Książki o Kresach rzadko dotyczą historii małych miejscowości, które po II wojnie światowej znalazły się poza granicami Polski. Publikacja “Rafajłowa – huculska wieś w Karpatach Wschodnich” dr. Jana Skłodowskiego, jest świetnym przykładem tego jak ciekawa i bogata jest jej przeszłość.
Dzisiaj Rafajłowa nosi inną nazwę – Bystrycia – która nawiązuje do rzeki Bystrzycy Nadwórniańskiej. W świadomości narodowej Rafajłowa zwraca uwagę przede wszystkim walkami 2. i 3. Pułku Piechoty Legionów Polskich (późniejsza II Brygada Legionów Polskich) z lat 1914-1915. Pozostałością po tych wydarzeniach jest Krzyż Legionowy na przełęczy Rogodze Wielkie, upamiętniający przejście legionów przez grzbiet Karpat, cmentarz legionistów przy dawnej kaplicy rzymskokatolickiej oraz budynek sztabu Józefa Hallera, który mieścił się w siedzibie Zarządu Leśnego, zwanej od miejsca pobytu legendarnego generała – “Hallerówką”.
Skłodowski opisuje historię i ludzi dawnej Rafajłowej nie tylko przez pryzmat wydarzeń wojennych, zagłębia się w Huculski etnos tych ziem i przeplata go ze współczesnością, pokazując obecne zwyczaje, ubiór i oblicza rafajłowian. Odwiedził to miejsce wielokrotnie, co pokazuje na prezentowanych w albumie zdjęciach. Książka nie mogłaby powstać, gdyby nie pasja Skłodowskiego, który od wielu lat zbierał z kolekcjonerskim zacięciem stare fotografie, pocztówki, dokumenty i inne polonika świadczące o przeszłości tej huculskiej wsi. Nawiązał również kontakt z dawnymi mieszkańcami Rafajłowej, ekspatriantami, którzy po II wojnie światowej osiedlili się w nowych miejscach i podzielili się swoimi wspomnieniami.
Jak pisze autor o książce: “Starsi odnajdą w niej bez wątpienia echa swej młodości spędzonej na Kresach, ci młodsi zaś – zachętę do lepszego poznania naszej, niepodległej przecież przeszłości, tak bardzo dotkniętej dziejowymi zawieruchami. Wierzę, że poczują impuls do ponownego odkrycia niezwykle pięknych krajobrazów zachodniej Huculszczyzny i rozpoczną wędrówki karpackim płajem, znaczone mitem i legendą”.
Książka Jana Skłodowskiego została wydana przez Wydawnictwo “Ruthenus – Rafał Barski” w koedycji z Narodowym Instytutem Polskiego Dziedzictwa Kulturowego za Granicą POLONIKA.
Kresy24
