Do kościoła pw. Najświętszej Marii Panny w Szyłanach (rejon wileński, gmina suderwska) powróciła właśnie odrestaurowana, zabytkowa nastawa (część górna) XVIII-wiecznego ołtarza bocznego z dwoma obrazami – „Najświętsza Maryja Panna Różańcowa” i „Św. Józef”.
Odrestaurowana, zabytkowa nastawa (część górna) XVIII-wiecznego ołtarza bocznego z dwoma obrazami – „Najświętsza Maryja Panna Różańcowa” i „Św. Józef” z kościoła pw. Najświętszej Marii Panny w Szyłanach
Fot. vilnensis.lt/http://l24.lt
Miejscowość Szyłany (lit. Šilenai) położona jest na skraju płaskowyżu, obfitującego w liczne źródła, niedaleko rzeki Wilii; wieś jest jednym z najchętniej odwiedzanym miejscem w Parku Regionalnym Wilii.
Pierwsza wzmianka o Szyłanach pochodzi z roku 1500, kiedy to w dniu 3 czerwca, wielki książę litewski Aleksander Jagiellończyk potwierdził wszystkie nadania swych poprzedników dla kapituły przy wileńskim kościele katedralnym; w dokumencie wymieniana jest również „wieś Szyłany”. W archiwach zachowało się kilka ciekawych opisów z różnych okresów istnienia folwarku Szyłany, dzierżawionego przez kanoników wileńskich.
W połowie XVIII wieku folwarkiem Szyłany administrował ksiądz kanonik Franciszek Ancuta. Jego obowiązkiem było także sprawowanie posługi kapłańskiej w miejscowym kościółku i w 1758 roku kapłan ten postanowił utworzyć tu samodzielna parafię. Kapituła wileńska wydzieliła dla nowo założonego kościoła parafialnego dwie morgi ziemi.
Oczekiwania na rychłe powstanie w Szyłanach osobnej parafii przerwał wybuch I wojny światowej. Dopiero w 1920 roku, już z zezwoleniem otrzymanym od biskupa, rozpoczęto stosowne prace przygotowawcze. Do pertraktacji w tej sprawie z rządem został upoważniony właściciel majątku Jateluny Artur hr. Łubieniecki. Konsekwentna postawa miejscowych wiernych wreszcie została nagrodzona – dekretem z 20 stycznia 1922 roku biskup wileński Jerzy Matulewicz erygował parafię w Szyłanach.
Kościół pw. Najświętszej Marii Panny w Szyłanach
Fot. Иван Бай
Niewielki kościół pw. Najświętszej Marii Panny został zbudowany w 1725 roku. Świątynia jest drewniana, w formie architektury ludowej, na planie prostokąta, z wieżyczkami. W 1938 roku kościół w Szyłanach został powiększony.
Znajdziemy w nim kilka przykładów dawnego malarstwa sakralnego, a przede wszystkim – umieszczony w głównym ołtarzu obraz Świętej Trójcy. Obraz ten powstał prawdopodobnie w końcu XVII wieku (ewentualnie w początkach XVIII wieku), a już w wieku XIX miejscowi mieszkańcy uważali go za cudowny. Według legendy, miał on objawić się na wierzbie strzegącym bydła pastuchom.
Prace restauratorskie i konserwatorskie blisko 5-metrowego ołtarza Maryi Różańcowej trwały około roku. Kiedy usunięto warstwy farby, pokrywającej nastawę, odsłonięto malarstwo iluzjonistyczne. Konserwatorzy wykonali retusz warstwy polichromii. Obecnie w ołtarzu znajdują się malowane, karbowane kolumny z motywem liścia akantu, wolutami i fragmentami marmuru.
Jeden z odrestaurowanych obecnie obrazów przedstawia Matkę Boską z Dzieciątkiem Jezus, ofiarujących różaniec św. Dominikowi i św. Katarzynie ze Sieny; na drugim obrazie ołtarzowym (u góry) przedstawiony jest św. Józef z Dzieciątkiem Jezus.
Odrestaurowaniem nastawy z obrazami zajmowała się Alma Valickienė, naprawę stolarską ołtarza wykonał Mamertas Kamarauskas. Firma „Restauracijos ir statybos trestas” zadbała o wszystkie prace konserwatorskie.
Wartość wykonanych prac to ponad 37 tysięcy euro. Prace sfinansowała Służba Ekonoma Archidiecezji Wileńskiej.
RES