W Pałacu Wielkich Książąt Litewskich odbyła się uroczysta inauguracja XX międzynarodowej konferencji naukowej „Wielkie Księstwo Litewskie w XVIII wieku. Świt wolności ojczyzny – Konstytucja Trzeciego Maja 1791 r. Geneza. Treść. Znaczenie” i wystawy z okazji 230-lecia uchwalenia Konstytucji Trzeciego Maja i Zaręczenia Wzajemnego Obojga Narodów. Prezydenci Polski i Litwy – patroni wystawy – wygłosili na początku uroczystości przemówienia – pisze portal “Znad Wilii”.
Organizatorami wystawy są m.in. Muzeum Narodowe – Pałac Wielkich Książąt Litewskich, Zamek Królewski w Warszawie, Instytut Adama Mickiewicza, Instytut Polski w Wilnie, ambasady Polski i Litwy. Organizatorami konferencji są zaś Uniwersytet Witolda Wielkiego, Instytut Historii Litwy oraz Muzeum Narodowe.
Do Pałacu Władców w Wilnie w związku z wystawą została przywieziona m.in. Konstytucja 3 Maja Rzeczypospolitej Obojga Narodów. Konstytucja została przywieziona do Wilna specjalnym transportem, który utrzymuje mikroklimat. Cenny ładunek był chroniony w Polsce przez służby bezpieczeństwa, na Litwie – przez policję.
Prezydent Andrzej Duda podziękował organizatorom za wystawę. „Z jednej strony, można z niej wyczytać właśnie tę wspaniałość tamtej wspólnej Rzeczypospolitej Obojga Narodów. Z drugiej – niestety, pokazuje ona także, że ta Rzeczpospolita szarpana różnego rodzaju prywatą i interesami, szarpana także przez wrogich sąsiadów, powoli chyliła się ku upadkowi. Pokazuje wielki wysiłek patriotów tamtej Rzeczypospolitej – i tych, którzy byli Polakami, i tych, którzy byli Litwinami – w ratowaniu tamtego dziedzictwa, tamtej wielkiej naszej wspólnoty. Ich wysiłek ku reformowaniu kraju, ku uczynieniu go nowoczesnym, silniejszym, takim, który przetrwa w trudnym miejscu szarpanym wtedy wichrami i, tak jak powiedziałem, interesami wielkich mocarstw coraz bardziej widocznymi i coraz bardziej zatrważającymi” – powiedział prezydent Polski.
Nazwa wystawy, według Andrzeja Dudy, jest bardzo trafna i symboliczna. „Właśnie „dobro ojczyzny” było nadrzędną ideą przyświecającą wielkiej pracy polskich i litewskich reformatorów. Ich nadrzędnym celem była odnowa ustroju politycznego i społecznego Rzeczypospolitej Obojga Narodów. Tak, aby wzmocnić państwo i umożliwić jego przetrwanie wbrew zakusom mocarstw ościennych, wbrew ludziom, którym obojętne było, czy nasze wspólne dziedzictwo, czy tamta wspólna Rzeczpospolita będzie istniała, czy nie. Liczyły się dla nich wyłącznie ich prywata, osobiste interesy, ich bogactwa. Uczestnicząc w dzisiejszym otwarciu wystawy, wraz z Panem Prezydentem, symbolicznie wyrażamy nasze przywiązanie do tych wartości. Jestem bardzo szczęśliwy, że po mrocznym okresie XX wieku, tak mocno naznaczonym podziałami, przemocą i terrorem – zwłaszcza w naszej części Europy – ponownie możemy stać ramię w ramię jako przywódcy Polski i Litwy, zaświadczając o naszym braterstwie, wielowiekowym dziedzictwie naszych narodów oraz wyjątkowych wartościach, które tworzyły nasze państwa. Razem uznajemy, że tylko na fundamencie wspólnej historii możemy budować swoją pomyślną przyszłość” – podkreślił polski prezydent.
Więcej na ten temat pisze portal “Znad Wilii”.
Fot. Marek Borawski/KPRP
