Burza, która przeszła nad Wilnem w nocy z poniedziałku na wtorek (3/4 października 2022 roku), wyrządziła poważne szkody na zabytkowym Cmentarzu Stara Rossa.
http://www.wilnoteka.lt
http://www.wilnoteka.lt
Wileński Cmentarz Na Rossie jest jedną z polskich nekropolii narodowych. W skład zespołu cmentarnego wchodzi Stara Rossa (1769/1801), Nowa Rossa (1847), Cmentarz Wojskowy (1920) oraz mauzoleum Matka i Serce Syna (1936).
Pierwsza wzmianka o pochówkach na tym terenie pochodzi z roku 1436, grzebano tu ofiary „morowego powietrza”. Jako nekropolia miejska cmentarz został przejęty w 1801 roku. Rok później wzniesiono tu pierwsze katakumby, a w 1814 roku miało miejsce pierwsze powiększenie obszaru nekropolii o tereny nazywane obecnie Górką Literatów. W 1820 roku teren cmentarza otoczono murem, a w roku 1840 ks. Józef Bogdanowicz zainicjował wybudowanie w pobliżu katakumb neogotyckiej kaplicy pogrzebowej. Od tego czasu cmentarz uznawano za elitarny, chowano tu osoby zasłużone lub stojące wyżej w hierarchii społecznej. W 1847 roku, w związku z wyczerpaniem się możliwości grzebalnych, powstała nowa nekropolia po drugiej stronie ulicy Listopadowej tzw. Nowa Rossa.
Po roku 1945 i opuszczeniu Wilna przez polskich mieszkańców rozpoczęła się celowa dewastacja nekropolii; tragicznym był dla Starej Rossy rok 1952, kiedy doprowadzono do zniszczenia monumentalnych katakumb. Cmentarz został zamknięty dla nowych pochówków w 1967 roku, a dwa lata później wpisany do rejestru zabytków.
Od 1990 roku konserwacją zabytkowych nagrobków zajmuje się miejscowy Społeczny Komitet Opieki nad Starą Rossą, i to on właśnie poinformował o wydarzeniach z nocy 3 na 4 października:
„Powalone przez wiatr stare drzewa zniszczyły około 20 pomników nagrobnych. Straty wynoszą ponad 100 tysięcy euro. Komitet niejednokrotnie apelował do władz miasta o usunięcie starych drzew na zabytkowej nekropolii. Jak widać bez skutku. Nasuwa się pytanie, czy są to kpiny rządzących miastem […], otępienie, czy zobojętnienie wobec zabytku kultury?”.
Zdaniem społeczników na Starej i Nowej Rossie należałoby usunąć natychmiast 70 procent drzew, które są spróchniałe i martwe.
RES
