W niedzielę 12 lutego 2023 roku w dawnym majątku Balińskich w Jaszunach odbyło się uroczyste otwarcie odnowionej oficyny i świronu (spichrza); prace rekonstrukcyjno-budowlane Samorząd Rejonu Solecznickiego zrealizował wykorzystując między innymi pomoc finansową z europejskich funduszy strukturalnych.
Odrestaurowana oficyna w zespole pałacowo-dworskim w Jaszunach, luty 2023 r.
Fot. salcininkai.lt/http://l24.lt
W odległych od Wilna o 30 km Jaszunach dwukondygnacyjny pałac, w stylu późnego klasycyzmu, wzniesiono w 1828 roku według projektu Karola Podczaszyńskiego. W 1811 roku posiadłość i dwór kupił od Radziwiłłów Ignacy Baliński, historyk, autor dzieła „Starożytna Polska”, założyciel „Tygodnika Wileńskiego”.
W 1820 roku jego syn Michał Baliński ożenił się z Zofią Śniadecką, córką profesora Jędrzeja Śniadeckiego i bratanicą emerytowanego rektora Uniwersytetu Wileńskiego prof. Jana Śniadeckiego.
Odtąd Jaszuny stały się jednym z ważnych ośrodków myśli polskiej. Gościli tu ludzie nauki i kultury: Stanisław Jundziłł, Tomasz Zan, Adam Mickiewicz, Antoni Edward Odyniec, Paweł Brzostowski, Józef Mianowski, Wawrzyniec Puttkamer oraz Juliusz Słowacki, który w Jaszunach przeżywał swą nieodwzajemnioną miłość do Ludwiki Śniadeckiej, córki Jędrzeja Śniadeckiego, siostry Zofii Balińskiej.
Nieopodal pałacu w Jaszunach do dziś istnieje mały cmentarzyk, na którym, oprócz członków rodziny Balińskich, pochowany jest Jan Śniadecki.
Zrekonstruowany i wyremontowany Pałac Balińskich, salon towarzyski elity naukowo-kulturalnej Wilna okresu romantyzmu i pozytywizmu, został ponownie udostępniony publiczności w 2015 roku.
W tej chwili odnowiona oficyna nawiązuje wyglądem do architektury pałacu – ma taki sam dach, kolor elewacji zbliżony do barwy pałacowej fasady, zaś drzwi i okna odtworzone zostały na podstawie zachowanej dokumentacji.
W dwukondygnacyjnej części oficyny odnowiono schody, na drugim piętrze zabytkowy piec, zaś w z jednym z pomieszczeń odtworzone autentyczne, naścienne malowidła. Zaprojektowano także przestrzenie edukacyjne; salę wystawienniczą przystosowano do potrzeb osób niepełnosprawnych, a na zewnątrz zainstalowano windę. Sale konferencyjne zostały wyposażone w sprzęt multimedialny. W dawnej piwnicy urządzono sanitariaty oraz pomieszczenia pomocnicze. Odnowiona oficyna została także wzbogacona w interaktywną ekspozycją, która pozwoli poznać historię dworu w Jaszunach.
Odrestaurowany świron przeznaczono natomiast na działalność edukacyjną – wyposażając budynek w niezbędne meble i sprzęt do organizacji warsztatów twórczych, zaś jedno z pomieszczeń dostosowano do potrzeb improwizowanej sali kinowej.
W trakcie uroczystości otwarcia odnowionych budynków mer samorządu solecznickiego Zdzisław Palewicz powiedział:
„Od dzisiaj w naszym pięknym zespole pałacowo-dworskim w Jaszunach mamy dwie nowe wspaniałe przestrzenie – historyczne budynki oficyny i świrona. Będą służyć jaszunianom, mieszkańcom rejonu oraz gościom, którzy co raz częściej przyjeżdżają do nas. Tylko jaszuński pałac od momentu jego renowacji odwiedziło już ponad 70 tysięcy turystów. Obecnie świętujemy kolejny wspólny sukces, z którym serdecznie pozdrawiam”.
Szczególne słowa uznania za wykonanie tak ważnych projektów inwestycyjnych w Jaszunach Zdzisław Palewicz skierował do pracowników Wydziału Inwestycji i Planowania Strategicznego administracji Samorządu Rejonu Solecznickiego, specjalistów Centrum Kultury w Solecznikach oraz kierownictwa spółek budowlanych.
Odrestaurowane budynki poświęcił ks. proboszcz parafii jaszuńskiej Tadeusz Aleksandrowicz, a uroczystość wzbogacił koncert w wykonaniu ludowych zespołów: „Łałymka”, „Solczanie” oraz „Znad Mereczanki”.
Uroczystości zakończył poczęstunek w postaci tradycyjnego, świeżo upieczonego sękacza.
RES
