W dniu 5 marca 2013, w 60 rocznicę śmierci Stalina, niezależny portal Svaboda.org opublikował 60 tysięcy nazwisk – ofiar reżimu stalinowskiego, zamordowanych na terenie Białorusi, wraz z ich biogramami. Publikacja nie obejmuje województwa Grodzieńskiego i Homelskiego.
Projekt pod nazwą „Kartoteka Stalina” zrealizowany został przez redakcję Svoboda,org . Od początku br., każdego dnia dodawano do spisu tysiąc nazwisk w porządku alfabetycznym, wraz z biogramami.
Kartoteka indeksu Stalina obala tezę KGB mówiącą, że najwięcej ofiar terroru stalinowskiego stanowią czekiści. Na listach opublikowanych przez Svoboda.org, funkcjonariusze CzKa i NKWD prawie nie wystepują.
W wykazie dominują mężczyźni, ale jest też wiele kobiet i dzieci, a surowość kary nie zależała od płci i wieku. Jedynym wyjątkiem były niemowlęta. Ich nie skazywano na rozstrzelanie, przynajmniej w materiałach takich faktów nie znaleziono.
Zdecydowana większość represjonowanych, to mieszkańcy wsi, chłopi i kołchoźnicy. Typowe zjawisko pojawiające się w dokumentach, to dwie sprawy karne przeciwko jednej osobie. I tak naprzykład;
Pierwsza sprawa – zsyłka mężczyzny, jedynego właściciela ziemi na początku lat 30., w drugim przypadku, ten sam mężczyzna w latach 1937-38 jest już kołchoźnikiem lub bezrobotnym, skazanym na śmierć za szpiegostwo.
Jak pisze Svoboda.org, istnieje pewien paradoks. Im mniejsza kara, tym biogram został sporządzony bardziej szczegółowo. A prawda jest taka, że jeśli skazywano np. na trzy lata zsyłki w zawieszeniu, oznaczało to że człowiek zostawał na miejscu, trzeba więc było go „zinwentaryzować”. Machina nie wypuszczał go z rąk, zbierając wszystkie informacje na jego temat.
– Jeśli zapadał wyrok skazujący – to jakby człowieka nie było, po co więc zapełniać rubryki danymi o wykształceniu, miejscu pracy, urodzenia, datami urodzenia i rozstrzelania. Uznawano, że nie ma takiej potrzeby. Żyłeś do momentu egzekucji, a dla nich już byłeś śmieciem – pisze portal.
Jak zauważają autorzy projektu, zbrodniczy terror Józefa Stalina ukształtował w dużej mierze białoruską teraźniejszość. – Naszą teraźniejszość zabił Stalin (…) Miliony ludzi, różnych narodowości, z różnych warstw społecznych, zostało zamordowanych, bo nie odpowiadało wizji świata ZSRR – czytamy we wstępie do spisu.
W publikacji natkniecie się państwo na skróty. Np. ВМП: (WMP – red.) – to kara śmierci. Jak mówili ideolodzy sowieccy – najwyższa forma ochrony socjalnej lub higieny socjalnej. Tak naprawdę była to totalna selekcja społeczna. Inny skrót – ИТЛ: (ITL) – obóz pracy. Choć właściwszym określeniem byłaby kara śmierci rozciągnięta w czasie. Trzeci ważny skrót na listach to ПАВ (PAW) – Polska Organizacja Wojskowa – dotyczy Polaków, którzy zostali skazani na śmierć. Oczywiście wyrok wymierzany był nie tylko za przynależność do organizacji, ale np. za a/c – czyli za agitację, albo za к/р – propagandę.
60 tysięcy osób to 1/10 z oficjalnie uznanej liczba wszystkich represjonowanych na Białorusi. Jak piszą autorzy we wstępie do „Kartoteki”, – ktoś może znajdzie tu swojego krewnego, inny – temat na opowiadanie, a ktoś może popatrzy na swoją ojczyznę zupełnie innymi oczami, odkryje nieznane dotąd miasta i wsie.
Tu znajdziesz całą opublikowaną listę: http://www.svaboda.org/content/article/24812245.html
Kresy24.pl/svaboda.org
