Amerykański historyk Timothy Snyder zabrał głos w/s obchodów 75 rocznicy zbrodni w Babim Jarze.
Snyder jest jednym z niewielu zachodnich historyków zajmujących się Ukrainą, a szerzej: obszarem dawnej Rzeczypospolitej, w sposób profesjonalny (abstrahujemy tutaj od jego światopoglądu).
Jego fundamentalna praca “Skrwawione Ziemie. Europa między Hitlerem a Stalinem” została przetłumaczona na wiele języków, a w Polsce już dawno zniknęła z księgarskich półek.
Przypomnijmy: Babi Jar to umowna nazwa dla masowych mordów dokonanych przez Niemców na Żydach w latach 1941-43 na terenie Związku Radzieckiego. W samym wąwozie mogło zginąć 35 tys. starozakonnych.
Amerykański profesor był gościem państwowych uroczystości, a następnie dokonał podsumowania polityki historycznej Kijowa oraz ukraińskich tradycji politycznych.
Wydaje się, że tym, co chciał zaakcentować w kwestii pierwszej, była właściwa decyzja władz ukraińskich, by upamiętnić pomordowanych mieszkańców tej ziemi: Żydów, Ukraińców, Polaków…
Po wtóre Snyder mówił o trzech aspektach łączących “przeszłe traumy” ze współczesnością (bez względu, czy mowa o sytuacji, w której nasi sąsiedzi posiadali własne państwo, czy też nie).
Pierwszym aspektem byłby stopień obywatelskości społeczeństwa, który został sprowadzony do zera w czasie Wielkiego Głodu. Ta trauma została przezwyciężona przez kolejne odsłony Majdanu: w 1991, 2004 i 2013-14.
Drugi pomost stanowiłby poziom zaufania Ukraińców do państwa. Trudno, by takie zaufanie kwitło, gdy państwo nie jest uznawane za swoje. Snyder uważa, że w tym aspekcie jest do zrobienia najwięcej.
I po trzecie chodziłoby o odpowiedzialność polityków, którzy ze względu na swoje oligarchiczne na ogół pochodzenie mają wiele instrumentów pozademokratycznych, którymi mogą społeczeństwo osłabiać… bądź wzmacniać.
Prefiguracją dla obecnej oligarchii – to już nasze dopowiedzenie – byłaby kresowa magnateria XVI-XVIII wieku, którą chyba najlepiej – jako grupę – symbolizuje Jeremi Wiśniowiecki.
Zachęcamy do komentowania materiału na naszym oficjalnym fanpage’u: https://www.facebook.com/semperkresy/
Kresy24.pl/
