250 lat temu, 9 lipca 1762 r., inicjatorka rozbiorów Polski Katarzyna II, nazywana w Rosji „Wielką”, a przez francuskich filozofów „Semiramidą”, obaliła swojego męża, cara Piotra III i przejęła władzę.
Zofia Fryderyka Augusta Anhalt-Zerbst, bo tak właśnie się nazywała, urodziła się w 1729 w Szczecinie. Mając 15 lat wyjechała do Petersburga, gdzie w 1745 poślubiła Karola Piotra Ulryka Oldenburga – księcia holsztyńskiego, następcę rosyjskiego tronu (Piotra III). Zawierając związek małżeński, przeszła na prawosławie i przyjęła imię Katarzyna.
Ideałem wiernej i oddanej żony nie była. Przygotowała przewrót, którego celem było pozbawienie władzy małżonka. 9 lipca wraz z najbliższymi współpracownikami udała się pod Pałac Zimowy w Petersburgu, który został otoczony przez sprzyjające jej wojska. W pałacu nie było Piotra, który już w czerwcu opuścił rosyjską stolicę i przeniósł się do letniej rezydencji w Oranienbaumie. Po przybyciu pod pałac, gdzie zgromadziły się tłumy, ogłoszono manifest stwierdzający przejęcie władzy przez Katarzynę.
Eks-cara objęto aresztem domowym. Karę odbywał w Ropszy koło Petersburga, tam też 17 lipca został zamordowany przez gwardzistów sprzyjających Katarzynie. Prawdopodobną przyczyną śmierci było uduszenie, choć oficjalnie ogłoszono, że zgon nastąpił wskutek… ataku kolek hemoroidalnych.
Koronowana na władczynię Rosji 22 września 1762 r. Katarzyna II podczas 34-letnich rządów krwawo stłumiła chłopskie powstanie Jemeliana Pugaczowa, wydała ukazy likwidujące autonomię Zaporoża i Kozaczyzny Dońskiej, przeprowadziła sekularyzację dóbr duchownych. Polskę traktowała jako rosyjski protektorat. Brała udział we wszystkich trzech rozbiorach: w 1772, 1793 i 1795), które przesądziły o upadku polskiej państwowości.
Mimo to, w Zachodniej Europie była gloryfikowana jako światła mecenaska kultury i sztuki oraz miłośniczka filozofii. Nazywano ją Semiramidą Północy. Na jej dworze gościli wychwalający ją Wolter i Diderot.
„Semiramida Północy” na licznych kochanków wydawała miliony rubli. Do grona jej utrzymanków należał m.in. Stanisław August Poniatowski, z którym miała córkę Annę.
Kresy24.pl
