Kto zabawia się na Litwie w internetowe prowokacje skierowane przeciwko niepodległości państwa, jednolitości jego terytorium i ustroju państwowego, podżeganie do nienawiści narodowej i wzywanie do fizycznej rozprawy z Polakami? Czy litewska prokuratura zajmie się sprawą rzetelnie, czy pozostawi ją bez wyjaśnienia, tak jak facebookową grupę „Piła na Polaków”?
Pozarządowa organizacja na Litwie Europejska Fundacja Praw Człowieka zwróciła się do Prokuratury Generalnej o ustalenie tożsamości osób, które przyczyniły się do powstania strony internetowej, której autorzy żadają „wprowadzenia polskich zielonych ludzików na Wileńszczyznę i referendum wśród autochtonicznej ludności” (pisaliśmy o tej sprawie tu):
Treść pisma Europejskiej Fundacji Praw Człowieka przytaczamy za polskim portalem na Litwie wilnoteka.lt”
“29 stycznia EFHR, monitorując przestrzeń elektroniczną, na portalu społecznościowym Facebook zauważyła stronę pod tytułem “Wileńska Republika Ludowa – Виленская Народная Республика”, w której opisie wskazano “Żądamy wprowadzenia polskich “zielonych ludzików” na Wileńszczyznę i przeprowadzenia tam referendum wśród autochtonicznej ludności”.
Zdaniem EFHR, taka strona jest niezgodna z art. 10 Konstytucji RL, który głosi, że terytorium państwa jest jednolite i niepodzielne na żadne twory państwowe. Kodeks karny RL w rozdziale XVI przewiduje odpowiedzialność za działalność skierowaną przeciwko niepodległości państwa litewskiego, jednolitości jego terytorium i ustroju państwowego. W związku z tym EFHR zwróciła się do Prokuratury Generalnej w sprawie zamknięcia wspomnianej strony oraz ustalenia tożsamości osób, które przyczyniły się do jej powstania.
Z podobnymi wnioskami EFHR zwracała się do prokuratur już wcześniej, dlatego ma podstawy do oceniania ich pracy w odniesieniu do takich działań. Należy stwierdzić, że niestety, ale praca prokuratur nie jest wystarczająco efektywna. Zdarza się, że nawet nie korzysta się ze wszystkich możliwości przewidzianych przez ustawodawstwo, aby zbadać takie działania.
W 2012 r. EFHR zwróciła się do prokuratury sprawie powstałej na Facebooku grupy „Piła na Polaków”, która podżegała do nienawiści narodowej i fizycznego rozprawienia się. Jednakże organy ścigania nie zauważyły w tym czynie przestępczej działalności i ograniczyły się jedynie do zamknięcia strony.
Od swojego powstania EFHR monitoruje przestrzeń elektroniczną. Do prokuratur złożono już ponad 450 wniosków w sprawie komentarzy nawołujących do nienawiści. W tym obszarze EFHR jest najprężniej działającą organizacją pozarządową. Natomiast prokuratury nie odznaczają się aktywnością w tym zakresie, widoczna jest ich niechęć do badania takich działań w przestrzeni internetowej. Dopiero po zaskarżaniu wielu działań prokuratorów wnioski są rozpatrywane a sprawy przekazywane do sądów. Należy stwierdzić, że sądy skłonne są pobłażliwie patrzeć na przestępstwa popełniane w przestrzeni internetowej. Chociaż kodeks karny za tego typu przestępstwa przewiduje nawet karę pozbawienia wolności do lat 3, najczęściej wymierzane są kary pieniężne, których wysokość nawet nie dochodzi do średniej. Największa kara, która była nałożona na komentatora na podstawie wniosku EFHR wynosiła 3900 LT, gdy kodeks karny przewiduje karę nawet do 19 tys. Euro.
Obserwowane w ostatnich latach tendencje pozwalają na stwierdzenie, że dzięki monitoringowi, ilość przestępstw popełnianych w przestrzeni internetowej zmniejszyła się, chociaż nadal są one popełniane i porywa się na coraz wyższe wartości. Dlatego zdaniem EFHR, organy ścigania powinny zwrócić na nie większą uwagę. Brak działań ze strony organów ścigania i niechęć do badania działań w przestrzeni internetowej pielęgnuje w przestępcach uczucie niekaralności, co prowadzi do popełniania kolejnych przestępstw. Najlepszym tego przykładem i jest wspomniana grupa „Piła na Polaków” i nadal działająca strona „Wileńska Republika Ludowa – Виленская Народная Республика”.
Kresy24.pl/wilnoteka.lt
