Instytut Polski w Wilnie jest współorganizatorem wyjątkowego „Wieczoru zaduszkowego” połączonego z prezentacją unikalnej publikacji „Polskie pieśni pogrzebowe na Wileńszczyźnie”. Spotkanie zaplanowano na niedzielę 30 października 2022 roku, o godz. 13:00, w Muzeum Etnograficzne w Rumszyszkach (ul. L. Lekavičiaus 2).
https://instytutpolski.pl
Jak wyjaśniają autorki książki „Polskie pieśni pogrzebowe na Wileńszczyźnie” – Krystyna Syrnicka, Aušra Žičkienė, Irena Masojć (http://tygodnik.lt):
„[…] Książka jest pokłosiem projektu badawczego, sfinansowanego w latach 2011–2013 przez Radę Naukową Litwy. W ciągu trzech lat przeprowadziłyśmy dość gruntowne badania w 13 miejscowościach na Wileńszczyźnie, opracowałyśmy zgromadzone materiały i przygotowałyśmy do druku antologię pieśni śpiewanych obecnie na polskich pogrzebach na Litwie. Złożyły się na nią 103 utwory (ich teksty i melodie), które zostały ułożone w takim porządku, w jakim są wykonywane podczas całego obrządku. Do antologii włączone zostały nie tylko najbardziej popularne i najczęściej śpiewane utwory, ale również rzadkie – odchodzące w niepamięć. Do książki została załączona płyta CD, na której można odsłuchać w wykonaniu różnych grup, fragmenty najbardziej charakterystycznych dla naszych terenów pieśni. […]
«Ojcem chrzestnym» tego projektu był prof. Jacek Kolbuszewski z Uniwersytetu Wrocławskiego. Zainteresował się on tematem pieśni pogrzebowych jeszcze w latach 80. ubiegłego wieku. Jednocześnie jednak stwierdził, że tradycja takich śpiewów w Polsce bezpowrotnie zanika i zaczyna być traktowana jedynie jako folklor. Frapowało go jednak, czy na bardziej zachowawczych Kresach takie tradycje nie przetrwały dłużej, dlatego też zachęcił swoją byłą doktorantkę – Krystynę Syrnicką – do przeprowadzenia badań sondażowych. Już pierwsze rozeznanie pokazało, że na Litwie śpiewy pogrzebowe to tradycja ciągle żywa, bez której obrządek byłby niedopełniony, chociaż i przeobrażająca się wraz z innymi zmianami cywilizacyjnymi. Ten temat zainteresował również ekspertów z Rady Naukowej Litwy, ponieważ nikt z naukowców litewskich nie prowadził takich badań. Atutem przeprowadzonych przez nas badań było kompleksowe ujęcie tematu zarówno pod względem geograficznym, jak i merytorycznym. Po pierwsze, ogarnęłyśmy geograficznie cały pas w północno-wschodniej Litwie, gdzie zamieszkują większe skupiska Polaków. Spotkałyśmy się ze śpiewakami z Ejszyszek (kierownik grupy – Grażyna Siłajenkowa), Dziewieniszek (kier. Leokadia Szyłobryt), Turgiel (kier. Władysława Szyłobryt), Madziun (kier. Genowefa Rizgelienė), Landwarowa (kier. Genowefa Siemaszkiewicz), Wilna (Stanisława Ławik), Nowej Wilejki (kier. Teresa Pozlewicz), Mickun (kier. Stanisława Narkiewicz), Mejszagoły (kier. Józefa Markiewicz), Szawel (kier. Weronika Wołejszo), Sużan (kier. Marianna Sinkiewicz), Podbrodzia (kier. Bolesław Markowicz) oraz Nowych Święcian (kier. Longina Tumołowicz). W czasie, gdy pracowałyśmy nad książką, niektóre spośród tych osób odeszły na zawsze, ale dzięki zachowanym nagraniom ich bogate doświadczenie zostało uwiecznione. Po drugie, pieśni doczekały się wszechstronnej interpretacji – historyczno-literackiej (Krystyna Syrnicka), językoznawczej (Irena Masojć) oraz muzykologicznej (Aušra Žičkienė) […]”.
W programie „Wieczoru zaduszkowego” (w języku litewskim):
- prelekcja dr Krystyny Syrnickiej (Uniwersytet Witolda Wielkiego w Kownie),
- występ grupy śpiewaczej z parafii św. Jana Chrzciciela w Ławaryszkach, w składzie: Irena Grablewska, Romalda Brasel, Danuta Pilecka.
Wstęp wolny!
Organizatorzy: Instytut Polski w Wilnie, Muzeum Etnograficzne w Rumszyszkach.
RES
