• Ukraina
  • Białoruś
  • Rosja
  • Litwa
  • Region Bałtyku
  • Azja i Zakaukazie
  • Na Świecie
  • Historia i Wspomnienia
  • Kultura
  • Podróże po Kresach
  • Wyszukiwarka Kresowa
  • Kalendarium Kresów
    • Styczeń w Historii Kresów
    • Luty w Historii Kresów
    • Marzec w Historii Kresów
    • Kwiecień w Historii Kresów
    • Maj w Historii Kresów
    • Czerwiec w Historii Kresów
    • Lipiec w Historii Kresów
    • Sierpień w Historii Kresów
    • Wrzesień w Historii Kresów
    • Październik w Historii Kresów
    • Listopad w Historii Kresów
    • Grudzień w Historii Kresów
  • Polacy na Wschodzie
  • Biblioteka Kresowa
  • Kuchnia Kresowa
Kresy24.pl
  • 16 lis 2026
  • Archiwa Czasopism
    • Archiwum Dziennika Kijowskiego
    • Archiwum Gazety Polskiej Bukowiny
    • Archiwum Głosu Polonii
    • Archiwum Głosu znad Niemna
    • Archiwum Kuriera Galicyjskiego
    • Archiwum Kwartalnika Echa Polesia
    • Archiwum Kwartalnika Krynica
    • Archiwum Magazynu Polskiego
    • Archiwum Monitora Wołyńskiego
    • Archiwum Mozaiki Berdyczowskiej
    • Archiwum pisma Nasze Drogi
    • Archiwum pisma Polacy Donbasu
    • Archiwum Słowa Polskiego
    • Archiwum Słowa Życia
    • Archiwum Tęczy Żytomierszczyzny
    • Archiwum pisma Polonia Charkowa
    • Archiwum pisma Wołanie z Wołynia
    • Archiwum Polak na Łotwie
    • Archiwum Polaka Małego
    • Archiwum Polaka w Niemczech
  • Filmoteka
  • Niepodległość
  • Polacy na (Bliskim) Wschodzie
  • Trójmorze
  • TV Kresy24.pl
  • Archiwum Kresowe
Kresy24.pl
  • Ukraina
  • Białoruś
  • Rosja
  • Litwa
  • Region Bałtyku
  • Azja i Zakaukazie
  • Na Świecie
  • Historia i Wspomnienia
  • Kultura
  • Podróże po Kresach
  • Wyszukiwarka Kresowa
  • Kalendarium Kresów
    • Styczeń w Historii Kresów
    • Luty w Historii Kresów
    • Marzec w Historii Kresów
    • Kwiecień w Historii Kresów
    • Maj w Historii Kresów
    • Czerwiec w Historii Kresów
    • Lipiec w Historii Kresów
    • Sierpień w Historii Kresów
    • Wrzesień w Historii Kresów
    • Październik w Historii Kresów
    • Listopad w Historii Kresów
    • Grudzień w Historii Kresów
  • Polacy na Wschodzie
  • Biblioteka Kresowa
  • Kuchnia Kresowa

Senat RP obchodzi 95. rocznicę

29 lis 2017

Pierwsze posiedzenie Senatu RP Polski Odrodzonej odbyło się 28 listopada 1922 r., w wyniku wyborów i wcześniej uchwalonej konstytucji marcowej z 1921 r., która przywróciła dwie izby polskiego parlamentu. Mimo sprzeciwu lewicy większość posłów Sejmu Ustawodawczego (1919–1922) uznała, że Senat RP może się przysłużyć ojczyźnie, przypomina prof. Jan Żaryn na łamach miesięcznika wSieci Historii.

Nawiązano w ten sposób zarówno do historii I Rzeczypospolitej, jak i do współczesnego wyzwania, jakim była powszechna zgoda na wzmocnienie demokratycznego porządku ustrojowego. Stąd, z jednej strony Senat – z racji podwyższonego cenzusu wieku prawa wyborczego czynnego i biernego – miał bardziej „arystokratyczny” charakter, z drugiej – zdecydowanie mniejsze kompetencje niż Sejm, jedyny w pełnym tego słowa znaczeniu, reprezentant suwerena, czyli Narodu. O senacie w I RP pisze na łamach naszego miesięcznika dr Karol Mazur, podkreślając m.in. fenomen ustrojowy ówczesnego państwa szlacheckiego. Polegał on na tym, że monarchia mixta łączyła w sobie trzy – zdawałoby się w historii – wykluczające się porządki ustrojowe, a w naszych warunkach (Korony Królestwa Polskiego i Wielkiego Księstwa Litewskiego) wzajemnie się uzupełniające. Monarchię reprezentował król, ustrój arystokratyczny, wzorowany na salońskiej wizji państwa, reprezentował Senat, a demokrację – izba poselska ze swoimi rozbudowanymi strukturami ziemskimi, przedstawicielskimi i sądowymi.

„Arystokratyczny” zatem Senat II RP stawał się izbą nawiązującą do dorobku swej poprzedniczki. Pierwszym marszałkiem Senatu RP został zasłużony działacz narodowy z Wielkopolski i marszałek Sejmu Ustawodawczego Wojciech Trąmpczyński. Pisze o nim dr Rafał Sierchuła. Przez ławy Senatu II RP przewinęło się ponad 450 parlamentarzystów, spośród których aż 155 zostało zamordowanych bądź zmarło z wycieńczenia w latach okupacji niemieckiej i sowieckiej. Jak pisze w naszym miesięczniku prof. Paweł Skibiński, straty wśród senatorów są porównywalne z tymi, jakie poniosła polska inteligencja poddana eksterminacji przez dwóch najeźdźców.

Wojna i nowa sowiecka dominacja nad Polską zakończyły żywot Senatu. Stało się tak za sprawą referendum czerwcowego z 1946 r., którego wyniki zostały sfałszowane przez komunistów, sprawdzających w ten sposób wytrzymałość Zachodu na postępujący proces wasalizacji narodu przez nawykłych do totalnych metod zarządzania bolszewików. Paradoksalnie, do pozytywnego głosowania na pierwsze pytanie referendalne dotyczące Senatu w nowym porządku ustrojowym nawoływało PSL Stanisława Mikołajczyka, które – jako partia ludowa w II RP kontestowało istnienie tej izby. Działo się tak nie tylko za sprawą chęci przeciwstawienia się komunistom postulującym w swej propagandzie odpowiedź 3 X TAK, ale także z racji uznania Senatu RP za izbę symbolizującą suwerenność państwa. Brak Senatu w PRL podkreślał zatem rzeczywisty charakter tamtej władzy, niesuwerennej, zależnej od Moskwy.

Nic zatem dziwnego, że w III RP Senat został wprowadzony do ustroju państwa już w pierwszych wyborach kontraktowych z 4 czerwca 1989 r. Co więcej, jak pamiętamy, w faktycznie demokratycznych wyborach przeprowadzonych jedynie do tej izby, wygrał obóz „Solidarności”. Na 100 miejsc w Senacie aż 99 mandatów zdobyła „drużyna Lecha”. Dziś Senat prowadzi opiekę nad Polonią i Polakami na Wschodzie, za pomocą specjalnych uchwał ustanawia patronów roku, nadając kierunki polityki historycznej wykonywanej zarówno przez instytucje państwa (np. IPN), jak i samorządy oraz trzeci sektor, czyli organizacje pozarządowe; poprawia ustawy wychodzące z Sejmu i z własnej inicjatywy tworzy prawo, m.in. także związane z historią i należną ludziom sprawiedliwością, jak ustawa o „Krzyżu Zachodnim” czy o działaczach opozycji i osobach represjonowanych w latach 1956–1989, o dezubekizacji ulic i placów, itd., itd. Dziś nazywamy Senat RP – izbą refleksji, zarówno nad przeszłością, jak i współczesnością oraz wyzwaniami na przyszłość.

Kresy24.pl za wsieciprawdy.pl/ab

< Idź pod prąd Zobacz inny >
Ważne? Ciekawe? Podaj dalej:

Nie przegap w tym temacie:

K24Marszałek Karczewski otworzył V Światowy Zjazd Polonii i Polaków z Zagranicy K24Kostek-Biernacki –żołnierz, wojewoda poleski, pisarz Default ThumbnailZwiązek Polaków na Białorusi obchodzi 25-lecie
  • Tagi
  • I RP
  • II RP
  • Marszałek
  • Mikołajczyk
  • organizacje pozarządowe
  • parlament
  • referendum
  • samorząd
  • Sejm
  • Senat
  • Żaryn

NAJNOWSZE WIADOMOŚCI

Zamykają wszystkie przejścia graniczne z Rosją!

Zamykają wszystkie przejścia graniczne z Rosją!

Rosyjscy propagandyści puścili to w świat. Chodzi o prezydenta

Rosyjscy propagandyści puścili to w świat. Chodzi o prezydenta

Mrożący plan Putina. To brzmi jak wyrok dla Polski

Mrożący plan Putina. To brzmi jak wyrok dla Polski

Tego jeszcze nie było. Reakcja Zełenskiego zmieni wszystko!

Tego jeszcze nie było. Reakcja Zełenskiego zmieni wszystko!

Piekło nad bazą Su-34. Co najmniej 30 eksplozji i drugi potężny cios (WIDEO)

Piekło nad bazą Su-34. Co najmniej 30 eksplozji i drugi potężny cios (WIDEO)

Białorusini idą na rzeź. Jest cicha zgoda Mińska

Białorusini idą na rzeź. Jest cicha zgoda Mińska

Główna ofensywa Rosji załamała się! Ale co z Kramatorskiem?

Główna ofensywa Rosji załamała się! Ale co z Kramatorskiem?

Strategiczna rafineria zaliczyła "piątek 13-go"! Płonie (WIDEO)

Strategiczna rafineria zaliczyła "piątek 13-go"! Płonie (WIDEO)

Słowa Łukaszenki dają do myślenia. Ukraina szykuje się na powtórkę

Słowa Łukaszenki dają do myślenia. Ukraina szykuje się na powtórkę

Zielone ludziki Putina wchodzą na Białoruś! Milicja bezradna

Zielone ludziki Putina wchodzą na Białoruś! Milicja bezradna

Zaskakująca oferta Kremla w sprawie Białorusi

Zaskakująca oferta Kremla w sprawie Białorusi

Córka Putina urodziła Zełenskiemu syna!

Córka Putina urodziła Zełenskiemu syna!

Zamach w Moskwie! Prawa ręka premiera (WIDEO)

Zamach w Moskwie! Prawa ręka premiera (WIDEO)

Uderzenie w okręt na Bałtyku! Koniec bezpiecznych portów

Uderzenie w okręt na Bałtyku! Koniec bezpiecznych portów

Wrócili z rozmów. Znów pogadali. Zapowiedzieli rozmowy. I inne rozmowy

Wrócili z rozmów. Znów pogadali. Zapowiedzieli rozmowy. I inne rozmowy

Trump i Musk znów blokują Starlinka! Kijów znalazł na to sposób

Trump i Musk znów blokują Starlinka! Kijów znalazł na to sposób

Zełenski: Wojna może się zakończyć do końca 2026 roku

Zełenski: Wojna może się zakończyć do końca 2026 roku

Pentagon ma scenariusz! Styczeń 2027: Koniec Putina i wojna z NATO

Pentagon ma scenariusz! Styczeń 2027: Koniec Putina i wojna z NATO

  • Click here - to select or create a menu
Projekt finansowany ze środków MSZ
© Kresy24.pl 2026. Wszelkie Prawa Zastrzeżone. O nas i Kontakt | Polityka prywatności
Produkcja: Fundacja Wolność i Demokracja