Prezydent Litwy wygłosiła doroczne orędzie. Niezależność energetyczna, polityka społeczna i migracyjna, zarządzanie państwem, korupcja i skandale, w które zamieszane są partie polityczne – to podstawowe tematy poruszone przez Dalię Grybauskaitė. Niemal w całości jej wystąpienie było poświęcone polityce wewnętrznej.
W swoim siódmym już orędziu litewska prezydent skupiła się na sprawach wewnętrznych kraju. Jej zdaniem, Litwa jako państwo coraz mniej uwagi i czasu poświęca rozwiązaniom strategicznym.
– Ostatnio nawet Komisja Europejska zwróciła uwagę na ograniczony rozwój Litwy. Państwo traci kierunek strategiczny. W większości dziedzin drepczemy w miejscu i toniemy w rutynie. Potrzebne są decyzje strategiczne, tymczasem mamy opanowaną jedynie sztukę powoływania komisji. (…) Czternaście ministerstw ma 347 poległych im instutycji, a z raportu złożonego w sejmowym Komitecie Audytu wynika, że w ubiegłym roku na wynagrodzenia dla ekspertów i wykonanie studiów możliwości wydaliśmy 11 mln euro. Kancelaria rządu zwiększyła wydatki na usługi ekspertów 35-krotnie. Niestety, nawet po takich inwestycjach musimy przyznać się do strategicznej niepełnosprawności” – stwierdziła Grybauskaite.
Zmniejszenie poziomu biedy i wykluczenia społecznego, reforma systemu emerytalnego, problemy demograficzne, bardziej efektywne egzekwowanie podatków, elastyczne stosunki pracy, rozwój innowacyjny, system edukacji uwzględniający potrzeby rynku pracy, optymalizacja systemu ochrony zdrowia – to dziedziny, na których należy jej zdaniem skoncentrować uwagę.
– O bezpieczeństwie społecznym naszych obywateli coraz głośniej mówią nie tylko międzynarodowi eksperci, lecz również organizacje pozarządowe. Jest tak, jakbyśmy żyli w strefie wojny. We własnych domach gwałcone, kaleczone, mordowane są dzieci. Co trzecia kobieta doznaje przemocy. Wzajemne poniżanie zaczyna się od małego – co trzeci uczeń staje się w szkole ofiarą przemocy. Wskutek różnic w dochodach i obojętności rośnie wyłączenie społeczne. Nie da się tego przypudrować drogą mąką z pomocy charytatywnej. 56 tys. osób cierpi na uzależnienia, a alkoholizm staje się przyczyną większości problemów społecznych. W ciągu czterech lat podejmowane były 103 próby nowelizacji Ustawy o kontroli alkoholu. Obecnie w sejmie na rozpatrzenie czeka kilkadziesiąt poprawek. Z braku decyzji zmiany ustawowe proponują już sami obywatele – mówiła prezydent.
W swoim orędziu Dalia Grybauskaitė zwróciła też uwagę na sytuację w szkolnictwie wyższym: choć liczba absolwentów szkół średnich i gimnazjów zmniejszyła się o jedną trzecią, na Litwie nadal działa 45 uczelni, które oferują łącznie 1800 programów studiów, podczas gdy średnia unijna to 5 uniwersytetów na 1 mln mieszkańców.
Sporo uwagi głowa państwa litewskiego poświęciła zarządzaniu państwem i korupcji w partiach politycznych.
“Umocnienia wymaga dziś nie tylko osuwająca się Góra Giedymina, lecz również fundament państwa i zaufanie obywateli” – podsumowała swoje roczne orędzie Dalia Grybauskaite.
Kresy24.pl/BNS, Delfi.lt, Wilnoteka.lt, zw.lt
