Przedstawiciele Akcji Wyborczej Polaków na Litwie – Związku Chrześcijańskich Rodzin wywalczyli na opiekę nad Cmentarzem Na Rossie kolejną dużą pulę pieniędzy – 420 tysięcy euro!
Fot. Marlena Paszkowska/http://l24.lt
W listopadzie br. wileńscy radni jednogłośnie opowiedzieli się za projektem rezolucji autorstwa Akcji Wyborczej Polaków na Litwie – Związku Chrześcijańskich Rodzin w Samorządzie Miasta Wilna o zaplanowanie w przyszłorocznym budżecie tak znacznej kwoty na usunięcie skutków klęsk żywiołowych z lat 2021–2022, które zniszczyły na Rossie 53 pomniki.
Wileński Cmentarz Na Rossie jest jedną z polskich nekropolii narodowych. W skład zespołu cmentarnego wchodzi Stara Rossa (1769/1801), Nowa Rossa (1847), Cmentarz Wojskowy (1920) oraz mauzoleum Matka i Serce Syna (1936).
Pierwsza wzmianka o pochówkach na tym terenie pochodzi z roku 1436, grzebano tu ofiary „morowego powietrza”. Jako nekropolia miejska cmentarz został przejęty w 1801 roku. Rok później wzniesiono tu pierwsze katakumby, a w 1814 roku miało miejsce pierwsze powiększenie obszaru nekropolii o tereny nazywane obecnie Górką Literatów. W 1820 roku teren cmentarza otoczono murem, a w roku 1840 ks. Józef Bogdanowicz zainicjował wybudowanie w pobliżu katakumb neogotyckiej kaplicy pogrzebowej. Od tego czasu cmentarz uznawano za elitarny, chowano tu osoby zasłużone lub stojące wyżej w hierarchii społecznej. W 1847 roku, w związku z wyczerpaniem się możliwości grzebalnych, powstała nowa nekropolia po drugiej stronie ulicy Listopadowej tzw. Nowa Rossa.
Po roku 1945 i opuszczeniu Wilna przez polskich mieszkańców rozpoczęła się celowa dewastacja nekropolii; tragicznym był dla Starej Rossy rok 1952, kiedy doprowadzono do zniszczenia monumentalnych katakumb. Cmentarz został zamknięty dla nowych pochówków w 1967 roku, a dwa lata później wpisany do rejestru zabytków.
Na cmentarzu spoczywają m.in. polscy żołnierze polegli w bojach lat 1918–1920, 1939 i 1944, a także znane postacie polskiej, białoruskiej i litewskiej historii. Na wileńskiej Rossie spoczywa również matka Józefa Piłsudskiego – Maria z Billewiczów Piłsudska oraz urna z sercem Marszałka.
Szacuje się, że Cmentarz Na Rossie co roku odwiedza prawie 150 tysięcy turystów!
Od 1990 roku konserwacją zabytkowych nagrobków zajmuje się miejscowy Społeczny Komitet Opieki nad Starą Rossą.
Cmentarz jest na bieżąco doglądany, restaurowane są pomniki, uporządkowano oraz poddano renowacji szereg kaplic, zainstalowano monitoring, uporządkowano mur północny, zainstalowano oświetlenie, zbudowano nowe schody. Realizowany jest też plan dendrologiczny (wycinanie, uporządkowanie drzew, usuwanie gałęzi), wzmocnienie wzgórz itp.
Przedstawiciele Akcji Wyborczej Polaków na Litwie – Związku Chrześcijańskich Rodzin w Samorządzie Miasta Wilna stale opiekują się cmentarzem i dzięki ich inicjatywom na uporządkowanie nekropolii pozyskano już niebagatelne kwoty – w latach 2017–2022 udało się uzyskać około 3,6 milionów euro!
RES
