Generał Władysława Jędrzejewskiego
Fot. zbiory autorów
Władysław Jędrzejewski urodził się 5 marca 1863 roku w folwarku Nowiny (powiat Lepel) na Witebszczyźnie jako syn Antoniego, ziemianina, powstańca styczniowego, i Józefy z domu Mancewicz.
Jako ekstern zdał egzamin z zakresu 6 klas gimnazjum w Petersburgu (1881) oraz ukończył – jako prymus, w 1884 roku Szkołę Junkrów Piechoty w Warszawie, po czym służył w armii rosyjskiej jako podporucznik piechoty. Był długoletnim oficerem 93 pułku piechoty, w szeregach którego przeszedł wszystkie niższe stopnie dowodzenia, awansując od porucznika do pułkownika (6 V 1914).
W początkowym okresie I wojny światowej dowodził na froncie batalionem w macierzystym pułku, a następnie przejściowo dowodził 35 pułkiem piechoty, po czym objął dowództwo swojego 93 pułku piechoty. W grudniu objął dowództwo 119 pułku piechoty, a w lutym 1917 roku został mianowany dowódcą brygady w 30 Dywizji Piechoty i na tym stanowisku 22 IV 1917 awansował do stopnia generała majora.
Po rewolucji październikowej objął dowództwo całej 30 Dywizji i sprawował je do 1 I 1918, kiedy to jako chory zdał funkcję i wyjechał do Charkowa, gdzie utrzymywał kontakty z dowództwem I Korpusu Polskiego w Rosji oraz Polską Organizacją Wojskową, ale czynnie w ich działalność się nie włączył.
Po przyjeździe w listopadzie 1918 roku do Polski wstąpił do Wojska Polskiego. Początkowo był zastępcą dowódcy, a następnie dowódcą rezerwy oficerskiej w Warszawie, a w styczniu 1919 roku został komendantem załogi Lwowa. We Lwowie był organizatorem i pierwszym dowódcą 5 Dywizji Piechoty (8 III–7 V 1919), powstałej w oparciu o ochotnicze oddziały lwowskie. W końcowym okresie wojny polsko-ukraińskiej dowodził Grupą Operacyjną w składzie Frontu Galicyjsko-Wołyńskiego (7 V – 13 VIII 1919).
Gen. Wacław Iwaszkiewicz w sztabie gen. Władysława Jędrzejewskiego. Generałowie siedzą przy stole – 21 marca 1919 roku
Fot. Wikipedia – domena publiczna
Później ponownie dowodził 5 DP (14 VIII 1919 – 31 VII 1920) i na tym stanowisku awansował do stopnia generała porucznika i dowodził dywizją podczas wiosennej ofensywy kijowskiej; przed odwrotem przerzucony z dywizją na północ, uczestniczył w walkach odwrotowych. Następnie przejściowo był dowódcą 1 Armii (1 – 6 VIII 1920) i 6 Armii (16 VIII 1920 – 3 IX 1920), po czym do końca walk dowodził Grupą Operacyjną własnego imienia w składzie 6 Armii.
Od stycznia 1921 piastował dowództwo Okręgu Generalnego Lublin, a po przejściu armii na stopę pokojową objął 5 X 1921 dowództwo Okręgu Korpusu nr VI we Lwowie.
Z powodu przekroczenia wieku emerytalnego przeniesiony w stan spoczynku z dniem 30 VI 1924, nadal mieszkał we Lwowie. Podczas przewrotu majowego usiłował organizować we Lwowie prorządową Obywatelską Lwowską Legię Ochotniczą. W późniejszych latach działał w lokalnych oddziałach Ligi Morskiej i Kolonialnej, Ligi Obrony Przeciwlotniczej i Przeciwgazowej, Towarzystwa Szkoły Ludowej, Towarzystwa Obrony Kresów Wschodnich, był również prezesem lwowskiego oddziału Stowarzyszenia Oficerów w Stanie Spoczynku.
We wrześniu 1939 włączył się w organizowanie Cywilnej Straży Bezpieczeństwa Miasta Lwowa i został jej komendantem głównym. Aresztowany przez NKWD 4 X 1939 we Lwowie i osadzony w miejscowym więzieniu. Zamordowany wiosną 1940 roku w Bykowni.
Odznaczony min.: Orderem Virtuti Militari V klasy, Orderem Odrodzenia Polski III klasy, Krzyżem Walecznych czterokrotnie.
RTR
