Białorusini nie potrzebują już pozwolenia Narodowego Banku Białorusi (NBB) na otwarcie rachunku za granicą. Muszą jednak pamiętać, że do informacji o posiadanych kontach w zagranicznych bankach będą miały wgląd białoruskie organy podatkowe.
Regulacje prawne dotyczące posiadania rachunków w bankach zagranicznych przez Białorusinów zostały wprowadzone w 2003 roku ustawą „O regulacji walutowej i kontroli walut”, jednak bardzo niewielu Białorusinów wykazało nimi zainteresowanie.
Pozwolenia NBB z łatwością uzyskiwały osoby, które na stałe mieszkały na Białorusi, ale jednocześnie chciały mieć konto za granicą. Narodowy Bank Białorusi odmawiał czasem wydania takiego pozwolenia, ale tylko z powodów formalnych.
Dlaczego więc Białorusini rzadko występowali o takie zezwolenia? Przede wszystkim procedura była postrzegana jako próba kontrolowania przez państwo prywatnych przepływów finansowych.
Początkowo prawo nie przewidywało bezpośredniej odpowiedzialności osób fizycznych za brak pozwolenia NBB, ale od 2014 r. wprowadzono odpowiedzialność administracyjną w wysokości od 5 do 35 jednostek bazowych. Jednak grzywny nakładano niezwykle rzadko.
Teraz, anulując z dniem 1 maja obowiązek występowania o zgodę na otwieranie rachunków za granicą, Narodowy Bank Białorusi potwierdził, że obrał kurs na liberalizację.
Białoruś nie jest jedynym krajem, który kontrolował przepływy finansowe swoich obywateli za granicą.
W ramach ustawy FATCA Stany Zjednoczone zawarły umowy dwustronne z ponad 100 krajami, w tym z Białorusią. Państwa te zobowiązały się do przekazywania informacji o rachunkach otwartych w swoich bankach przez rezydentów USA organom podatkowym w Stanach Zjednoczonych.
Portal naviny.by przypomina, że rezydenci Białorusi (osoby zamieszkujące w kraju przez ponad 183 dni w roku) – zobowiązani są do zadeklarowania wszystkich swoich dochodów, zarówno pozyskanych ze źródeł zagranicznych, jak i przechowywanych na rachunkach w bankach zagranicznych.
Jeśli organy podatkowe posiądą wiedzę o rachunku zagranicznym Białorusina, są uprawnione do ustalenia wysokości dochodu, naliczenia podatku dochodowego od kwoty dochodu, który nie został zadeklarowany i potwierdzony.
W jaki sposób białoruskie organy podatkowe mogą uzyskać informacje na temat rachunków zagranicznych?
Informacjami na temat aktywów finansowych swoich obywateli wymieniają się wszystkie kraje, wysyłając odpowiedni wniosek, zgodnie z zapisami umów dwustronnych. Białoruś zawarła takie umowy z 66 krajami. Proces ten ma charakter selektywny, a dostęp do informacji o aktywach zagranicznych jest ograniczony.
Społeczność międzynarodowa od dawna dąży do zapewnienia przejrzystych przepływów pieniężnych. W 2014 r. 102 kraje podpisały umowę w sprawie automatycznej wymiany informacji finansowych na mocy konwencji OECD o wzajemnej pomocy administracyjnej w sprawach podatkowych.
W rezultacie opracowano jednolity standard automatycznej wymiany informacji o transakcjach finansowych na poziomie międzynarodowym. Zakłada on, że informacje o otwarciu konta i innych operacjach są automatycznie przesyłane do organu podatkowego obywatela kraju, który jest stroną umowy. Dzisiaj już 94 kraje, w tym Rosja dzielą się takimi informacjami.
W 2016 r. Ministerstwo Podatków Białorusi ogłosiło zamiar przystąpienia kraju do tego systemu. Wysłano nawet wniosek do Sekretarza Generalnego OECD o akces Republiki Białorusi do umowy, a w kraju trwają prace przygotowawcze.
Prawdopodobnie anulowanie zezwoleń na otwieranie rachunków w zagranicznych bankach wynika również z planów dotyczących wprowadzenia standardu automatycznej wymiany. Chociaż nie ma dokładnych informacji o tym, kiedy to nastąpi, to otwierając konto za granicą, Białorusini powinni pamiętać, że informacje będą dostępne dla naszych organów podatkowych w odpowiednim czasie.
oprac.ba
