• Ukraina
  • Białoruś
  • Rosja
  • Litwa
  • Region Bałtyku
  • Azja i Zakaukazie
  • Na Świecie
  • Historia i Wspomnienia
  • Kultura
  • Podróże po Kresach
  • Wyszukiwarka Kresowa
  • Kalendarium Kresów
    • Styczeń w Historii Kresów
    • Luty w Historii Kresów
    • Marzec w Historii Kresów
    • Kwiecień w Historii Kresów
    • Maj w Historii Kresów
    • Czerwiec w Historii Kresów
    • Lipiec w Historii Kresów
    • Sierpień w Historii Kresów
    • Wrzesień w Historii Kresów
    • Październik w Historii Kresów
    • Listopad w Historii Kresów
    • Grudzień w Historii Kresów
  • Polacy na Wschodzie
  • Biblioteka Kresowa
  • Kuchnia Kresowa
Kresy24.pl
  • 22 lis 2026
  • Archiwa Czasopism
    • Archiwum Dziennika Kijowskiego
    • Archiwum Gazety Polskiej Bukowiny
    • Archiwum Głosu Polonii
    • Archiwum Głosu znad Niemna
    • Archiwum Kuriera Galicyjskiego
    • Archiwum Kwartalnika Echa Polesia
    • Archiwum Kwartalnika Krynica
    • Archiwum Magazynu Polskiego
    • Archiwum Monitora Wołyńskiego
    • Archiwum Mozaiki Berdyczowskiej
    • Archiwum pisma Nasze Drogi
    • Archiwum pisma Polacy Donbasu
    • Archiwum Słowa Polskiego
    • Archiwum Słowa Życia
    • Archiwum Tęczy Żytomierszczyzny
    • Archiwum pisma Polonia Charkowa
    • Archiwum pisma Wołanie z Wołynia
    • Archiwum Polak na Łotwie
    • Archiwum Polaka Małego
    • Archiwum Polaka w Niemczech
  • Filmoteka
  • Niepodległość
  • Polacy na (Bliskim) Wschodzie
  • Trójmorze
  • TV Kresy24.pl
  • Archiwum Kresowe
Kresy24.pl
  • Ukraina
  • Białoruś
  • Rosja
  • Litwa
  • Region Bałtyku
  • Azja i Zakaukazie
  • Na Świecie
  • Historia i Wspomnienia
  • Kultura
  • Podróże po Kresach
  • Wyszukiwarka Kresowa
  • Kalendarium Kresów
    • Styczeń w Historii Kresów
    • Luty w Historii Kresów
    • Marzec w Historii Kresów
    • Kwiecień w Historii Kresów
    • Maj w Historii Kresów
    • Czerwiec w Historii Kresów
    • Lipiec w Historii Kresów
    • Sierpień w Historii Kresów
    • Wrzesień w Historii Kresów
    • Październik w Historii Kresów
    • Listopad w Historii Kresów
    • Grudzień w Historii Kresów
  • Polacy na Wschodzie
  • Biblioteka Kresowa
  • Kuchnia Kresowa

Stanisławowi Moniuszce w hołdzie

08 maj 2019

W związku z 200. rocznicą urodzin naszego wybitnego rodaka – kompozytora Stanisława Moniuszki – 2019 rok został ogłoszony przez UNESCO rokiem jego imienia. Dział Sztuki Obwodowej Biblioteki Naukowej im. Karskiego w Grodnie uczcił jubileusz kompozytora dużą wystawą.

Przedstawiono na niej ponad 500 unikatowych eksponatów ze zbiorów biblioteki oraz ze zbiorów dwóch znanych grodzieńskich kolekcjonerów Aleksandra Siewienki i Olega Jorsza.

Jak zaznaczyła Lilia Chodorowska, kierowniczka działu sztuki biblioteki, większość eksponatów wystawy jest prezentowana po raz pierwszy. Wśród nich unikatowe stare książki i prawdziwe białe kruki dotyczące muzyki, rękopisy i druki nutowe, foldery, prasa, zdjęcia, dokumenty, pocztówki, stare odtwarzacze muzyki.

Niestety, zabrakło wydań, żeby cała wystawa składała się z eksponatów poświęconych twórczości Stanisława Moniuszki, ale główny jej rozdział jest zadedykowany wybitnemu kompozytorowi. Szerzej wystawa przedstawia życie muzyczne na Grodzieńszczyźnie w XIX-XX ww.

O bogatej kulturze muzycznej na Ziemi Grodzieńskiej opowiedział doc. dr nauk historycznych Siergiej Omielko z Uniwersytetu Grodzieńskiego. Wernisaż wystawy uświetnili występy artystyczne. To nie przypadkowo, podkreśliła Lilia Chodorowska, że rozpoczęły się one od wykonania słynnego poloneza Michała Kleofasa Ogińskiego «Pożegnanie z Ojczyzną». – Białoruś rozpatrywała polonez Ogińskiego na początku lat 90. jako hymn państwowy, lecz w związku z tym, że jest on skomplikowany w wykonaniu i odbiorze, propozycja nie została przyjęta – powiedziała Chodorowska.

– Polonez jest skomponowany dla fortepianu, ale powstały wersje dla różnych instrumentów, zespołów, a nawet orkiestry. Znany białoruski zespół Pieśniary nagrał również wersję wokalną poloneza. Podczas wernisażu najsłynniejszy polonez kompozytora zabrzmiał w wykonaniu kwartetu smyczkowego «Muzyczna paleta», w którym występują nauczycielki dziecięcej szkoły muzycznej nr 2 w Grodnie pod kierownictwem Żany Olendskiej.

O życiu i twórczości Stanisława Moniuszki opowiedziała Anna Szurma, nauczycielka muzyki z tejże szkoły. Uzupełnił jej opowiadanie ciekawymi faktami z życia kompozytora historyk i krajoznawca Andrzej Tichomirow, który powiedział, że na Grodzieńszczyźnie Moniuszko bywał w okolicach Szczuczyna, gdzie mieszkała jego siostra. W tym dniu nie mogło zabraknąć wykonania najbardziej znanej z arii Moniuszki – arii z kurantami z opery «Straszny dwór», uznawanej za arcydzieło muzyczne kompozytora. Utwór ten zabrzmiał w wykonaniu kwartetu «Muzyczna paleta». Na najbardziej ciekawe i cenne eksponaty wystawy zwróciła uwagę gości wernisażu Oksana Żuk, bibliotekarka działu sztuki, szczególnie na te związane ze Stanisławem Moniuszką podczas prezentacji multimedialnej. Na wystawie znajduje się sporo literatury poświęconej gitarze.

– Gitara jest uważana za jeden z najbardziej popularnych instrumentów muzycznych XIX-XX ww., również i wieku XXI. Grali na niej mężczyźni i kobiety. Jej dźwięki brzmiały w dworach, salonach, jak i w domach mieszczańskich – mówiła L. Chodorowska przedstawiając znanego gitarzystę, kompozytora i pedagoga muzycznego Włodzimierza Zacharowa. Artysta wykonał genialną «Wieczorną serenadę» Franciszka Schuberta.

Na wystawie można zobaczyć dużo starych odtwarzaczy muzyki. Większość z nich pochodzi ze zbiorów Olega Jorsza, który jest właścicielem Ciekawego Muzeum w Grodnie. Z zainteresowaniem je oglądałam, znane mi były jedynie gramofon i patefon. Przedtem, w pierwszej połowie XIX w. była jeszcze katarynka, potem – wynalazek Edisona z 1877 r., nazwany jego imieniem – fonograf Edisona, dla nagrania i odtworzenia dźwięku.

Na wystawie są też stare płyty winylowe. Znaczne miejsce wśród eksponatów zajmują zdjęcia grodnian z instrumentami muzycznymi, co czasami wcale nie oznacza, że oni na nich grali, w niektórych zakładach fotograficznych po prostu były instrumenty jako część scenerii. Zobaczymy też fotki muzyków weselnych, bo cóż to za wesele bez muzyki; orkiestry wojskowe i strażackie. Stanisław Moniuszko poznał kompozytorów z różnych krajów, spotykał się z Franciszkiem Lisztem, Michałem Glinką, Bedřichem Smetaną. Rosyjskiego kompozytora Aleksandra Dargomyżskiego Moniuszko nazywał «swoim starszym rodzonym bratem», zadedykował mu uwerturę «Bajka», a ten bardzo wysoko cenił twórczość Moniuszki. Pieśń A. Dargomyżskiego do słów Aleksandra Puszkina «Bóg w pomoc» wykonał uczeń kolegium muzycznego Artiom Gryszkiewicz, stała się ona pięknym akcentem końcowym wernisażu.

Stanisław Moniuszko przyszedł na świat 5 maja 1819 r. w majątku Ubiel koło Mińska, w rodzinie szlacheckiej. Był kompozytorem, dyrygentem, pedagogiem, organista; autorem 268 pieśni, a także wielu oper, operetek, baletów i muzyki kościelnej. Tworzył muzykę nacechowaną narodowo, wplatając w swoje kompozycje wyraziste elementy folkloru polskiego (melodie i tańce ludowe) oraz wykorzystując utwory polskich poetów, m.in. Jana Kochanowskiego i Adama Mickiewicza. Do jego najsłynniejszych dzieł należą opery: «Halka», «Straszny dwór» i «Paria». Jest nazywany «ojcem polskiej opery narodowej». Sejm RP ogłosił rok 2019 Rokiem Stanisława Moniuszki.

Irena Waluś

Magazyn Polski na uchodźstwie

< Idź pod prąd Zobacz inny >
Ważne? Ciekawe? Podaj dalej:

Nie przegap w tym temacie:

K24“Przywróćcie utwory Moniuszki i innych „tutejszych” kompozytorów do repertuaru Teatru Narodowego!” K24Skazana na 25 lat łagrów: „Ile będę żyć, tyle będę stawiać krzyże” Default ThumbnailDo Starych Wasiliszek tylko z nawigacją
  • Tagi
  • biblioteka
  • dokumenty
  • folklor
  • hymn
  • jubileusz
  • kompozytor
  • Mickiewicz
  • Mińsk
  • Moniuszko
  • muzeum
  • Polonez
  • Szczuczyn
  • UNESCO
  • wystawa

NAJNOWSZE WIADOMOŚCI

Już tylko jedna kość niezgody... i koniec wojny?

Już tylko jedna kość niezgody... i koniec wojny?

Alfa wchodzi, 4333 wychodzi (WIDEO)

Alfa wchodzi, 4333 wychodzi (WIDEO)

Szła wyprostowana wśród tych, co na kolanach. Na jej grób nie doszli

Szła wyprostowana wśród tych, co na kolanach. Na jej grób nie doszli

Ciężarówki w matni! To ważniejsze niż Most Krymski

Ciężarówki w matni! To ważniejsze niż Most Krymski

Zacharowa jeszcze grozi odwetem: „Nigdy nie zapominamy”

Zacharowa jeszcze grozi odwetem: „Nigdy nie zapominamy”

Był tajemniczy zapis o Ukrainie ale nagle zniknął. Prezydent ujawnia kulisy

Był tajemniczy zapis o Ukrainie ale nagle zniknął. Prezydent ujawnia kulisy

Pękł węzeł Przyjaźni! Strach i bezsilne przekleństwa (WIDEO)

Pękł węzeł Przyjaźni! Strach i bezsilne przekleństwa (WIDEO)

Kolejna granica przekroczona. Najpierw podmińskie Kuropaty, teraz Homel 

Kolejna granica przekroczona. Najpierw podmińskie Kuropaty, teraz Homel 

Cios w serce kluczowej armii! Tam był syn generała

Cios w serce kluczowej armii! Tam był syn generała

Minister ujawnił szokujące fakty: Na Polskę spadają już nie tylko drony (WIDEO)

Minister ujawnił szokujące fakty: Na Polskę spadają już nie tylko drony (WIDEO)

Rajd w stronę morza! Cel: rozciąć siły wroga

Rajd w stronę morza! Cel: rozciąć siły wroga

Kancelaria premiera: Historia na bok, czas na interesy z Ukrainą

Kancelaria premiera: Historia na bok, czas na interesy z Ukrainą

„Jesteście spadkobiercami NKWD”. Łukaszenka kazał polować na dywersantów

„Jesteście spadkobiercami NKWD”. Łukaszenka kazał polować na dywersantów

Lwów zaatakowany. Są ofiary. Coś spadło pod Biłgorajem i wciąż płonie

Lwów zaatakowany. Są ofiary. Coś spadło pod Biłgorajem i wciąż płonie

Nadchodzi zmiana! Za 9 lat muzułmanów będzie więcej niż chrześcijan!

Nadchodzi zmiana! Za 9 lat muzułmanów będzie więcej niż chrześcijan!

Zobowiązanie moralne mimo wszystko. IPN honoruje wierność Polsce i pamięci pokoleń

Zobowiązanie moralne mimo wszystko. IPN honoruje wierność Polsce i pamięci pokoleń

Sensacyjne odkrycie na zamku. Tu podpisano dokument, który zmienił losy Polski

Sensacyjne odkrycie na zamku. Tu podpisano dokument, który zmienił losy Polski

Xi poklepał Putina po plecach, a potem ... zimny prysznic

Xi poklepał Putina po plecach, a potem ... zimny prysznic

  • Click here - to select or create a menu
Projekt finansowany ze środków MSZ
© Kresy24.pl 2026. Wszelkie Prawa Zastrzeżone. O nas i Kontakt | Polityka prywatności
Produkcja: Fundacja Wolność i Demokracja