• Ukraina
  • Białoruś
  • Rosja
  • Litwa
  • Region Bałtyku
  • Azja i Zakaukazie
  • Na Świecie
  • Historia i Wspomnienia
  • Kultura
  • Podróże po Kresach
  • Wyszukiwarka Kresowa
  • Kalendarium Kresów
    • Styczeń w Historii Kresów
    • Luty w Historii Kresów
    • Marzec w Historii Kresów
    • Kwiecień w Historii Kresów
    • Maj w Historii Kresów
    • Czerwiec w Historii Kresów
    • Lipiec w Historii Kresów
    • Sierpień w Historii Kresów
    • Wrzesień w Historii Kresów
    • Październik w Historii Kresów
    • Listopad w Historii Kresów
    • Grudzień w Historii Kresów
  • Polacy na Wschodzie
  • Biblioteka Kresowa
  • Kuchnia Kresowa
Kresy24.pl
  • 16 lis 2026
  • Archiwa Czasopism
    • Archiwum Dziennika Kijowskiego
    • Archiwum Gazety Polskiej Bukowiny
    • Archiwum Głosu Polonii
    • Archiwum Głosu znad Niemna
    • Archiwum Kuriera Galicyjskiego
    • Archiwum Kwartalnika Echa Polesia
    • Archiwum Kwartalnika Krynica
    • Archiwum Magazynu Polskiego
    • Archiwum Monitora Wołyńskiego
    • Archiwum Mozaiki Berdyczowskiej
    • Archiwum pisma Nasze Drogi
    • Archiwum pisma Polacy Donbasu
    • Archiwum Słowa Polskiego
    • Archiwum Słowa Życia
    • Archiwum Tęczy Żytomierszczyzny
    • Archiwum pisma Polonia Charkowa
    • Archiwum pisma Wołanie z Wołynia
    • Archiwum Polak na Łotwie
    • Archiwum Polaka Małego
    • Archiwum Polaka w Niemczech
  • Filmoteka
  • Niepodległość
  • Polacy na (Bliskim) Wschodzie
  • Trójmorze
  • TV Kresy24.pl
  • Archiwum Kresowe
Kresy24.pl
  • Ukraina
  • Białoruś
  • Rosja
  • Litwa
  • Region Bałtyku
  • Azja i Zakaukazie
  • Na Świecie
  • Historia i Wspomnienia
  • Kultura
  • Podróże po Kresach
  • Wyszukiwarka Kresowa
  • Kalendarium Kresów
    • Styczeń w Historii Kresów
    • Luty w Historii Kresów
    • Marzec w Historii Kresów
    • Kwiecień w Historii Kresów
    • Maj w Historii Kresów
    • Czerwiec w Historii Kresów
    • Lipiec w Historii Kresów
    • Sierpień w Historii Kresów
    • Wrzesień w Historii Kresów
    • Październik w Historii Kresów
    • Listopad w Historii Kresów
    • Grudzień w Historii Kresów
  • Polacy na Wschodzie
  • Biblioteka Kresowa
  • Kuchnia Kresowa

Lektura na niedzielę: Polskie ślady w syryjskiej Maaluli

16 paź 2018

Położona w południowej Syrii Maalula jest miejscem szczególnym. To jedno z ostatnich miejsc na Ziemi, gdzie na co dzień używa się języka aramejskiego, w którym Jezus rozmawiał ze swymi uczniami. Jeden z tutejszych klasztorów gościł gen. Władysława Andersa w roku 1943.

W IV wieku chrześcijaństwo wychodziło z grot i jaskiń na otwartą przestrzeń. Wkrótce, również na Bliskim Wschodzie, zaczęto walkę z pogaństwem, zniszczono świątynie pogańskie, a niektóre zmieniono w kościoły.

W pierwszym soborze powszechnym zwołanym przez cesarza Konstantyna do anatolijskiej Nicei uczestniczył biskup Maaluli – co oznacza, że już wtedy (w roku 325) istniała tu zorganizowana gmina chrześcijańska.

Tutejsza legenda różni się od bizantyjskiej opowieści o Sergiuszu, przedstawiając go jako miejscowego pustelnika, zamieszkałego na wysokiej górze, gdzie obecnie znajduje się klasztor jego imienia. W bardziej rozpowszechnionej wersji legendy późniejszy święty był rzymskim żołnierzem, który nie chcąc porzucić wiary chrześcijańskiej, został poddany torturom, a następnie ścięty.

Budynek króluje na najwyższej górze Maaluli, na wysokości 1798 m n.p.m. Marmurowe ołtarze klasztornego kościoła św. Sergiusza: półokrągły, dedykowany świętemu oraz drugi, prostokątny, poświęcony Najświętszej Panience, należą do najstarszych na świecie. Pierwotnie używali ich poganie, o czym w obu przypadkach świadczy pewien bardzo charakterystyczny elementy, a mianowicie okalająca ołtarz kilkucentymetrowa krawędź zatrzymująca odpływ krwi ofiarnej, szczególnie poważnej w czasach pogańskich jako symbol i nośnik życia.

O wieku kościoła świadczą także odrzwia. Próbki drewna przebadane w niemieckich laboratoriach pozwoliły określić ich wiek na około 2000 lat. W kościele klasztornym św. Sergiusza na ścianach odkryto freski, jest tu też wspaniały ikonostas (konieczny w obrządkach wschodnich!) z 1813 roku, a więc z czasów schyłkowego Napoleona.

W zbiorach klasztornych znajdują się dwie ikony: Chrystusa i Matki Bożej, prawdopodobnie z XVII wiek, które ofiarował gen. Władysław Anders w 1943. Dowódcę II korpusu gościł ówczesny przełożony klasztoru Grégoire Abi-Sama.

Zatrzymajmy się na chwilę w tym miejscu. Skąd nagle generał Anders i jego żołnierze w paśmie gór Kallamun w południowej Syrii? Wszyscy pamiętają wyjście Polaków z domu sowieckiej niewoli w kwietniu i sierpniu 1942, a następnie walki o Monte Cassino we Włoszech. Wszystko, co wypełnia te dwa brzegi, czyli przemarsz przez Persję, Irak oraz Ziemię Świętą – zredukowane zostaje do przesympatycznej skądinąd opowieści o niedźwiedziu Wojtku.

Próżno szukać informacji o przekazaniu ikon klasztorowi św. Sergiusza w pamiętnikach gen. Andersa “Bez ostatniego rozdziału”- co swoją drogą dobrze świadczy o generale – wszelako można w nich znaleźć pewną wskazówkę, pozwalająca precyzyjniej niż tylko za pomocą daty rocznej określić, kiedy donacja ta miała miejsce.

W rozdziale “Zmiany w Londynie” pisze generał o ciężkiej chorobie, która w lipcu 1943 zatrzymała go w irackim Kirkuku, a po chwili dodaje:

Według zalecenia lekarzy musiałem wskutek wyczerpania atakami wyjechać na kilka tygodni w góry. Na odpoczynek wybrałem miejscowość Brumanna. Powróciłem tam szybko do zdrowia.

Miejsce wypoczynku Andersa znajduje się kilka kilometrów na wschód od Bejrutu, a więc w Libanie. Ale w czasie wojny był to jeszcze dawny francuski mandat Syria znajdujący się pod kontrolą Brytyjczyków. Do Maaluli, którą generał mógł odwiedzić w sierpniu 1943 było już całkiem blisko.

Za sierpniem 1943 roku przemawia też inna wzmianka Andersa:

W związku z tą decyzją [brytyjską, z dn. 22 lipca] dywizje przechodziły kolejno przeszkolenie w górzystych miejscowościach Syrii, Korpus wszedł pod dowództwo 9. armii i rozpoczął przemarsz do Palestyny…

Nie wiadomo, kto malował – no dobrze: kto pisał owe ikony. Ich pochodzenie zakonnicy klasztoru św. Sergiusza ocenili na XVIII wiek. Skąd pochodzą? Podobno z terenów dawnej Rzeczpospolitej, ale równie dobrze mogły zostać ofiarowane Andersowi przez rosyjskich prawosławnych, chcących uratować je przed wojującym ateizmem…

Rzecz domaga się wnikliwszej analizy, którą obiecujemy dla Państwa przeprowadzić.

By sprawę wyjaśnić, należałoby przeprowadzić badania historyczno-dendrologiczne z prawdziwego zdarzenia. Na to się jednak chwilowo nie zanosi. Pamiętajmy, że Syria ogarnięta jest wojną…

Barbara Anna Hajjar
Współpraca: Dominik Szczęsny-Kostanecki

< Idź pod prąd Zobacz inny >
Ważne? Ciekawe? Podaj dalej:

Nie przegap w tym temacie:

Armia Andersa: Epopeja polskich tułaczy. Po życie i wolnośćArmia Andersa: Epopeja polskich tułaczy. Po życie i wolność K24Krak des Chevaliers – twierdza nie do zdobycia (część I) K24SOPC: przez ostatni rok Rosjanie zabili w Syrii ponad 900 dzieci
  • Tagi
  • Armia Andersa
  • Asad
  • Barbara Anna Hajjar
  • Bliski Wschód
  • chrześcijanie
  • Irak
  • Iran
  • Liban
  • Monte Cassino
  • Syria

NAJNOWSZE WIADOMOŚCI

Zamykają wszystkie przejścia graniczne z Rosją!

Zamykają wszystkie przejścia graniczne z Rosją!

Rosyjscy propagandyści puścili to w świat. Chodzi o prezydenta

Rosyjscy propagandyści puścili to w świat. Chodzi o prezydenta

Mrożący plan Putina. To brzmi jak wyrok dla Polski

Mrożący plan Putina. To brzmi jak wyrok dla Polski

Tego jeszcze nie było. Reakcja Zełenskiego zmieni wszystko!

Tego jeszcze nie było. Reakcja Zełenskiego zmieni wszystko!

Piekło nad bazą Su-34. Co najmniej 30 eksplozji i drugi potężny cios (WIDEO)

Piekło nad bazą Su-34. Co najmniej 30 eksplozji i drugi potężny cios (WIDEO)

Białorusini idą na rzeź. Jest cicha zgoda Mińska

Białorusini idą na rzeź. Jest cicha zgoda Mińska

Główna ofensywa Rosji załamała się! Ale co z Kramatorskiem?

Główna ofensywa Rosji załamała się! Ale co z Kramatorskiem?

Strategiczna rafineria zaliczyła "piątek 13-go"! Płonie (WIDEO)

Strategiczna rafineria zaliczyła "piątek 13-go"! Płonie (WIDEO)

Słowa Łukaszenki dają do myślenia. Ukraina szykuje się na powtórkę

Słowa Łukaszenki dają do myślenia. Ukraina szykuje się na powtórkę

Zielone ludziki Putina wchodzą na Białoruś! Milicja bezradna

Zielone ludziki Putina wchodzą na Białoruś! Milicja bezradna

Zaskakująca oferta Kremla w sprawie Białorusi

Zaskakująca oferta Kremla w sprawie Białorusi

Córka Putina urodziła Zełenskiemu syna!

Córka Putina urodziła Zełenskiemu syna!

Zamach w Moskwie! Prawa ręka premiera (WIDEO)

Zamach w Moskwie! Prawa ręka premiera (WIDEO)

Uderzenie w okręt na Bałtyku! Koniec bezpiecznych portów

Uderzenie w okręt na Bałtyku! Koniec bezpiecznych portów

Wrócili z rozmów. Znów pogadali. Zapowiedzieli rozmowy. I inne rozmowy

Wrócili z rozmów. Znów pogadali. Zapowiedzieli rozmowy. I inne rozmowy

Trump i Musk znów blokują Starlinka! Kijów znalazł na to sposób

Trump i Musk znów blokują Starlinka! Kijów znalazł na to sposób

Zełenski: Wojna może się zakończyć do końca 2026 roku

Zełenski: Wojna może się zakończyć do końca 2026 roku

Pentagon ma scenariusz! Styczeń 2027: Koniec Putina i wojna z NATO

Pentagon ma scenariusz! Styczeń 2027: Koniec Putina i wojna z NATO

  • Click here - to select or create a menu
Projekt finansowany ze środków MSZ
© Kresy24.pl 2026. Wszelkie Prawa Zastrzeżone. O nas i Kontakt | Polityka prywatności
Produkcja: Fundacja Wolność i Demokracja