Zdjęcie ilustracyjne. Fot. freepik/Słowo Polskie
Wzmacniania edukacji w języku państwowym w szkołach mniejszości narodowych na Litwie ma znaczenie fundamentalne – mówi Laurynas Kasčiūnas, przewodniczący Związku Ojczyzny – Litewskich Chrześcijańskich Demokratów i wiceszef sejmowego Komitetu Bezpieczeństwa Narodowego i Obrony Litwy.
W wywiadzie dla portalu LRT przyznaje, że w jego ocenie integracja mniejszości narodowych, zwłaszcza polskiej, nabiera dziś strategicznego znaczenia geopolitycznego. Litewski polityk uważa, że budowanie spójności wewnętrznej jest warunkiem koniecznym dla odporności państwa na zagrożenia zewnętrzne.
W tym kontekście Kasčiūnas zwraca uwagę na konieczność wzmacniania języka litewskiego, zwłaszcza na poziomie przedszkolnym i wczesnoszkolnym. Jego zdaniem biegła znajomość litewskiego to fundament udanej integracji oraz warunek skutecznego przeciwdziałania zagrożeniom hybrydowym. Choć chwali szkoły takie jak Gimnazjum im. Jana Pawła II w Wilnie za wysokie wyniki, przypomina, że nie wszędzie sytuacja jest równie dobra – zwłaszcza w szkołach rosyjskojęzycznych, gdzie nadal zdarzają się przypadki propagowania treści zgodnych z rosyjską narracją.
Kasčiūnas dostrzega „pozytywne zmiany wśród litewskich Polaków”. Wskazuje na nowych liderów społeczności, którzy „myślą kategoriami państwowymi” (litewskimi) i coraz częściej angażują się poza tradycyjnymi strukturami Akcji Wyborczej Polaków na Litwie (AWPL-ZChR). Szczególne uznanie zyskał mer rejonu solecznickiego Zdzisław Palewicz, który – jak przypomina Kasčiūnas – podczas tworzenia poligonu w Rudnikach wykazał się odpowiedzialnym podejściem i dotrzymał słowa, że proces ten przebiegnie spokojnie i konstruktywnie.
Były litewski minister obrony wyraża nadzieję na pojawienie się nowych liderów polskiej mniejszości, którzy będą bardziej otwarci na współpracę i dialog o wspólnej litewskiej tożsamości. Podkreśla w rozmowie z litewskim nadawca publicznym, że nie chce, by integracja polskiej mniejszości stała się źródłem napięć w relacjach z Polską, która pozostaje kluczowym partnerem strategicznym Litwy.
Polityk odróżnia sytuację społeczności polskiej i rosyjskiej na Litwie, dlatego – jak mówi, propozycje zmian w edukacji, które sam zaproponował, dotyczące edukacji narodowościowej koncentrują się na szkołach rosyjskojęzycznych, a nie polskich. Wskazuje, że w relacjach z Polakami ważne jest unikanie wpływu rosyjskiej propagandy i budowanie mostów opartych na wzajemnym szacunku oraz zrozumieniu historycznej tożsamości.
– Nie możemy ignorować kwestii dotyczących mniejszości narodowych, ale jeśli mówimy o relacjach z Polską – to sprawa szczególnie istotna. Utrzymujemy dialog ze stroną polską i musimy jasno zrozumieć: nie możemy dopuścić do tego, by polska społeczność na Litwie znalazła się – na przykład – pod wpływem propagandy Putina. — Jest to bezpośrednio związane z bańką informacyjną, w której obecnie żyje część naszego społeczeństwa – nie tylko mniejszości narodowe, ale także część Litwinów. Tendencje te nasilają się. (…) Potrzebujemy, aby wśród polskiej społeczności na Litwie pojawiło się więcej liderów społecznych i politycznych, którzy mają inne spojrzenie niż wspomniana przeze mnie partia, zorientowana na zamknięcie. Im więcej będzie osób otwartych na litewską kulturę i gotowych uczestniczyć w dyskusjach o naszej wspólnej tożsamości, tym więcej znajdziemy punktów stycznych, które tę tożsamość umocnią.
Choć propozycje ustaw konserwatystów dotyczące wzmocnienia roli języka litewskiego w szkołach mniejszości nie zyskały większości w Sejmie, Kasčiūnas zapowiada konsekwentne powracanie do tego tematu. Jego zdaniem stawką jest nie tylko jakość edukacji, ale i spójność społeczna, która w obliczu współczesnych zagrożeń jest równie ważna jak potencjał militarny.
oprac. ba za lrt.lt
