W siedzibie MSZ RP przy ul. Krywulta w Warszawie odbyła się uroczysta prezentacja oryginału traktatu ryskiego z 18 marca 1921 r., którego podpisanie kończyło wojnę polsko-bolszewicką, a także oryginał umowy sojuszniczej zawartej przez II RP z Rumunią (3 marca 1921 r.) oraz dokumenty ratyfikacyjne (z podpisem marszałka Józefa Piłsudskiego) układu sojuszniczego z Francją (19 lutego 1921 r.).
– Dokumenty ze względu na swą wagę historyczną oraz konieczność ich ochrony, nie są udostępniane badaczom na codzień, dzisiejsze wyjątkowe upublicznienie dokumentów oraz możliwość wykonania fotografii i nagrań pozwoli ukazać oryginalny wygląd umów szerszemu gronu odbiorców – podkreślił podsekretarz stanu Marcin Przydacz.
Przydacz przypomniał, że znaczna część archiwaliów MSZ II RP uległa zniszczeniu w czasie II wojny światowej.
Prezentowano dokumenty jednak we wrześniu 1939 r. zostały ewakuowane z Warszawy do Krzemieńca, a następnie do Białokrynicy, gdzie ukryto je w lochach tamtejszego zamku. W 1941 r. roku ukryte dokumenty zostały odnalezione przez NKWD i wywiezione w głąb ZSRR. W latach 50. (po śmierci Stalina) archiwalia te zostały zwrócone stronie polskiej.
“Traktat ryski i pozostałe układy uległy jednak w czasie wojny poważnym uszkodzeniom. Wiceszef polskiej dyplomacji dodał także, że w 2006 r. staraniem MSZ dokonano gruntownej rekonstrukcji i naprawy uszkodzonych traktatów. Po dzisiejszej prezentacji umowy sojusznicze powrócą do Archiwum MSZ, zaś oryginał traktatu ryskiego zostanie wypożyczony na potrzeby wystawy czasowej („Traktat ryski – odzyskane dziedzictwo”) organizowanej przez Zamek Królewski. W kwietniu br. po jej zakończeniu oryginał traktatu powróci do Archiwum Ministerstwa Spraw Zagranicznych” – podaje MSZ.
Oprac. MaH, gov.pl
fot. Łucka Sucharska, gov.pl
