Nie będzie wiecowej atmosfery, żadnych przemówień, wystąpień. Liderzy opozycji apelują o liczne przybycie pod budynek KGB w Mińsku, żeby w Dniu pamięci ofiar represji stalinowskich minutą ciszy uczcić rozstrzelanych tam w 1937 roku przedstawicieli inteliencji.
Akcje anonsują byli kandydaci w wyborach prezydenckich z 2010 roku; Uladzimir Nieklajeu i Mykoła Statkiewicz.
– W nocy z 29 na 30 października 1937 roku w więzieniu NKWD rozstrzelano 132 (według aktualnego spisu) białoruskich poetów, pisarzy, artystów i naukowców oraz przedstawicieli inteligencji technicznej – napisał Niaklajeu na Facebooku.
Przypominam, 29 października o 18.30 zbieramy się pod budynkiem KGB ( Pr. Niezależności, 17), żeby uczcić ich pamięć.
– Wiele osób pyta co mają ze sobą zabrać? Flagi, transparenty?… Nie. Tylko świece, lampy naftowe. Nie będzie wystąpień, przemówień. Minuta ciszy. Hołd pamięci.
-Pytają też ludzie, jak to spotkanie pogodzić z prawem dopuszczającym gromadzenie się w jednym miejscu do trzech osób, „więcej niż trzy osoby – zakaz” – pisze Niaklajeu. – W normalnym kraju nie może istnieć prawo, które zabrania czcić pamięć ofiar. Krewnych i bliskich. Zapalić światełko tam, gdzie zginęli. Tylko dzikusy mogą w tym przeszkadzać, tacy sami jak ci, którzy strzelali w tył głowy poetom w ’37…
Dzisiejsze KGB twierdzi, że takie nie jest, że jest inne. Jeśli tak, to niech wyjdą do nas, ale nie z pałami, tylko ze świecami, niech staną w łańcuchu pamięci. Tylko wówczas można będzie wierzyć, że w naszym kraju coś się może zmienić.
Jak na razie, to na cmentarzysku, gdzie leżą ofiary straszliwych represji stalinowskich, buduje się obiekty rozrywkowe, a pod pomnikiem „żelaznego Feliksa”, jednego z symboli terroru, składane są kwiaty. Trudno uwierzyć w zmiany. (…) Z tak strasznej przeszłości można wyjść tylko poprzez oczyszczanie, przez pokutę”- napisał Uładzimir Niaklajeu.
78 lat temu, w nocy z 29 na 30 października w budynku NKWD w Mińsku rozstrzelano ponad 130 przedstawicieli białoruskiej inteligencji. Miejsca ich pochówku nie są znane do dziś. O tym co wydarzyło się 78 lat temu przypomina tylko drewniany krzyż na Kuropatach.
Wśród rozstrzelanych byli pisarze, poeci, uczeni, działacze polityczni i społeczni, dziennikarze. Rozkaz o rozstrzelaniu „wrogów narodu” przyszedł z Moskwy, podpisany przez Stalina i Mołotowa. Na liście było 103 nazwiska, ale „czynownicy” z Mińska chcieli się wykazać, dopisali do listy śmierci jeszcze kilkadziesiąt osób.
Represje na Białorusi rozpoczęły się na długo przed tym wydarzeniem. Po zakończeniu wojny z Polską, zaraz po tym jak ustanowiono władzę radziecką, bolszewicy zaczęli masowe aresztowania i rozstrzeliwania.
Ale tej tragicznej nocy z 29 na 30 października 1937 roku represje przybrały charakter masowy i systematyczny – bolszewicy chcieli wyeliminować Białorusinów jako naród.
Masakra inteligencji dała początek nowej fali represji. Po tym jak rozprawili się z inteligencją, zabrali się za nauczycieli, lekarzy, uczonych. Przed wybuchem II wojny światowej represjonowano ponad dwa tysiące duchownych katolickich i prawosławnych.
Pamięci o ofiarach represji nie udało się całkowicie zniszczyć. W ostatnich latach istnienia ZSRR informacja o zbrodniach reżimu była katalizatorem protestów ulicznych na Białorusi, a ogłoszenie niepodległości Białorusi było logiczną kontynuacją i konsekwencją odrodzenia narodowego w pierwszej połowie ubiegłego wieku.
29 października obchodzony jest na Białorusi jako Dzień pamięci ofiar stalinowskich represji, ale niestety tylko przez opozycję i przedstawicieli niezależnej białoruskiej inteligencji. Od kilku lat 29 października organizują oni w stolicy objazdy miejsc pochówku ofiar stalinowskich represji. Często muszą mierzyć się z milicją, która na wszelkie możliwe sposoby utrudnia dotarcie do tych miejsc.
Władza Łukaszenki przemilcza temat ofiar stalinowskich egzekucji na Białorusi i zbrodni NKWD. Dotąd nie postawiono żadnego pomnika pamięci ofiar, nie ma pozwolenia na prowadzenie badań tych miejsc. Według niezależnych historyków, nadal nie są zlokalizowane wszystkie miejsca egzekucji.
Kresy24.pl
