IPN rozpoczyna poszukiwania na Litwie: Chcemy ustalić miejsce pochówku por. Jana Borysewicza

19 lipca 2017

Fot. Narodowe Archiwum Cyfrowe, sygn. 37-910

Podjęte na Litwie badania obejmują obszar działalności okręgów Armii Krajowej i . Prace są prowadzone w okolicach Ejszyszek. Instytut Pamięci Narodowej ma nadzieję odnaleźć m.in. miejsce pochówku żołnierza AK por. Jana Borysewicza „Krysia”, jednego z najwybitniejszych dowódców Nowogródzkiego Okręgu AK.

Poszukiwania na terenie działalności okręgów Armii Krajowej Wilno i Nowogródek prowadzą pracownicy Wydziału Kresowego Instytutu Pamięci Narodowej. Miejsca prac zostały wyznaczone na podstawie przeprowadzonego w maju rekonesansu. Eksperci odwiedzili wówczas cmentarz we wsi Raściuny, Długą Wyspę i Kolonię Michnokiernie. Są to miejscowości znajdujące się w pobliżu miejsca, w którym zimą 1945 roku por. Jan zabity w czasie potyczki z funkcjonariuszami .


Por. Borysewicz był jednym z najwybitniejszych dowódców Nowogródzkiego Okręgu AK. Walkę z Niemcami rozpoczął w połowie 1943 roku na czele niewielkiego oddziału. Po roku dowodził dwoma batalionami partyzanckimi AK, liczącymi ponad tysiąc żołnierzy. Jego oddział brał udział m.in. w odbiciu więźniów w Lidzie oraz likwidacji niemieckich posterunków. Po wkroczeniu Armii Czerwonej Borysewicz pozostał na Kresach i kontynuował walkę. Zginął w walce z NKWD.

Jan Borysewicz ps. „Krysia”, „Mściciel” (ur.12 września 1913 w Dworczanach kołoWasiliszek, zm. 21 stycznia 1945 pod Kowalkami koło Naczy) – żołnierz polskiego podziemia, porucznik, kapitanArmii Krajowej. Absolwent Seminarium Nauczycielskiego w Szczuczynie Nowogródzkim, w 1938 ukończył Szkołę Podchorążych w Ostrowi Mazowieckiej (Komorowo). Podczas kampanii wrześniowej dowódca plutonu w I batalionie 41 pp, w latach 1940–1941 był więziony przez NKWD w więzieniach Baranowicze i Brześć, od lata 1941 w konspiracji, dowódca plutonu w 3. kompanii na terenie Wasiliszek, od czerwca 1943 dowódca oddziału partyzanckiego nr 314, następnie 3. kompanii w Batalionie Zaniemeńskim, od grudnia 1943 dowódca II batalionu 77. pp AK, od maja 1944 komendant zgrupowania „Północ” (II i V batalion 77pp), w akcji „Ostra Brama” w zgrupowaniu „Południe” kpt. S. Sędziaka „Warty”, od sierpnia ponownie komendant zgrupowania „Północ” i dowódca oddziału partyzanckiego. Partyzantkę zaczynał z 7 osobami, rok później miał w swoim batalionie 650 świetnie uzbrojonych żołnierzy. Odnotował na swym koncie szereg udanych działań bojowych przeciw niemieckim siłom okupacyjnym m.in. rozbił więzienie wEjszyszkach i zdobył Raduń. Zginął 21 stycznia 1945 pod Kowalkami w zasadzce grupy operacyjnej 105. pułku piechoty NKWD. Jego ciało obwozili po wsiach i miasteczkach Ziemi Lidzkiej – wystawiono je na widok publiczny m.in. na rynku w Naczy, w Raduniu i Ejszyszkach. Działający wówczas w okolicy oddział samoobrony wileńskiej pod dow. Władysława Więckiewicza ps. „Wiatr”, „Zemsta” zamierzał odbić ciała poległych, ale z racji licznego wtedy w Ejszyszkach oddziału NKWDzrezygnował z tego zamiaru. Funkcjonariusze radzieccy mieli zawieźć zwłoki por. Borysewicza oraz jego żołnierzy do odległej o 2 km miejscowości Majak i zrzucić do studni o głębokości 5 metrów wraz z granatami i pociskami moździerzowymi. W 2009 przeprowadzono badania DNA szczątków, które nie potwierdziły przewidywań o odnalezieniu szczątków por. Borysewicza.


Komendant Jan Borysewicz został odznaczony pośmiertnie Orderem Virtuti Militari V kl. przez Delegata Sił Zbrojnych. 23 stycznia 2014 w Kowalkach został odsłonięty jego pomnik

Kresy24.pl/IPN, pl.wikipedia.org, rp.pl (HHG)

 

Podziel się tym z innymi. Udostępnij na:

Komentarze nawołujące do przemocy, zawierające zniesławienia, wulgaryzmy, groźby karalne lub spam będą usuwane. Również wpisy osób podających nieprawdziwy email.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *