• Ukraina
  • Białoruś
  • Rosja
  • Litwa
  • Region Bałtyku
  • Azja i Zakaukazie
  • Na Świecie
  • Historia i Wspomnienia
  • Kultura
  • Podróże po Kresach
  • Wyszukiwarka Kresowa
  • Kalendarium Kresów
    • Styczeń w Historii Kresów
    • Luty w Historii Kresów
    • Marzec w Historii Kresów
    • Kwiecień w Historii Kresów
    • Maj w Historii Kresów
    • Czerwiec w Historii Kresów
    • Lipiec w Historii Kresów
    • Sierpień w Historii Kresów
    • Wrzesień w Historii Kresów
    • Październik w Historii Kresów
    • Listopad w Historii Kresów
    • Grudzień w Historii Kresów
  • Polacy na Wschodzie
  • Biblioteka Kresowa
  • Kuchnia Kresowa
Kresy24.pl
  • 16 lis 2026
  • Archiwa Czasopism
    • Archiwum Dziennika Kijowskiego
    • Archiwum Gazety Polskiej Bukowiny
    • Archiwum Głosu Polonii
    • Archiwum Głosu znad Niemna
    • Archiwum Kuriera Galicyjskiego
    • Archiwum Kwartalnika Echa Polesia
    • Archiwum Kwartalnika Krynica
    • Archiwum Magazynu Polskiego
    • Archiwum Monitora Wołyńskiego
    • Archiwum Mozaiki Berdyczowskiej
    • Archiwum pisma Nasze Drogi
    • Archiwum pisma Polacy Donbasu
    • Archiwum Słowa Polskiego
    • Archiwum Słowa Życia
    • Archiwum Tęczy Żytomierszczyzny
    • Archiwum pisma Polonia Charkowa
    • Archiwum pisma Wołanie z Wołynia
    • Archiwum Polak na Łotwie
    • Archiwum Polaka Małego
    • Archiwum Polaka w Niemczech
  • Filmoteka
  • Niepodległość
  • Polacy na (Bliskim) Wschodzie
  • Trójmorze
  • TV Kresy24.pl
  • Archiwum Kresowe
Kresy24.pl
  • Ukraina
  • Białoruś
  • Rosja
  • Litwa
  • Region Bałtyku
  • Azja i Zakaukazie
  • Na Świecie
  • Historia i Wspomnienia
  • Kultura
  • Podróże po Kresach
  • Wyszukiwarka Kresowa
  • Kalendarium Kresów
    • Styczeń w Historii Kresów
    • Luty w Historii Kresów
    • Marzec w Historii Kresów
    • Kwiecień w Historii Kresów
    • Maj w Historii Kresów
    • Czerwiec w Historii Kresów
    • Lipiec w Historii Kresów
    • Sierpień w Historii Kresów
    • Wrzesień w Historii Kresów
    • Październik w Historii Kresów
    • Listopad w Historii Kresów
    • Grudzień w Historii Kresów
  • Polacy na Wschodzie
  • Biblioteka Kresowa
  • Kuchnia Kresowa

Lektura na weekend: Połowa Ukraińców uważa Rosjan za bratni naród

16 gru 2016

Według opublikowano dzisiaj sondażu, 51,1% Ukraińców uważa swych agresorów za braci. Jak to możliwe?

Na wstępie trzeba zaznaczyć, że jest wysoce nieprawdopodobne, aby wynik głosowania został zawyżony na rzecz “russkiego miru”. Badanie przeprowadziło ukraińskie Centrum im. Razumkowa będące z jednej strony wiodącym ośrodkiem analiz w tym kraju, po wtóre instytucją, która w 2004 r. nie wahała się donosić o fałszerstwach wyborczych dokonywanych na korzyść Wiktora Janukowycza, słowem trudno posądzać ją o rusofilię.

Na pierwszy rzut oka sonda wydaje się przygnębiająca. Ot, połowa Ukraińców niczego nie nauczyła się przez ostatnie 3 lata (liczone od zawiązania drugiego Majdanu). Ani aneksja Krymu, ani zabór Ługańszczyzny, czy Doniecczyzny, ani przeciągająca się wojna – niebędąca bynajmniej wojną na siedząco – nie zdołały w stanie do końca odkleić tego narodu od Rosji.

Oczywiście rozkład procentowy deklaracji braterstwa jest niesłychanie zróżnicowany w zależności od regionu. O ile na wschodzie opcję “fraternizującą” wybrało 87,1 respondentów, o tyle na zachodzie (zakładamy, że chodzi o dawne ziemie II RP) odsetek ten wynosi tylko 28%. W miarę analogicznie co do rozziewu między liczbami ułożyły się odpowiedzi na pytanie odwrotne. 61% “Wołynian” i “Galicjan” nie uważa Rosjan i Ukraińców za braci, podczas gdy podobnego zdania jest tylko 6,5 ich rodaków ze wschodu.

O co tu chodzi? Czy w istocie mamy do czynienia z deklaracją sympatii, z silną obecnością prorosyjskich emocji? Niekoniecznie.

Otóż w Polsce jesteśmy przyzwyczajeni do myślenia o narodzie w kategoriach przede wszystkim politycznych…. Za braci uważamy Węgrów, niekiedy za takowych bierzemy Amerykanów, mimo, że są tak daleko. Z drugiej strony dziwacznym byłoby mówienie na przykład o bratnim narodzie chorwackim, czy bułgarskim, mimo iż mowę jednych i drugich da się zrozumieć bez pomocy angielskiego.

Kiedy Ukraińcy (re)definiowali się narodowo w XIX wieku, pojawiła się koncepcja zogniskowana nacji wokół pojęcia politei – jej wyznawcą był przede wszystkim Wiaczesław Łypynskij. Koncepcja owa jednak nie przyjęła się. Zamiast niej zwyciężyła inna – definiująca współczesny naród w kategoriach etnicznych i ona właśnie obowiązuje do dzisiaj.

Myślenie w tym duchu nie tylko warunkuje taką, a nie inną samoświadomość, ale również wymusza pewną perspektywę poznawczą: oto zaczyna się postrzegać inne narody w tych samych, co własny, kategoriach.

Jeśli porównywać etnosy, używając standardowych w takich sytuacjach wskaźników – języka, religii, struktury społecznej, to prędzej czy później trzeba dojść do wniosku, że Rosjanie i Ukraińcy są do siebie – niestety – podobni. Szczególnie jeśli ci drudzy występują w “wersji” prawosławnej – co zresztą doskonale wyszło w badaniu.

Implikacje takiego podejścia sięgają dalej. Jeśli bowiem treścią narodu jest jego etnografia, to znaczy, że polityka schodzi na drugi plan. Dlatego też nawet wojna w Donbasie – w tym sposobie myślenia – nie jest w stanie sprawić, że dwa narody przestaną być sobie bliskie. Tak jak dwaj bijący się bracia nie przestają być braćmi, tylko dlatego, że doszło między nimi do awantury.

I jeszcze jedno zagrożenie z powyższego wynikające: bardzo odległy horyzont czasowy “defraternizacji”. Narody, które są do siebie podobne pod względem etnograficznym bardzo długo będą postrzegane jako bratnie, ponieważ kierunki rozwoju ich kultury są bardzo zbliżone. Przykład? Jeśli przyjąć, że w X wieku “Polacy” i “Czesi” mówili w zasadzie tym samym językiem, a jeszcze w XVI stuleciu – jak pisze Andrzej Nowak –  jedni i drudzy wychwytywali u siebie nawzajem nawet spore subtelności, to widać, jak długo ten rozbrat etnograficzny potrafi trwać.

Z takiej hermeneutyki, choć pobudki były przede wszystkim i na wskroś imperialne, wynikała rosyjska koncepcja Słowiańszczyzny/panslawizmu, bazującego na przekonaniu, że narody słowiańskie w naturalny sposób ku sobie ciążą. Pogląd taki głosili swoją drogą również rosyjscy “dysydenci” w rodzaju Michaiła Bakunina, który podczas słynnego zjazdu w Pradze w roku 1848 przekonywał do stworzenia federacji narodów połączonych słowiańskim genotypem.

Polacy jednak czują się w tym obco. Zarówno wtedy – w połowie XIX stulecia, jak i dzisiaj – odrzucają próby łączenia się pod fałszywym sztandarem etnografii. Oczywiście może ona być pomocna – tak, jak w przypadku przyjaźni polsko-ukraińskiej, ale nie jest decydująca.

Reasumując: wyniki sondażu, który legł u podstaw napisania niniejszego artykułu, nie są powodem do bicia na trwogę w tym sensie, że nie wydarzyło się nic złego, co nie byłoby dobrze znane. Martwić może natomiast fakt, że nawet wojna nie od razu dokonuje zmian w głębokich strukturach zbiorowego umysłu.

A co do Rosji, wydaje się, że ona już tę wojnę przegrała, niezależnie od tego, co się stanie. Jeśli konflikt będzie trwał, koncepcja braterstwa rosyjsko-ukraińskiego będzie nad Dnieprem słabnąć. Ukraina okrzepnie jako polityczny naród. Jeśli Kreml wycofa się z Donbasu, Ukraina odzyska spokój, nie będzie odstraszać zagranicznego kapitału, przestanie się wyludniać – słowem będzie mogła okrzepnąć, jako społeczeństwo.

Dominik Szczęsny-Kostanecki

< Idź pod prąd Zobacz inny >
Ważne? Ciekawe? Podaj dalej:

Nie przegap w tym temacie:

Dywesja w głębi Rosji. Partyzanci puścili z dymem myśliwiec SU-27 (WIDEO)Dywesja w głębi Rosji. Partyzanci puścili z dymem myśliwiec SU-27 (WIDEO) K24Lektura na weekend: Czujkow i „wyzwolenie” Ukrainy (cz. 1) K24Co 5-ty Ukrainiec chce oddać Donbas, co 3-ci chce walczyć
  • Tagi
  • ruski mir
  • stosunki polsko-ukraińskie
  • wojna
  • wojna na Ukrainie

NAJNOWSZE WIADOMOŚCI

Zamykają wszystkie przejścia graniczne z Rosją!

Zamykają wszystkie przejścia graniczne z Rosją!

Rosyjscy propagandyści puścili to w świat. Chodzi o prezydenta

Rosyjscy propagandyści puścili to w świat. Chodzi o prezydenta

Mrożący plan Putina. To brzmi jak wyrok dla Polski

Mrożący plan Putina. To brzmi jak wyrok dla Polski

Tego jeszcze nie było. Reakcja Zełenskiego zmieni wszystko!

Tego jeszcze nie było. Reakcja Zełenskiego zmieni wszystko!

Piekło nad bazą Su-34. Co najmniej 30 eksplozji i drugi potężny cios (WIDEO)

Piekło nad bazą Su-34. Co najmniej 30 eksplozji i drugi potężny cios (WIDEO)

Białorusini idą na rzeź. Jest cicha zgoda Mińska

Białorusini idą na rzeź. Jest cicha zgoda Mińska

Główna ofensywa Rosji załamała się! Ale co z Kramatorskiem?

Główna ofensywa Rosji załamała się! Ale co z Kramatorskiem?

Strategiczna rafineria zaliczyła "piątek 13-go"! Płonie (WIDEO)

Strategiczna rafineria zaliczyła "piątek 13-go"! Płonie (WIDEO)

Słowa Łukaszenki dają do myślenia. Ukraina szykuje się na powtórkę

Słowa Łukaszenki dają do myślenia. Ukraina szykuje się na powtórkę

Zielone ludziki Putina wchodzą na Białoruś! Milicja bezradna

Zielone ludziki Putina wchodzą na Białoruś! Milicja bezradna

Zaskakująca oferta Kremla w sprawie Białorusi

Zaskakująca oferta Kremla w sprawie Białorusi

Córka Putina urodziła Zełenskiemu syna!

Córka Putina urodziła Zełenskiemu syna!

Zamach w Moskwie! Prawa ręka premiera (WIDEO)

Zamach w Moskwie! Prawa ręka premiera (WIDEO)

Uderzenie w okręt na Bałtyku! Koniec bezpiecznych portów

Uderzenie w okręt na Bałtyku! Koniec bezpiecznych portów

Wrócili z rozmów. Znów pogadali. Zapowiedzieli rozmowy. I inne rozmowy

Wrócili z rozmów. Znów pogadali. Zapowiedzieli rozmowy. I inne rozmowy

Trump i Musk znów blokują Starlinka! Kijów znalazł na to sposób

Trump i Musk znów blokują Starlinka! Kijów znalazł na to sposób

Zełenski: Wojna może się zakończyć do końca 2026 roku

Zełenski: Wojna może się zakończyć do końca 2026 roku

Pentagon ma scenariusz! Styczeń 2027: Koniec Putina i wojna z NATO

Pentagon ma scenariusz! Styczeń 2027: Koniec Putina i wojna z NATO

  • Click here - to select or create a menu
Projekt finansowany ze środków MSZ
© Kresy24.pl 2026. Wszelkie Prawa Zastrzeżone. O nas i Kontakt | Polityka prywatności
Produkcja: Fundacja Wolność i Demokracja