W Wilnie odbywa się ceremonia ponownego pochówku kilkunastu powstańców styczniowych – w tym Zygmunta Sierakowskiego i Wincentego Konstantego Kalinowskiego. Trumny ze szczątkami poległych zostały przeniesione w uroczystym przemarszu do Katedry Wileńskiej. W uroczystościach biorą udział prezydent Andrzej Duda, premier Mateusz Morawiecki oraz politycy niższej rangi z Białorusi, Ukrainy i Łotwy, informuje tvp.info i portal svaboda.org, który prowadzi transmisję internetową z uroczystości.
Szczątki powstańców zostały odnalezione przypadkowo, w 2017 r. Po ulewnych opadach deszczu zaczęły osuwać się zbocza Góry Zamkowej. Prezydent Litwy Gitanas Nauseda mówił na konferencji prasowej, że góra „zapłakała nad losem walczących o niepodległość”.
Powstańcy zostali tam pochowani w 1863 i 1864 r., po straceniu z rozkazu władz carskich. Pochówek odbył się w tajemnicy przed rodzinami zamordowanych. Mimo tego kolejne pokolenia wilnian wiedziały o znaczeniu tego miejsca.
I tak, uroczystość pochówku powstańcu rozpoczęła się 22 listopada o godz. 8.30. Trumny ze szczątkami bohaterów powstania styczniowego zostały przeniesione z dziedzińca Pałacu Władców na plac Katedralny, gdzie odbył się uroczysty apel wojskowy, zaś po jego zakończeniu trumny zostały wniesione do bazyliki archikatedralnej.
Od godz. 9 do godz. 11.30 mieszkańcy i goście miasta oddają cześć bohaterom, o godz. 11.45 zaplanowano przybycie do świątyni oficjalnych gości i delegacji.
O godz. 12 w bazylice archikatedralnej rozpocznie się uroczysta msza św. pod przewodnictwem metropolity wileńskiego arcybiskupa Gintarasa Grušasa. Nabożeństwo będą koncelebrowali biskupi i kapelani wojskowi z Litwy, Polski i Białorusi. (Wstęp do bazyliki archikatedralnej będzie ograniczony. Uroczystość można będzie obejrzeć na ustawionych na pl. Katedralnym ekranach. Bezpośrednią transmisję będzie prowadziła Telewizja Litewska).
Po zakończeniu mszy św. zaplanowano przemówienia przedstawicieli państwa oraz delegacji zagranicznych.
O godz. 13.20 rozpocznie się wyniesienie trumien z szczątkami przywódców i uczestników powstania styczniowego. Procesja żałobna wyruszy na cmentarz na Rossie. (Trasa procesji: ulice T. Vrublevskio, Šventaragio, Pilies, Didžioji, Aušros Vartų, Pelesos, Rasų do cmentarza na Rossie).
Około godz. 14 uczestnicy procesji zatrzymają się przy Kaplicy Ostrobramskiej. Tej podniosłej chwili towarzyszyć będą dźwięki dzwonów rozlegające się z wileńskich kościołów oraz pieśni po litewsku, polsku i białorusku.
Około godz. 14.30 procesja ma dotrzeć na cmentarz na Rossie, gdzie swoje przemówienia wygłoszą prezydenci Litwy i Polski, Gitanas Nausėda i Andrzej Dud (wstęp na cmentarz będzie ograniczony. Uroczystość będzie można oglądać na telebimach. Będzie ona również transmitowana przez telewizję litewską i polską).
Na zakończenie oficjalnej części ceremonii uroczystego pochówku powstańców styczniowych. Zabrzmią salwy na cześć przywódców i uczestników powstania styczniowego oraz wszystkich, którzy zginęli w walce o wolność Ojczyzny.
Od godz. 16 kaplica główna na cmentarzu na Rossie zostanie otwarta dla wszystkich, którzy przyjdą oddać cześć bohaterom.
Konstanty (Kastuś – biał.) Kalinowski, przywódca powstania na Grodzieńszczyźnie jest uważany przez środowiska demokratyczne Białorusi za bohatera narodowego. Dziś, choć państwo Białoruś reprezentowane będzie w Wilnie tylko na poziomie wicepremiera, opozycja i świadomi narodowo Białorusini tłumnie przybywają do stolicy Wilna, gdzie obchody potrwają do niedzieli.
O godzinie 20.00 w klubie «Legendos Klubas» (Kalvarijų 85) rozpocznie się występ białoruskiej kapeli «Dzieciuki» — wejście – 5 euro.
Niezależne białoruskie środowiska zapraszają 23 listopada na Mszę św. za spokój duszy powstańców, która zostanie odprawiona w cerkwi Bazylianów przy ul. Aušros Vartų 7B o godzinie 11.00
Ok. 13:00 – spotkanie z Radą Białoruskiej Republiki Ludowej (dokładny czas i miejsce zostaną ogłoszone wkrótce).
O 16:00 – Misterium – historyczne requiem poświęcone powstaniu 1863-1864 (dokładny czas i miejsce zostaną ogłoszone w najbliższym czasie).
18:00 – Powstańczy łańcuch – marsz ze świecami od Ostrej Bramy do cmentarza na Rossie.
24 listopada, w niedzielę o godzinie 12.00 msza w kościele świętego Bartłomieja na Zarzeczu, adres Užupio, 17. W godz. 14:00 — 16:00 —
Przypomnijmy, w latach 1863–1864 na placu Łukiskim w Wilnie stracono 21 przywódców i uczestników powstania styczniowego. Jako pierwszy 22 maja 1863 r. (wg starego stylu) śmierć poniósł ks. Stanisław Iszora. Zygmunt Sierakowski stracony został 15 czerwca 1863 roku, na Konstantym Kalinowskim – jako ostatnim z tej grupy – wyrok wykonano 10 marca 1864 roku. Skazańcy zostali pogrzebani przez władze carskie w tajemnicy przed bliskimi i społeczeństwem na Górze Zamkowej.
Pierwsze powstańcze groby zostały odkryte przypadkowo w 2017 roku w trakcie prowadzenia prac archeologicznych. Badania genetyczne potwierdziły tożsamość pogrzebanych tam bohaterów powstania styczniowego. Odnaleziono szczątki 20 powstańców, w tym przywódców zrywu Zygmunta Sierakowskiego i Konstantego Kalinowskiego. Nie udało się odnaleźć szczątków ks. Stanisława Iszory.
W kaplicy cmentarnej na Rossie, która stanie się odtąd mauzoleum powstańców styczniowych, wraz z przywódcami powstania Zygmuntem Sierakowskim i Konstantym Kalinowskim, spoczną również: Bolesław Kołyszko, ks. Rajmund Ziemacki, Julian Leśniewski, Albert Laskowicz, Józef Jabłoński, Aleksander i Józef Rewkowscy, Karol Sipowicz, Jan Bieńkowski, Jan Marczewski, Edward Czapliński, Mieczysław Dormanowski, Ignacy Zdanowicz, Tytus Dalewski, Henryk Makowiecki, Władysław Nikolai, Kazimierz Syczuk i Jakub Czechan.
Początkowo planowano, że imiona i nazwiska powstańców zostaną zapisane po litewsku i po polsku. Rządowa komisja uwzględniła jednak sugestie historyków i podjęła decyzję, że w mauzoleum będą napisy również w języku białoruskim.
Kresy24.pl podst. zw.lt/BNS/wilnotela.lt/nn.by/tvp.info.pl/svaboda.org/ba