25 grudnia w diecezji wołyńskiej Prawosławnej Cerkwi Ukrainy po raz pierwszy odbyła się liturgia Bożego Narodzenia zgodnie z kalendarzem nowojuliańskim.
W tym roku po raz pierwszy w katedrze Świętej Trójcy w Łucku – głównej świątyni diecezji wołyńskiej odbędą się dwa nabożeństwa Bożonarodzeniowe, 25 grudnia i 7 stycznia. Zwierzchnik diecezji metropolita Michał powiedział BBC, że zmiana nastąpiła na prośbę tysięcy wiernych, którzy skierowali do niego „prośbę błagalną” pisząc, że „ponad 90 lat temu władze radzieckie zmieniły świąteczne akcenty na rzecz ateizmu”, poprosili o „zmianę atmosfery oczekiwań przedświątecznych”, tak by Ukraina wyrwała się z „paradygmatu sowieckiego”. Hierarcha żartuje w rozmowie z dziennikarzami, że to element „dekomunizacji” w Cerkwi i przejście do europejskich tradycji.
Liturgia bożonarodzeniowa została odprawiona zatem 25 grudnia o godzinie 10:00, a nabożeństwu przewodniczył metropolita łucki i wołyński Michał (Zinkiewicz).
W pierwszym bożonarodzeniowym nabożeństwie Prawosławnej Cerkwi Ukrainy według kalendarza nowojuliańskiego wziął udział jeszcze jeden biskup – biskup chersoński i kachowski Borys (Charko).
Metropolita Michał zapraszając do liturgii zaznaczył, że „można rozpoczynać świętowanie Bożego Narodzenia już od tego dnia, w okresie od 25 grudnia do 7 stycznia, skupiając się nie na konkretnej dacie, ale przede wszystkim na wydarzeniu przyjścia na świat Zbawiciela”.
Na nabożeństwie w katedrze Świętej Trójcy uczestniczyły setki prawosławnych wiernych, i nie tylko z Łucka. Jak powiedział obecny na liturgii ojciec Sergiusz świętować Boże Narodzenie według kalendarza nowojuliańskiego przybyło około dwóch trzecich parafian, którzy zwykle są obecni na nabożeństwie bożonarodzeniowym 7 stycznia.
Czym jest tzw. styl nowujuliański? Jak czytamy na portalu wiara.pl, Rosja była jednym z ostatnich państw europejskich, które przeszły z kalendarza juliańskiego (wprowadzonego przez cesarza rzymskiego Juliusza Cezara w 46 r. przed Chrystusem), czyli tzw. starego stylu, na gregoriański, wprowadzony 4 października 1582 przez Grzegorza XIII (nowy styl). Przyjęcie kalendarza gregoriańskiego nie oznaczało automatycznie włączenia się Kościoła prawosławnego w tę zmianę. Większość Kościołów prawosławnych, z wyjątkiem tych, na które Związek Radziecki miał wpływ (rosyjskiego, gruzińskiego, serbskiego i jerozolimskiego) przeszło na nowy styl w 1923.
Formalnie nie był to jednak kalendarz gregoriański, ale bardzo zbliżony do niego tzw. kalendarz nowojuliański, który pokrywa się z tym pierwszym aż do 2800 roku. Ten właśnie styl nowojuliański wprowadził także w Kościele rosyjskim jego ówczesny zwierzchnik patriarcha Tichon 15 października 1923. Ponieważ jednak decyzja ta wywołała głębokie spory i podziały w Kościele, chociaż przyjęły ją w praktyce wszystkie parafie moskiewskie, 8 listopada tegoż roku patriarcha zarządził „tymczasowe odłożenie (na potem) powszechnego i obowiązkowego wprowadzenia w Kościele nowego stylu”. Tym samym „nowy styl” obowiązywał w Kościele rosyjskim tylko 24 dni. Na naradzie Kościołów prawosławnych w Moskwie w lipcu 1948 postanowiono, że daty Wielkanocy i wszystkich świąt ruchomych mają być wyliczane według tzw. paschalii aleksandryjskiej, tzn. starego stylu i – zgodnie z wielowiekową tradycją – ma się tym nadal zajmować Patriarchat Aleksandryjski. Święta stałe natomiast, np. Boże Narodzenie, będą obchodzone według tego kalendarza, którym żyje na co dzień dany Kościół lokalny. Obecnie w praktyce tylko Fiński Kościół Prawosławny obchodzi Wielkanoc i oparte na niej święta według kalendarza gregoriańskiego.
oprac. ba na podst. slowopolskie.org/bbc.com/ wiara.pl
