Co Ukraińcy sądzą o sobie, UPA i Rosji? Kogo lubią, a kogo nienawidzą? Ilu Ukraińców chce się odłączyć od kraju? Kogo uważają za swoich bohaterów, z czego są dumni w swojej historii? Tylko u nas badania Ukrainian Sociology Service!
Na wstępie jedno zastrzeżenie: ogólnoukraiński sondaż nie był prowadzony na terenach okupowanych przez Rosję i separatystów, czyli na Krymie i w Obwodzie Ługańskim, przeprowadzono go natomiast w Obwodzie Donieckim.
Za kogo uważają się Ukraińcy?
W pierwszej kolejności za obywateli Ukrainy uważa się 67,5% Ukraińców (w Obwodzie Donieckim tylko 38%), 12% przede wszystkim za mieszkańców swojego regionu (w Obwodzie Donieckim 35%), a 10% – swojej wsi lub miasta. Za obywateli nieistniejącego ZSRR nadal uważa się 3% Ukraińców, a 0,3% za obywateli Rosji.
Tylko 5% Ukraińców chciałoby odłączenia swojego regionu od Ukrainy, w tym 3% popiera stworzenie z regionu własnego państwa, a 2% chciałoby się przyłączyć do innego kraju. W Obwodzie Donieckim sytuacja znacznie się różni: 35% chciałoby wyjść ze składu Ukrainy (20% jako samodzielny region, 15% – przyłączyć się do innego kraju, czyli Rosji). 58% mieszkańców Donbasu chce jednak pozostania w ramach Ukrainy.
95% mieszkańców Ukrainy uważa państwo ukraińskie za bliskie (73% za bardzo bliskie), tyle samo identyfikuje się z językiem i kulturą ukraińską (na zachodzie – 100%, najmniej w Obwodzie Donieckim: z państwem identyfikuje się tam 88%, z językiem i kulturą – 90%).
Z kolei bliskość z Rosją deklaruje 56% ankietowanych (23% dużą bliskość), a z jej językiem i kulturą – 67% (29% dużą bliskość). W Obwodzie Donieckim wskaźnik ten jest znacznie wyższy: 90% odczuwa tam bliskość z Rosją (53% dużą bliskość), 94% bliski jest język rosyjski, 97% – rosyjska kultura.
Miłość do Polski i języka polskiego wypada znacznie słabiej. Z językiem i kulturą polską bliskość odczuwa 19% Ukraińców (na zachodzie kraju 25%), za odległe uznaje je 71,5%.
Jakie wydarzenia w swojej historii Ukraińcy uważają za najbardziej pozytywne, a jakie za negatywne?
Na pierwszym miejscu wśród zdarzeń pozytywnych jest zwycięstwo ZSRR nad Trzecią Rzeszą w II wojnie światowej – 84% (w Obwodzie Donieckim – 96,5%), Chrzest Rusi w 988 roku – 74%, ogłoszenie niepodległości Ukrainy – 71% (w trzech obwodach zachodnich – aż 97%, w Donieckim – tylko 40%, ale i tu tylko 32% uważa to za zdarzenie negatywne), powstanie pod wodzą Bohdana Chmielnickiego – 69% (na zachodzie kraju 85,5%, najmniej na Zakarpaciu i w Bukowinie – 52,5%), założenie Siczy Zaporoskiej – 55%, zwycięstwo nad Napoleonem w 1812 roku – 53%, powstanie Ukraińskiej Republiki Ludowej w l. 1917-18 – 50%, Majdan 2013-14 – 44%.
Również większość badanych pozytywnie ocenia podpisanie przez Ukrainę stowarzyszenia z UE – 56% (najczęściej w trzech obwodach zachodnich – 94,5%, najmniej w Obwodzie Donieckim, gdzie 69% uważa to za wydarzenie negatywne, a tylko 18% za pozytywne i Chersońskim – odpowiednio 41% – negatywne, 34% – pozytywne).
Kolejne pozytywne zdarzenia to zdaniem Ukraińców napisanie przez Filipa Orlika tzw. “konstytucji Ukrainy” w 1710 r. – 54% i rozpad ZSRR – 52%.
Najwięcej osób cieszy się z rozpadu Związku Sowieckiego w obwodach Iwano-Franowskim, Lwowskim i Tarnopolskim – średnio 88%. W kilku obwodach opinie o tym wydarzeniu są zdecydowanie odwrotne: w Obwodzie Donieckim 70% uważa je za fakt negatywny, a tylko 12% za pozytywny, w Obwodzie Charkowskim 52% – za negatywny i 31% za pozytywny, a w Obwodach Dniepropietrowskim i Zaporożskim – jest średnio 49% przeciwników rozpadu ZSRR i 39% osób, które uważają, że było to dobre.
Utworzenie UPA w 1942 r. za wydarzenie pozytywne uważa 40% Ukraińców, za negatywne – 31%. Z kolei założenie Organizacji Ukraińskich Nacjonalistów OUN w 1929 r. za pozytywne uważa 37%, za negatywne – 31%. W przypadku obu tych wydarzeń najwięcej ocen pozytywnych jest na zachodniej Ukrainie, najwięcej negatywnych w Obwodzie Donieckim, Charkowskim, Dniepropietrowskim, Odesskim, Mikołajowskim i Chersońskim.
Pomarańczową rewolucję z 2004 r. za wydarzenie pozytywne uważa 44%, za negatywne 35%.
Stworzenie Imperium Rosyjskiego w 1721 r. za pozytywne uważa 26% badanych, za negatywne 24% (na zachodzie 53:6, w Obwodzie Donieckim 55:1).
Kogo Ukraińcy uważają za swoich największych bohaterów?
Tu wyniki są najbardziej niejednoznaczne. Spośród 18 postaci zaproponowanych do oceny ankietowanym, najwyższe oceny zdobyli książę Jarosław Mądry – 33%, Bohdan Chmielnicki – 32%, książę Włodzimierz Wielki – 31% oraz historyk-polityk Mychajło Hruszewski – szef Ukraińskiej Centralnej Rady z lat 1917-18, który zdobył 19%.
Ze współczesnych polityków najlepszą ocenę zdobył obecny prezydent Petro Poroszenko – 10%, a najgorszą – byli prezydenci Wiktor Janukowycz i Wiktor Juszczenko – obaj tylko po 2% ocen pozytywnych.
W Obwodzie Donieckim wyniki pod tym względem różnią się zdecydowanie od reszty kraju. Tu największymi bohaterami negatywnymi są Stepan Bandera (45% negatywnych ocen), Wiktor Juszczenko (40%), Petro Poroszenko (38%) i Wiktor Janukowycz (25%). Stalina i Lenina zdecydowana większość nie uważa tu za postacie negatywne.
Natomiast najwięcej ocen pozytywnych zdobył w Obwodzie Donieckim… car Piotr I – 30%.
W skali całego kraju Ukraińcy najbardziej w swojej historii nie lubią wspomnianego Wiktora Janukowycza – 54% badanych oceniło go źle, na drugim miejscu uplasował się Józef Stalin – 39%, na trzecim Wiktor Juszczenko – 25%, na czwartym Włodzimierz Lenin – 23%, na piątym Stepan Bandera – 20%.
Co może zjednoczyć Ukraińców?
Ciekawe były również odpowiedzi na pytanie o to, co może najbardziej zjednoczyć dziś Ukraińców. 36% uważa, że może to być zwycięstwo w obecnej wojnie z Rosją, 35% – że walka z korupcją, a 34% – za czynnik jednoczący uważa ewentualną poprawę sytuacji społeczno-gospodarczej.
Najmniej osób jako czynniki jednoczące wskazało federalizację Ukrainy – 6%, wprowadzenie rosyjskiego jako drugiego języka państwowego – 8% i walkę z nacjonalizmem – 8%.
Za najbardziej skłócające naród zjawiska Ukraińcy uważają korupcję wśród władz i działania oligarchów – po 29% oraz działania Rosji – 25%.
Badanie w okresie 25 grudnia 2014 – 15 stycznia 2015 przeprowadziła Ukrainian Sociology Service wspólnie z Fundacją “Inicjatywy Demokratyczne” na 4413-osobowej próbie respondentów. Błąd statystyczny w takim badaniu może wynosić 1,8%.
Kresy24.pl
