Unia Europejska opublikowała doroczny raport na temat przestrzegania praw człowieka i demokracji na świecie w 2018 roku. Wynika z niego, że na Białorusi nie zaszła żadna istotna zmiana jakościowa, a budzące sprzeciw demokratycznego świata represyjne przepisy prawa, wciąż nie zostały zmienione.
-W ubiegłym roku sytuacja w zakresie przestrzegania praw człowieka na Białorusi nie uległa poprawie: większość restrykcyjnych przepisów mających wpływ na przestrzeganie podstawowych wolności nie uległa zmianie. Wprawdzie działalność na rzecz niezarejestrowanych organizacji została zdekryminalizowana, ale zamiast tego w Kodeks wykroczeń administracyjnych wniesiono artykuł, który jest podstawą do nakładania kar finansowych za takie działania.
W raporcie czytamy, że nadal niezwykle trudny jest proces rejestracji organizacji. Swoboda zrzeszania się również pozostała poważnie ograniczona z powodu braku dostępu do środków finansowych (to wynika z obowiązującego wciąż wymogu rejestracji zagranicznych dotacji).
Ponadto nie została powołana niezależna instytucja monitorująca przestrzeganie praw człowieka, do czego zobowiązał się oficjalny Mińsk.
Autorzy raportu przypominają, że na Białorusi nadal stosowana jest kara śmierci, a w 2018 roku orzeczono dwa nowe wyroki śmierci.
W dokumencie podkreśla się, że powołana przez prezydenta grupa ekspercka, mająca pochylić się nad rekomendacjami OBWE/ODIHR została zawieszona, a prace ws. zmian kodeksu wyborczego nawet się nie rozpoczęły. Wybory lokalne w lutym 2018 r. nie spełniały wielu międzynarodowych standardów.
Głównym problemem pozostają wciąż represje wobec działaczy społecznych i politycznych, obrońców praw człowieka, dziennikarzy i przywódców związków zawodowych – areszty, grzywny, zatrzymania.
Jednocześnie raport stwierdza, że władze Białorusi aktywniej uczestniczyły w wydarzeniach związanych z prawami człowieka, na przykład w zorganizowanym w Mińsku latem ub. roku dialogu na temat praw człowieka oraz w posiedzeniu grupy koordynacyjnej w Brukseli w grudniu 2018 r.
Odnotowuje się też, że po 21-letniej przerwie Białoruś przedłożyła sprawozdanie rządowe na temat wdrażania Międzynarodowego paktu praw obywatelskich i politycznych.
Przedstawicielstwo UE w Mińsku wskazuje, że w 2018 roku kontynuowana była polityka “krytycznej współpracy”. Mińsk i Bruksela są coraz bliżej zakończenia prac nad tzw. Priorytetami Partnerstwa.
UE podwoiła pomoc finansową dla Białorusi. W latach 2019–2020 planuje przeznaczyć 53–77 mln euro w ramach Europejskiego Instrumentu Sąsiedztwa. Białoruś otrzymuje również wsparcie za pośrednictwem Europejskiego Instrumentu na rzecz Demokracji i Praw Człowieka (3 mln euro na lata 2018–2020) i Wsparcie społeczeństwa obywatelskiego (5 mln euro na lata 2018–2020).
oprac.ba na podst. eeas.europa.eu.
