Prezydent Duda na otwarciu Muzeum Pamięci Sybiru w Białymstoku

17 wrz 2021

Fot: printscreen/facebook.com/bialystokUM/videos/285258833067025/

17 września, w 82. rocznicę sowieckiej napaści na Polskę i w Światowym Dniu Sybiraka, w Białymstoku uroczyście otwarto Muzeum Pamięci Sybiru. Biorą w nich udział Sybiracy, którzy licznie przybyli z całej Polski, Prezydent RP Andrzej Duda, minister Kultury Dziedzictwa Narodowego i Sportu – Piotr Gliński, władze Białegostoku, oraz mieszkańcy miasta.

Głos zabrał Prezydent Rzeczpospolitej Polskiej Andrzej Duda, który podziękował wszystkim, którzy przyczynili się do powstania Muzeum, gratulując im za wkład serca i talentów.

“To bardzo ważny moment dla mieszkańców terenów przygranicznych Polski wschodniej, ale i dla wszystkich – dla wszystkich naszych Rodaków mieszkających w kraju i poza granicami. Składam głębokie wyrazy szacunku w imieniu Polaków wszystkim wywiezionym na Sybir. Cieszę się, że powstało to Muzeum, aby mogli przychodzić tutaj ludzie z całej Polski i zobaczyć trudne świadectwo tamtych czasów; zobaczyć jak ważna dla poprzednich Polaków była wolna i suwerenna Polska” – powiedział prezydent Andrzej Duda.

Podczas uroczystości przemawiali również: wicepremier, minister Kultury Dziedzictwa Narodowego i Sportu – Piotr Gliński, Kordian Borejko – Prezes Zarządu Głównego Związku Sybiraków, prof. Elżbieta Smułkowa i Marta Herling, córka Gustawa Herlinga-Grudzińskiego.

Muzeum Pamięci Sybiru jest poświęcone ludziom, którzy od końca XVI aż do połowy XX wieku byli niewoleni i zsyłani w głąb Rosji, a później Związku Sowieckiego, jak też tym, którzy podążali tam dobrowolnie. Opowiada o jeńcach, więźniach, zesłańcach i deportowanych.

“Mówimy także o tych, którzy przed I wojną światową odkrywali Syberię i aktywnie uczestniczyli w zagospodarowaniu jej ogromnych obszarów. Łączymy wyniki badań i narrację historyków ze wspomnieniami uczestników i świadków zdarzeń. Pokazujemy ogromne emocje ukryte w zwykłych na pozór przedmiotach, przenosząc zwiedzających w niezwykłą krainę – tajemniczy, piękny, a jednocześnie okrutny i bezwzględny Sybir” – czytamy na stronie muzeum.

Muzeum Pamięci Sybiru ulokowane jest w jednym z przedwojennych magazynów wojskowych, bezpośrednio przylegającym do bocznicy kolejowej dawnego Dworca Poleskiego. W latach 1940–1941 oraz w 1944 roku tu właśnie Sowieci ładowali do wagonów mieszkańców Białostocczyzny, aby deportować ich na Sybir. Stąd w 1943 roku Niemcy wywieźli do obozu zagłady w Treblince Żydów z białostockiego getta. Oryginalny rosyjski wagon towarowy, będący symbolem tamtych dramatycznych chwil, stoi dziś wewnątrz budynku Muzeum na torach ciągnących się wzdłuż starej bocznicy. Pełni rolę bramy, przez którą zwiedzający wchodzą na wystawę.