• Ukraina
  • Białoruś
  • Rosja
  • Litwa
  • Region Bałtyku
  • Azja i Zakaukazie
  • Na Świecie
  • Historia i Wspomnienia
  • Kultura
  • Podróże po Kresach
  • Wyszukiwarka Kresowa
  • Kalendarium Kresów
    • Styczeń w Historii Kresów
    • Luty w Historii Kresów
    • Marzec w Historii Kresów
    • Kwiecień w Historii Kresów
    • Maj w Historii Kresów
    • Czerwiec w Historii Kresów
    • Lipiec w Historii Kresów
    • Sierpień w Historii Kresów
    • Wrzesień w Historii Kresów
    • Październik w Historii Kresów
    • Listopad w Historii Kresów
    • Grudzień w Historii Kresów
  • Polacy na Wschodzie
  • Biblioteka Kresowa
  • Kuchnia Kresowa
Kresy24.pl – Wschodnia Gazeta Codzienna
  • 10 maj 2026
  • Gazety i Czasopisma Kresowe
    • Archiwum Dziennika Kijowskiego
    • Archiwum Gazety Polskiej Bukowiny
    • Archiwum Głosu Polonii
    • Archiwum Głosu znad Niemna
    • Archiwum Kuriera Galicyjskiego
    • Archiwum Kwartalnika Echa Polesia
    • Archiwum Kwartalnika Krynica
    • Archiwum Magazynu Polskiego
    • Archiwum Monitora Wołyńskiego
    • Archiwum Mozaiki Berdyczowskiej
    • Archiwum pisma Nasze Drogi
    • Archiwum pisma Polacy Donbasu
    • Archiwum pisma Polonia Charkowa
    • Archiwum pisma Wołanie z Wołynia
    • Archiwum Polak na Łotwie
    • Archiwum Polaka Małego
    • Archiwum Polaka w Niemczech
    • Archiwum Słowa Polskiego
    • Archiwum Słowa Życia
    • Archiwum Tęczy Żytomierszczyzny
    • Archiwum Gazety Polak Mały
Kresy24.pl - Wschodnia Gazeta Codzienna
  • Ukraina
  • Białoruś
  • Rosja
  • Litwa
  • Region Bałtyku
  • Azja i Zakaukazie
  • Na Świecie
  • Historia i Wspomnienia
  • Kultura
  • Podróże po Kresach
  • Wyszukiwarka Kresowa
  • Kalendarium Kresów
    • Styczeń w Historii Kresów
    • Luty w Historii Kresów
    • Marzec w Historii Kresów
    • Kwiecień w Historii Kresów
    • Maj w Historii Kresów
    • Czerwiec w Historii Kresów
    • Lipiec w Historii Kresów
    • Sierpień w Historii Kresów
    • Wrzesień w Historii Kresów
    • Październik w Historii Kresów
    • Listopad w Historii Kresów
    • Grudzień w Historii Kresów
  • Polacy na Wschodzie
  • Biblioteka Kresowa
  • Kuchnia Kresowa
Home
Historia i Wspomnienia

Jak w Gądkowie Małym kościół wyremontowano?

16 sty 2013 Historia i Wspomnienia 2 comments

(Relacja Marii Chilickiej ur. w 1926 r., w Nalibokach)

Po zakończeniu II wojny światowej w 1945 r., wielu Kresowiaków osiedliło się w wiosce Gądków Mały – Klein Gandern pow. Słubice woj. Zielona Góra na Ziemi Lubuskiej.

W wiosce znajdował się „poniemiecki” drewniany kościółek z 1780 r.,(1)który był zdewastowany i zamknięty. Powybijane okna, zerwana podłoga, brak ławek i jakiegokolwiek sprzętu, który mógłby posłużyć do odprawiana nabożeństw. Za Niemców były organy ale nie wiadomo kto zabrał, z wyposażenia kościółka pozostały tylko dwa drewniane aniołki.

Mieszkańcy wioski chodzili na nabożeństwa do kościoła parafialnego w Gądkowie Wielkim – Gross Gandern.

Idąc kiedyś na stację kolejową, zatrzymał się przy mnie jadący rowerem ks. Stanisław Barański, proboszcz z Gądkowa Wielkiego i powiedział: – „kiedy wyremontujecie swój kościółek, ja bym przyjechał!”

Powiedziałam o tym sąsiadom, zebraliśmy się i podjęliśmy decyzję o remoncie. Ludzie powierzyli mi zbiórkę pieniędzy – ile kto może ! Wszystkie wpłacane datki notowałam w zeszycie.

Wpłacali mieszkańcy Gądkowa Małego i Bargowa. Nie wiem czy wszystkich pamiętam, ale wpłat dokonały rodziny:

Niekrasz, Karwalajtys, Staniuch, Wirski, Świderski, Kołodziński, Bylinowicz, Klimaszewski, Lubecki, Aleksandrowicz, Szachno, Kisiel, Hildebrand, Majdański, Sobieraj, Wacko, Przedwój, Wielądek, Jankowski, Chilicki…

Po zakup szkła jeździłam do Rzepina z Zosią Niekrasz. Kupowaliśmy farbę do malowania, koronki i materiały na obrusy i ornat dla księdza. Mój tata Józef Chilicki dał cegłę na podłogę. Teresa Wirska wyszywała szydełkiem obrus na ołtarz, my obszywaliśmy tasiemką. Mietek Staniuch malował ściany i drewniane fragmenty wnętrza. Marceli Karwalajtys zrobił dwa okna, ołtarz – stół. Potrzebne materiały gromadziliśmy na podwórzu Mieczysława Wielądka.

Po wyremontowaniu mieliśmy już swój kościółek, i nie trzeba było chodzić do Gądkowa Wielkiego. Uroczysta msza inauguracyjna odbyła się z udziałem ks. Biskupa z Gorzowa Wielkopolskiego oraz księży Stanisława Barańskiego i Władysława Ciska z kościoła parafialnego.

Obecnie kościółek został jeszcze bardziej „doremontowany”, ponieważ ze względu na walory historyczne, administracja rządowa przeznaczyła na ten cel stosowne środki.

Podczas naszego pierwszego remontu, lata 60 – te PRL-u, mieliśmy zarzut nielegalnej zbiórki pieniędzy, ale wszystko skończyło się dobrze, bez konsekwencji administracyjnych.

Kilka razy przyjeżdżała z Niemiec b. mieszkanka Gądkowa Małego p. Kostecka, która wyraziła swój zachwyt i wdzięczność za remont kościółka swoich lat dziecinnych. Opowiadała, że przed wojną administratorka z pobliskiego pałacu prowadziła chór, a na nabożeństwa uczęszczali mieszkańcy i robotnicy z majątku.

Nigdy nie zapomnę, jak pięknie śpiewała w naszym kościółku Aneta Bylinowicz!

Obecnie nabożeństwa są odprawiane dwa razy w tygodniu: – w sobotę o godz. 17.00 i w niedzielę o godz. 9.30.

Stanisław Karlik


(1) Heinz Materne Und Hans Gerlach, „Gross Gandern Und Klein Gandern“, Wittingen/Bremen 1997 r., s.135

Nie przegap w tym temacie:

Default ThumbnailKraj utracony – według dziadków, kraj ubogi – według rodziców. Jak wygląda życie w kraju “za Bugiem”? Default ThumbnailKsiądz Sołowiej z Wołożyna Default ThumbnailPorozów, którego już nie ma…
  • Tagi
  • Chilicki
  • Gądków Wielki
  • Gross-Gandern
  • historia
  • historia Kresów Wschodnich
  • Jankowski
  • Kisiel
  • Kresy Wschodnie
  • Naliboki
  • Polacy na Białorusi
  • Polacy na Kresach

2 komentarzy

  1. Andrzej
    10 sierpnia 2020 o 11:35 Odpowiedz ↓

    Panie Stanisławie wśród nazwisk rodzin które wpłacały na konto renowacji kościoła z błędem podano nazwisko mojego Dziadka – poprawnie brzmi ono Kliszewski – nie Klimaszewski, nazwisko drugiego – Jankowski z Bargowa jest już poprawne.
    Współczesny remont zakrawa na jakiś żart – start zabytkowy kościółek znajdujący się wszak pod kuratelą konserwatora zabytków , po prostu z zewnątrz obudowano czarnymi pustakami i otynkowano, poszerzając przy tym dach

  2. Roman
    15 stycznia 2023 o 20:19 Odpowiedz ↓

    Jest i mój dziadek s.p.Świderski

Dodaj komentarz

Uwaga! Nie będą publikowane komentarze zawierające treści obraźliwe, niecenzuralne, nawołujące do przemocy czy podżegające do nienawiści! Anuluj

Najnowsze wiadomości
Andrzej Poczobut uwolniony!

Andrzej Poczobut uwolniony!

Kresy24.pl zawieszają działalność. Mimo milionów czytelników. Oto powód

Kresy24.pl zawieszają działalność. Mimo milionów czytelników. Oto powód

Trump: Z niecierpliwością czekam na Łukaszenkę w USA

Trump: Z niecierpliwością czekam na Łukaszenkę w USA

Burza po słowach prezesa: Rheinmetall tłumaczy się Ukraińcom

Burza po słowach prezesa: Rheinmetall tłumaczy się Ukraińcom

MSZ RP: Nigdy nie zaakceptujemy Białorusi jako części ruskiego miru

MSZ RP: Nigdy nie zaakceptujemy Białorusi jako części ruskiego miru

Zdrada i terroryzm. Fico ma poważne kłopoty

Zdrada i terroryzm. Fico ma poważne kłopoty

W Rosji zabierają ludziom wypłaty! Potrzebne na wojnę

W Rosji zabierają ludziom wypłaty! Potrzebne na wojnę

Poparcie dla Putina ostro w dół! Najgorszy wynik od początku wojny

Poparcie dla Putina ostro w dół! Najgorszy wynik od początku wojny

W ruskim mirze bez zmian. Zamiast leku na raka, ulepszyli narzędzie zabijania. Już produkują

W ruskim mirze bez zmian. Zamiast leku na raka, ulepszyli narzędzie zabijania. Już produkują

Ukraina i Arabia Saudyjska zawarły porozumienie wojskowe

Ukraina i Arabia Saudyjska zawarły porozumienie wojskowe

© Kresy24.pl 2018. Wszelkie Prawa Zastrzeżone.  Kontakt | Polityka prywatności
Produkcja: Fundacja Wolność i Demokracja