kaczyńskiego i Ukrainy Wiktora Juszczenkę. Nie zaprzepaśćmy tego dorobku! – apelują w imieniu organizatorów obchodów: Danuta Kuroń, Krystyna Zachwatowicz, Iza Chruślińska, Anna Dąbrowska, Piotr Tyma.
“Zwracamy się do wszystkich osób i środowisk dobrej woli w Polsce o wsparcie Związku Ukraińców w Polsce w organizacji godnych społecznych obchodów tej tragicznej i dla Ukraińców, i dla Polaków, rocznicy” – kończą swój apel.
