24 lip 2012861
Relacja z rozmowy z Naliboczanką, Panią Marią Chilicką, z 27.01.2010 r.
W sierpniu 1943 r. Niemcy spacyfikowli i spalili nasze miasteczko Naliboki. Mieszkańców załadowali do wagonów towarowych na stacji kolejowej w Stołpcach nad Niemnem i przewieźli do Białegostoku. Przeprowadzili tam swego rodzaju „badania...
24 lip 2012191
Inicjatywa Oddziału IPN i Oficyny Wydawniczej RYTM w Warszawie była długo oczekiwaną przez Polaków. Zarówno profesjonalistów, amatorów, a także świadków tamtych wydarzeń. Jednym z tych ostatnich jest Ksawery Suchocki ur. w Pohorełce k.Iwieńca w 1932 r. Jego wspomnienia pt. „Dorastanie pod dwiema okupacjami –...
24 lip 201295
Relacja z rozmowy z mieszkanką Nalibok p. Marią Chilicką z 06.01.2009 r.
BERMANN – żydowski nauczyciel, mieszkał przy ul. Wileńskiej
BERMAN Ryfka – córka w/w, koleżanka szkolna p. Marii
BARAN Jankiel – kolega szkolny p. Marii
BORUCH – kolega szkolny p. Marii
BIESZAŃSKI – sklep kolonialny, miał dwie...
08 lip 2012222
„Po kądzieli” rodzina Suchockich pochodzi z powiatu wołożyńskiego województwa nowogródzkiego (przed 1939 r).
Przed II wojną światową zamieszkiwała w miasteczku powiatowym Wołożyn i w wiosce Pohorełka, obecnie w rejonie wołożyńskim obwodu mińskiego, gdzie pradziadkowie Adamowicze prowadzili ośmiohektarowe...
07 lip 2012180
(Relacja rozmowy z p. Marią Chilicką z dnia 14.12.2009)
Sowieci weszli do Nalibok w niedzielę 17 września 1939 r. Prywatni właściciele sklepów ukryli swoje towary. Można było u nich kupować, ale tylko „ za złoto”- carskie monety, lub na wymianę za artykuły spożywcze (masło, śmietanę, jaja itd.) Np. u p....
29 cze 2012274
Naliboki, 6 sierpnia 1943 roku. Piątek. Niespełna trzy miesiące po ostatnim ataku, w którym bestialsko zamordowano 128 mieszkańców, do wioski wkroczyły wojska niemieckie.
W ramach antypartyzanckiej akcji „Hermann”, mieszkańców siłą ładowano na ciężarówki. Tych, którzy stawiali choć najmniejszy opór, zabijano...
29 cze 2012223(Relacja rozmowy z p. Marią Chilicką z dnia 12.01.2008 r.)
17 września 1939 roku, jak weszli „Ruskie” skończyła się polska szkoła w Nalibokach. Okupanci zorganizowali szkołę białoruską. Tak jak w innych miejscowościach, uznano, że nauka w polskiej szkole była na niższym poziomie niż w ZSRR, i wszystkie klasy...
28 cze 2012760
(Relacja z rozmowy z p. Marią Chilicką przeprowadzona w dniu 10.01.2009 r.)
Kiedy się urodziłam w 1926 r., w Nalibokach nie było jeszcze państwowego budynku szkolnego. Administracja wynajmowała pomieszczenia od ludzi. W naszym domu przy ul.Nowogródzkiej, także wynajmowali kilka pokoi. Nową szkołę wybudowano ok. 1928/29...
28 cze 2012620
(Na podstawie relacji córki p. Grażyny Dumowskiej z d. Bieniasz – Krzywiec i syna Jerzego Bieniasza – Krzywiec)
Rodzina pochodzi z Nowogródczyzny. Z przekazu ustnego wiadomo, że „za cara” Bieniasze – Krzywiec, zamieszkiwali w wioskach: Rusiłowka i Krywonogi.
W Słowniku geograficznym Królestwa Polskiego...,...
28 cze 2012123
Pochodzę z rodziny kresowej, która po 1946 r. znalazła się na Kresach Zachodnich. W Polsce jest wielu ludzi nam podobych, którzy wrażliwi są na temat poruszony przez prof. prof. Ryszarda Legutkę i Krzysztofa Jasiewicza. Obaj Panowie mają rację, że przez kilkadziesiąt lat w mentalności Polaków powstało bezpowrotne...
27 cze 2012481(Wspomnienia o Ojcu, spisane przez syna Zbigniewa, udostępnione przez wnuczka p. Łukasza Rojko)
Aleksander Rojko Giwojna, przed II wojną światową zamieszkały we wsi (kolonii) Dzienisy, powiat Stołpce - parafia Kamień, urodził się 5 kwietnia 1910 roku. We wsi zamieszkiwali: rodzice – Aleksander i Teofilia (z d. Szybut),...
26 cze 2012237
Pochodził z Krakowskiego i był lekarzem weterynarii w Nalibokach. Zaczął tam pracować ok. 1934 r. – „jak jeszcze nie było prądu, a świeciliśmy lampami naftowymi”.
Wynajmował mieszkanie u p.Gutmana przy ul. Nowogródzkiej. Był wdowcem, i po pierwszej żonie Basi miał dwoje dzieci: Wojtka i Zosię (Zulę). Wkrótce...