Kwatera poległych w 1944 roku żołnierzy III i VI Brygady Armii Krajowej. Fot: znadniemna.pl
Kolejny akt państwowego barbarzyństwa! W Mikuliszkach w rejonie oszmiańskim na północnym wschodzie obwodu grodzieńskiego władze z wykorzystaniem ciężkiego sprzętu zrównały z ziemią kwaterę poległych w 1944 roku żołnierzy III i VI Brygady Armii Krajowej.
Tu była kwatera poległych w 1944 roku żołnierzy III i VI Brygady Armii Krajowej. Fot: znadniemna.pl
Tu była kwatera poległych w 1944 roku żołnierzy III i VI Brygady Armii Krajowej. Fot: znadniemna.pl
Miejsce pamięci usytuowane było na skraju wsi Mikuliszki na malowniczym wzgórzu, zasłonięte kępą rosnących za żołnierską kwaterą drzew.
Sama kwatera miała kształt prostokąta z wybetonowaną powierzchnią, w której wmurowane były 22 krzyże, na większości z których można było przeczytać imiona i nazwiska żołnierzy, grzebanych tutaj w różnych okresach 1944 roku, zarówno przed, jak i po Operacji Ostra Brama, którą przeprowadziły w dniach 7-15 lipca w celu odbicia Wilna z rąk niemieckich oddziały Armii Krajowej.
Kwatera poległych w 1944 roku żołnierzy III i VI Brygady Armii Krajowej. Fot: znadniemna.pl
Pośrodku kwatery między żołnierskimi krzyżami wznosił się murowany obelisk, na którym znajdowała się wykonana z metalu tablica z napisem:
ŻOŁNIERZOM
III I VI BRYGADY
ARMII KRAJOWEJ
OKRĘGU
WILEŃSKIEGO
POLEGŁYM W 1944R.
Kwatera poległych w 1944 roku żołnierzy III i VI Brygady Armii Krajowej. Fot: znadniemna.pl
Na indywidualnych krzyżach żołnierskich przed dewastacją i zbezczeszczeniem pochówku można było przeczytać imiona i nazwiska niektórych poległych żołnierzy:
W pierwszym rzędzie od lewej do prawej:
+ ŻOŁNIERZ NIEZNANY PS „TRĘBACZ” VI.1944
+ WACŁAW PAWŁOWSKI PS „JIM” III. 1944
+ STANISŁAW JURIK PS „SŁOWIK” VI.1944
+ WŁADYSŁAW STUNDZIS PS „WERNES” 8.1.1944
+ ANTONI RETKOWICZ PS „ZEW” 13.V.1944
+ ZBIGNIEW KOŁWZAN PS „NAGAN” 13.V.1944
+ STEFAN DYBOWSKI PS „CHMURA” 13.V.1944
+ EDWARD ADAMOWICZ PS „CHĘTNY’ 13.V. 1944
+ N WYSZEMERSKI PS „CYPRIAN” 13.V. 1944
+ GABRIEL KLIKOWICZ PS „KORDION” 13.V.1944
W drugim rzędzie od lewej do prawej:
+ ŻOŁNIERZ NIEZNANY PS „WIR” 13.V.1944
+ ŻOŁNIERZ NIEZNANY PS „JUR” 17.III. 1944
+ ŻOŁNIERZ NIEZNANY PS „STRUMYK” 9.VII.1944
+ ZYGMUNT ODYNIEC PS „WIESŁAW” 9.VII.1944
+ ZBIGNIEW MŁODKOWSKI PS „MALICKI” 8. I.1944
+ MIECZYSŁAW MACULEWICZ PS „MIECZ” 13.V.1944
+ PAWEŁ POSOCH PS „MAJ” 17.V.1944
+ JEAN HARLES MAFFRE PS „ MICHEL” 8.I. 1944
+ N TRUBACZEWSKI PS „WODNIK” 8.I.1944
+ PIOTR BORTKIEWICZ PS „KSIĘŻYC” 13.V. 1944
+ WACŁAW KOZŁOWSKI PS „MUR” VI.1944
Kwatera poległych w 1944 roku żołnierzy III i VI Brygady Armii Krajowej. Fot: znadniemna.pl
Na zniszczonym przez władze białoruskie cmentarzu wojennym pochowani byli żołnierze 3. Brygady AK, polegli 13 maja 1944r. w Murowanej Oszmiance w walce z litewskim wojskiem Plechavičiusa.
Ponadto – żołnierze 3. i 6. Brygady AK, polegli w Mikuliszkach 8 stycznia 1944 r.
Spoczęli tutaj także żołnierz 3. Brygady, poległy w Czarnym Borze 7 marca 1944 r. – i żołnierz zabity w Murzynach w marcu 1944r.
Również ostatni spoczynek w kwaterze znaleźli żołnierze 3. Brygady, którzy zginęli w zasadzce przy szosie koło Jaszun w czerwcu 1944 r.
Były także dwie mogiły żołnierzy 6. Brygady AK, poległych w drodze do Wilna 9 lipca 1944 r. we wsi Kamionka.
Poniżej kwatery znajdowały się i także uległy zniszczeniu mogiły zamordowanych przez NKWD w lutym 1945 r. Aleksandra Stankiewicza i Antoniego Piotkowicza z Mikuliszek.
Zburzona w sposób barbarzyński kwatera żołnierzy AK została zbudowana dzięki staraniom środowisk byłych akowców 3. i 6. Brygady Armii Krajowej. Koszty budowy dofinansowała Rada Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa.
Kwaterę otwarto i poświęcono w czerwcu 1992 r. Przez dłuższy czas opiekowała się nią mieszkanka wsi Mikuliszki Józefa Pietkiewicz. Później opiekę nad miejscem pamięci sprawowali działacze ZPB z Oszmiany i Smorgoni.
To nie pierwszy akt wandalizmu wobec polskich miejsc pamieci na Białorusi. Pod koniec czerwca wyraziła zaniepokojenie częstymi przypadkami profanacji grobów polskich żołnierzy. Ministerstwo Spraw Zagranicznych wskazuje, że przypadki wandalizmu dotyczą głównie obwodu grodzieńskiego, gdzie znajduje się około 550 miejsc pochówku. Polska zaapelowała do władz białoruskich o natychmiastowe zaprzestanie aktów wandalizmu i postawienie sprawców przed wymiarem sprawiedliwości.
Przypadki niszczenia polskich grobów odnotowano we wsiach Bogdany, Bobrowicze, Dyndyliszki, a także w miejscowości Iwie. W Jodkiewiczach, w powiecie brzostowickim, tzw. “nieznani sprawcy” zniszczyli nagrobki i wykopali szczątki żołnierzy z masowego grobu.
Również cyniczną formą drwiny z ważnych dla Polaków miejsc pamięci był pochówek na cmentarzu w Dauhinowie, gdzie pochowani są żołnierze Wojska Polskiego polegli w walkach z bolszewikami w latach 1919-1920, Emila Czeczkia. Przypomnijmy, to żołnierz, który zdezerterował na Białoruś i dał się wykorzystać propagandowo reżimowi przeciwko Polsce. Opowiadał w tamtejszych mediach o tysiącach zabijanych na granicy migrantach i barbarzyńskich praktykach wobec cudzoziemców, stosowanych przez polskie służby. Gdy przestał być potrzebny władzom w Mińsku, znaleziono jego powieszone ciało w wynajętym mieszkaniu. Pochowano go obok polskich bohaterów.
ba za znadniemna.pl
