• Ukraina
  • Białoruś
  • Rosja
  • Litwa
  • Region Bałtyku
  • Azja i Zakaukazie
  • Na Świecie
  • Historia i Wspomnienia
  • Kultura
  • Podróże po Kresach
  • Wyszukiwarka Kresowa
  • Kalendarium Kresów
    • Styczeń w Historii Kresów
    • Luty w Historii Kresów
    • Marzec w Historii Kresów
    • Kwiecień w Historii Kresów
    • Maj w Historii Kresów
    • Czerwiec w Historii Kresów
    • Lipiec w Historii Kresów
    • Sierpień w Historii Kresów
    • Wrzesień w Historii Kresów
    • Październik w Historii Kresów
    • Listopad w Historii Kresów
    • Grudzień w Historii Kresów
  • Polacy na Wschodzie
  • Biblioteka Kresowa
  • Kuchnia Kresowa
Kresy24.pl
  • 16 lis 2026
  • Archiwa Czasopism
    • Archiwum Dziennika Kijowskiego
    • Archiwum Gazety Polskiej Bukowiny
    • Archiwum Głosu Polonii
    • Archiwum Głosu znad Niemna
    • Archiwum Kuriera Galicyjskiego
    • Archiwum Kwartalnika Echa Polesia
    • Archiwum Kwartalnika Krynica
    • Archiwum Magazynu Polskiego
    • Archiwum Monitora Wołyńskiego
    • Archiwum Mozaiki Berdyczowskiej
    • Archiwum pisma Nasze Drogi
    • Archiwum pisma Polacy Donbasu
    • Archiwum Słowa Polskiego
    • Archiwum Słowa Życia
    • Archiwum Tęczy Żytomierszczyzny
    • Archiwum pisma Polonia Charkowa
    • Archiwum pisma Wołanie z Wołynia
    • Archiwum Polak na Łotwie
    • Archiwum Polaka Małego
    • Archiwum Polaka w Niemczech
  • Filmoteka
  • Niepodległość
  • Polacy na (Bliskim) Wschodzie
  • Trójmorze
  • TV Kresy24.pl
  • Archiwum Kresowe
Kresy24.pl
  • Ukraina
  • Białoruś
  • Rosja
  • Litwa
  • Region Bałtyku
  • Azja i Zakaukazie
  • Na Świecie
  • Historia i Wspomnienia
  • Kultura
  • Podróże po Kresach
  • Wyszukiwarka Kresowa
  • Kalendarium Kresów
    • Styczeń w Historii Kresów
    • Luty w Historii Kresów
    • Marzec w Historii Kresów
    • Kwiecień w Historii Kresów
    • Maj w Historii Kresów
    • Czerwiec w Historii Kresów
    • Lipiec w Historii Kresów
    • Sierpień w Historii Kresów
    • Wrzesień w Historii Kresów
    • Październik w Historii Kresów
    • Listopad w Historii Kresów
    • Grudzień w Historii Kresów
  • Polacy na Wschodzie
  • Biblioteka Kresowa
  • Kuchnia Kresowa

„Za Naszą i Waszą wolność”

29 lis 2012

Wileński pomnik Powstania Listopadowego, Fot. Marian Paluszkiewicz, Kurier Wileński

182 lata temu, 29 listopada 1830 roku wybuchło Powstanie Listopadowe. Na wzgórzach ponarskich stoczono jego najważniejszą, niestety przegraną, wileńską bitwę.

Hasło nocy listopadowej „Za Naszą i Waszą Wolność” widnieje na upamiętniającym ją pomniku. Został odsłonięty 19 czerwca 2001 roku, w 170. rocznicę walk oddziałów powstańczych pod dowództwem Antoniego Giełguda i Dezyderego Adama Chłapowskiego.

18 czerwca 1831 roku, licząca 26 tys. żołnierzy armia rosyjska pod dowództwem generała-gubernatora M. Chrapowickiego rozbiła tu polski korpus powstańczy (12,6 tys. żołnierzy) Antoniego Giełguda. Po kilku kolejnych starciach powstańcy przeszli do walki partyzanckiej, która trwała aż do wiosny 1832 roku.

Antoni Giełgud (1792-1831) pochodził ze Żmudzi. W czasie wojen napoleońskich w 1806 roku dowodził bitwą pod Gdańskiem, zastępując rannego gen. Henryka Dąbrowskiego. Uczestniczył w kampanii 1812 roku, w której własnym kosztem wystawił pułk piechoty, wchodzący w skład załogi twierdzy Modlin. Został mianowany na stopień pułkownika przez cesarza Napoleona, a w 1818 roku – na generała brygady przez ks. Konstantego.

W powstaniu listopadowym odznaczył się w bitwach pod Wawrem, Białołęką i Olszynką Grochowską. Po tej ostatniej, rozkazem naczelnego wodza Jana Skrzyneckiego, został mianowany dowódcą II dywizji piechoty. Po przegranej bitwie pod Ostrołęką (26 maja) został skierowany na Litwę w celu podtrzymania powstania w tym rejonie. 29 maja odniósł zwycięstwo pod Rajgrodem, otwierając sobie tym samym drogę do Wilna. Na Litwie połączył swoją dywizję z wysłanym wcześniej małym korpusem gen. Dezyderego Chłapowskiego.

Działania korpusu na Litwie były nieudane i zakończyły się przekroczeniem granicy pruskiej oraz rozbrojeniem powstańców. 13 VII 1831 roku, w trakcie przekraczania granicy, Giełgud został zastrzelony przez podwładnego, kapitana 7. pułku piechoty Stefana Skulskiego.

Giełgud był odznaczony orderem św. Stanisława II klasy, z nadania Aleksandra I oraz krzyżem kawalerskim Orderu Virtuti Militari.

Kresy24.pl

< Idź pod prąd Zobacz inny >
Ważne? Ciekawe? Podaj dalej:

Nie przegap w tym temacie:

K24„Za Naszą i Waszą Wolność”. O powstańczych Ponarach 1831 roku nikt już prawie nie pamięta K24Walki toczyły się tam, gdzie wcześniej rosły truskawki K24Mickiewicz na golasa?
  • Tagi
  • armia rosyjska
  • bitwa
  • Napoleon
  • pomnik
  • Powstanie Listopadowe
  • Wilno

NAJNOWSZE WIADOMOŚCI

Największy przelew w historii! Ukraina dostanie od nas miliardy

Największy przelew w historii! Ukraina dostanie od nas miliardy

Rosjanie coraz bliżej? Nowe postępy pod Wilnem

Rosjanie coraz bliżej? Nowe postępy pod Wilnem

Zamykają wszystkie przejścia graniczne z Rosją!

Zamykają wszystkie przejścia graniczne z Rosją!

Rosyjscy propagandyści puścili to w świat. Chodzi o prezydenta

Rosyjscy propagandyści puścili to w świat. Chodzi o prezydenta

Mrożący plan Putina. To brzmi jak wyrok dla Polski

Mrożący plan Putina. To brzmi jak wyrok dla Polski

Tego jeszcze nie było. Reakcja Zełenskiego zmieni wszystko!

Tego jeszcze nie było. Reakcja Zełenskiego zmieni wszystko!

Piekło nad bazą Su-34. Co najmniej 30 eksplozji i drugi potężny cios (WIDEO)

Piekło nad bazą Su-34. Co najmniej 30 eksplozji i drugi potężny cios (WIDEO)

Białorusini idą na rzeź. Jest cicha zgoda Mińska

Białorusini idą na rzeź. Jest cicha zgoda Mińska

Główna ofensywa Rosji załamała się! Ale co z Kramatorskiem?

Główna ofensywa Rosji załamała się! Ale co z Kramatorskiem?

Strategiczna rafineria zaliczyła "piątek 13-go"! Płonie (WIDEO)

Strategiczna rafineria zaliczyła "piątek 13-go"! Płonie (WIDEO)

Słowa Łukaszenki dają do myślenia. Ukraina szykuje się na powtórkę

Słowa Łukaszenki dają do myślenia. Ukraina szykuje się na powtórkę

Zielone ludziki Putina wchodzą na Białoruś! Milicja bezradna

Zielone ludziki Putina wchodzą na Białoruś! Milicja bezradna

Zaskakująca oferta Kremla w sprawie Białorusi

Zaskakująca oferta Kremla w sprawie Białorusi

Córka Putina urodziła Zełenskiemu syna!

Córka Putina urodziła Zełenskiemu syna!

Zamach w Moskwie! Prawa ręka premiera (WIDEO)

Zamach w Moskwie! Prawa ręka premiera (WIDEO)

Uderzenie w okręt na Bałtyku! Koniec bezpiecznych portów

Uderzenie w okręt na Bałtyku! Koniec bezpiecznych portów

Wrócili z rozmów. Znów pogadali. Zapowiedzieli rozmowy. I inne rozmowy

Wrócili z rozmów. Znów pogadali. Zapowiedzieli rozmowy. I inne rozmowy

Trump i Musk znów blokują Starlinka! Kijów znalazł na to sposób

Trump i Musk znów blokują Starlinka! Kijów znalazł na to sposób

  • Click here - to select or create a menu
Projekt finansowany ze środków MSZ
© Kresy24.pl 2026. Wszelkie Prawa Zastrzeżone. O nas i Kontakt | Polityka prywatności
Produkcja: Fundacja Wolność i Demokracja