W Cudnowie, na żytomierszczyźnie odnaleziono płytę nagrobną słynnego białorusko-polskiego pisarza XIX wieku, Jana Barszczewskiego, informuje lokalny portal chudnivnews.in.ua. Główne dzieło Barszczewskiego to Szlachcic Zawalnia, czyli Białoruś w fantastycznych opowiadaniach, wydane w języku polskim w latach 1844-1846.
Płyta nagrobna pisarza i poety została odnaleziona na prywatnej posesji jednego z mieszkańców Cudnowa. Mężczyzna powiedział, że w 2002 lub 2003 r. kopał rów, którym miała zostać ułożona rura gazowa i natrafił na żeliwną płytę. Leżała w ziemi na głębokości ok. 50 centymetrów. Wyjął ją, oczyścił, ważyła około 30-35 kg.
Przez 10 lat stała pod chlewikiem, mężczyzna nie miał na nią pomysłu, dopiero kiedy zapragnął zabetonować podwórko, postanowił wykorzystać płytę nagrobną jako budulec. Z czasem, gdy rdza z płyty zeszła, litery stały się widoczne. Właściciel sądził, że napis jest po niemiecku, ale jego córka Elena, uczennica czwartej klasy, postanowiła przeszukać internet, by dowiedzieć się czegoś więcej.
Okazało się, że jet to płyta nagrobna z miejsca pochówku białorusko-polskiego pisarza Jana Barszczewskiego, który ostatnie lata życia spędził w majątku Rzewuskich w Cudnowie. Tam zmarł po długiej, kilkuletniej chorobie. Pochowany został na cmentarzu przykościelnym w Cudnowie w 1851 roku.
Jan Barszczewski urodził się w 1790 lub 1794 w Moruchach nad jeziorem Nieszczerdo koło Witebska, w rodzinie greckokatolickiego kapłana. Jego ewentualne pochodzenie szlacheckie jest wątpliwe; w jego rodzinnej wsi mieszkała zarówno szlachta, jak i rodziny popów unickich o tym samym nazwisku.
Pisał wiersze i opowiadania, głównie po polsku, ale też po rusku. W tym drugim języku w 1809 roku napisał utwór Дзеванька, który stał się później pieśnią ludową. W języku ruskim powstał jeszcze wiersz Гарэлiца. Jego główne dzieło to Szlachcic Zawalnia, czyli Białoruś w fantastycznych opowiadaniach. To jeden z pierwszych polskich zbiorów opowiadań fantastycznych. Utrzymane w formie szlacheckiej gawędy oraz ludowych podań.
Tom I wydano w Petersburgu w 1844 roku, tom II w roku 1845.
Jan Barszczewski w 1849 r. wydał tom swoich utworów pt. Proza i wiersze. W swoich utworach poruszał tematy folklorystyczne oraz romantyczno-wzniosłego poczucia miłości do Białorusi i jej ludu.
oprac. ba/wikipedia.org/ chudnivnews.in.ua
