• Ukraina
  • Białoruś
  • Rosja
  • Litwa
  • Region Bałtyku
  • Azja i Zakaukazie
  • Na Świecie
  • Historia i Wspomnienia
  • Kultura
  • Podróże po Kresach
  • Wyszukiwarka Kresowa
  • Kalendarium Kresów
    • Styczeń w Historii Kresów
    • Luty w Historii Kresów
    • Marzec w Historii Kresów
    • Kwiecień w Historii Kresów
    • Maj w Historii Kresów
    • Czerwiec w Historii Kresów
    • Lipiec w Historii Kresów
    • Sierpień w Historii Kresów
    • Wrzesień w Historii Kresów
    • Październik w Historii Kresów
    • Listopad w Historii Kresów
    • Grudzień w Historii Kresów
  • Polacy na Wschodzie
  • Biblioteka Kresowa
  • Kuchnia Kresowa
Kresy24.pl
  • 19 sie 2026
  • Archiwa Czasopism
    • Archiwum Dziennika Kijowskiego
    • Archiwum Gazety Polskiej Bukowiny
    • Archiwum Głosu Polonii
    • Archiwum Głosu znad Niemna
    • Archiwum Kuriera Galicyjskiego
    • Archiwum Kwartalnika Echa Polesia
    • Archiwum Kwartalnika Krynica
    • Archiwum Magazynu Polskiego
    • Archiwum Monitora Wołyńskiego
    • Archiwum Mozaiki Berdyczowskiej
    • Archiwum pisma Nasze Drogi
    • Archiwum pisma Polacy Donbasu
    • Archiwum Słowa Polskiego
    • Archiwum Słowa Życia
    • Archiwum Tęczy Żytomierszczyzny
    • Archiwum pisma Polonia Charkowa
    • Archiwum pisma Wołanie z Wołynia
    • Archiwum Polak na Łotwie
    • Archiwum Polaka Małego
    • Archiwum Polaka w Niemczech
  • Filmoteka
  • Niepodległość
  • Polacy na (Bliskim) Wschodzie
  • Trójmorze
  • TV Kresy24.pl
  • Archiwum Kresowe
Kresy24.pl
  • Ukraina
  • Białoruś
  • Rosja
  • Litwa
  • Region Bałtyku
  • Azja i Zakaukazie
  • Na Świecie
  • Historia i Wspomnienia
  • Kultura
  • Podróże po Kresach
  • Wyszukiwarka Kresowa
  • Kalendarium Kresów
    • Styczeń w Historii Kresów
    • Luty w Historii Kresów
    • Marzec w Historii Kresów
    • Kwiecień w Historii Kresów
    • Maj w Historii Kresów
    • Czerwiec w Historii Kresów
    • Lipiec w Historii Kresów
    • Sierpień w Historii Kresów
    • Wrzesień w Historii Kresów
    • Październik w Historii Kresów
    • Listopad w Historii Kresów
    • Grudzień w Historii Kresów
  • Polacy na Wschodzie
  • Biblioteka Kresowa
  • Kuchnia Kresowa
Home
Archiwum Kresowe

Jak w Gądkowie Małym kościół wyremontowano?

16 sty 2013

(Relacja Marii Chilickiej ur. w 1926 r., w Nalibokach)

Po zakończeniu II wojny światowej w 1945 r., wielu Kresowiaków osiedliło się w wiosce Gądków Mały – Klein Gandern pow. Słubice woj. Zielona Góra na Ziemi Lubuskiej.

W wiosce znajdował się „poniemiecki” drewniany kościółek z 1780 r.,(1)który był zdewastowany i zamknięty. Powybijane okna, zerwana podłoga, brak ławek i jakiegokolwiek sprzętu, który mógłby posłużyć do odprawiana nabożeństw. Za Niemców były organy ale nie wiadomo kto zabrał, z wyposażenia kościółka pozostały tylko dwa drewniane aniołki.

Mieszkańcy wioski chodzili na nabożeństwa do kościoła parafialnego w Gądkowie Wielkim – Gross Gandern.

Idąc kiedyś na stację kolejową, zatrzymał się przy mnie jadący rowerem ks. Stanisław Barański, proboszcz z Gądkowa Wielkiego i powiedział: – „kiedy wyremontujecie swój kościółek, ja bym przyjechał!”

Powiedziałam o tym sąsiadom, zebraliśmy się i podjęliśmy decyzję o remoncie. Ludzie powierzyli mi zbiórkę pieniędzy – ile kto może ! Wszystkie wpłacane datki notowałam w zeszycie.

Wpłacali mieszkańcy Gądkowa Małego i Bargowa. Nie wiem czy wszystkich pamiętam, ale wpłat dokonały rodziny:

Niekrasz, Karwalajtys, Staniuch, Wirski, Świderski, Kołodziński, Bylinowicz, Klimaszewski, Lubecki, Aleksandrowicz, Szachno, Kisiel, Hildebrand, Majdański, Sobieraj, Wacko, Przedwój, Wielądek, Jankowski, Chilicki…

Po zakup szkła jeździłam do Rzepina z Zosią Niekrasz. Kupowaliśmy farbę do malowania, koronki i materiały na obrusy i ornat dla księdza. Mój tata Józef Chilicki dał cegłę na podłogę. Teresa Wirska wyszywała szydełkiem obrus na ołtarz, my obszywaliśmy tasiemką. Mietek Staniuch malował ściany i drewniane fragmenty wnętrza. Marceli Karwalajtys zrobił dwa okna, ołtarz – stół. Potrzebne materiały gromadziliśmy na podwórzu Mieczysława Wielądka.

Po wyremontowaniu mieliśmy już swój kościółek, i nie trzeba było chodzić do Gądkowa Wielkiego. Uroczysta msza inauguracyjna odbyła się z udziałem ks. Biskupa z Gorzowa Wielkopolskiego oraz księży Stanisława Barańskiego i Władysława Ciska z kościoła parafialnego.

Obecnie kościółek został jeszcze bardziej „doremontowany”, ponieważ ze względu na walory historyczne, administracja rządowa przeznaczyła na ten cel stosowne środki.

Podczas naszego pierwszego remontu, lata 60 – te PRL-u, mieliśmy zarzut nielegalnej zbiórki pieniędzy, ale wszystko skończyło się dobrze, bez konsekwencji administracyjnych.

Kilka razy przyjeżdżała z Niemiec b. mieszkanka Gądkowa Małego p. Kostecka, która wyraziła swój zachwyt i wdzięczność za remont kościółka swoich lat dziecinnych. Opowiadała, że przed wojną administratorka z pobliskiego pałacu prowadziła chór, a na nabożeństwa uczęszczali mieszkańcy i robotnicy z majątku.

Nigdy nie zapomnę, jak pięknie śpiewała w naszym kościółku Aneta Bylinowicz!

Obecnie nabożeństwa są odprawiane dwa razy w tygodniu: – w sobotę o godz. 17.00 i w niedzielę o godz. 9.30.

Stanisław Karlik


(1) Heinz Materne Und Hans Gerlach, „Gross Gandern Und Klein Gandern“, Wittingen/Bremen 1997 r., s.135

< Idź pod prąd Zobacz inny >
Ważne? Ciekawe? Podaj dalej:

Nie przegap w tym temacie:

K24Kraj utracony – według dziadków, kraj ubogi – według rodziców. Jak wygląda życie w kraju “za Bugiem”? K24Marek Jan Chodakiewicz, „Żydzi i Polacy 1918 – 1955” K24Obrońcy Grodna wezwani do apelu
  • Tagi
  • Chilicki
  • Gądków Wielki
  • Gross-Gandern
  • historia
  • historia Kresów Wschodnich
  • Jankowski
  • Kisiel
  • Kresy Wschodnie
  • Naliboki
  • Polacy na Białorusi
  • Polacy na Kresach
Sekcja komentarzy tymczasowo niedostępna

W związku z przygotowaniami do uruchomienia platformy wsparcia portalu Kresy24.pl oraz walką z zalewem toksycznych treści, możliwość komentowania została czasowo zawieszona. Już wkrótce przywrócimy sekcję komentarzy w nowej, kulturalnej formule – jako przestrzeń dostępną wyłącznie dla naszych stałych Czytelników i Patronów wspierających utrzymanie redakcji.

Najnowsze wiadomości
Niemcy dopadli kolejnego. Drugi Ukrainiec zatrzymany za wysadzenie Nord Stream

Niemcy dopadli kolejnego. Drugi Ukrainiec zatrzymany za wysadzenie Nord Stream

Iran uderzy w Europę?! Teheran planuje ataki na amerykańskie bazy

Iran uderzy w Europę?! Teheran planuje ataki na amerykańskie bazy

Były minister obrony Ukrainy miesza szyki Zełenskiemu

Były minister obrony Ukrainy miesza szyki Zełenskiemu

„Najlepszy syn białoruskiej ziemi”. W sobotę Warszawa pożegna Aleksandra Milinkiewicza

„Najlepszy syn białoruskiej ziemi”. W sobotę Warszawa pożegna Aleksandra Milinkiewicza

Front jak front. Ale na tyłach to istny horror! (WIDEO)

Front jak front. Ale na tyłach to istny horror! (WIDEO)

Blackout w Moskwie. To nie jest zwykła awaria

Blackout w Moskwie. To nie jest zwykła awaria

Rosję ścięło z kół! Sucho w bakach. Ta liczba powala

Rosję ścięło z kół! Sucho w bakach. Ta liczba powala

Gdzie koniec kolejki? Pewnie za Uralem... (WIDEO)

Gdzie koniec kolejki? Pewnie za Uralem... (WIDEO)

Opozycjonista znaleziony martwy w Warszawie

Opozycjonista znaleziony martwy w Warszawie

Gwiazda Hollywood jako wolontariusz

Gwiazda Hollywood jako wolontariusz

Zełenski pogrzebał założyciela OUN. Komuś zabrakło politycznej mądrości

Zełenski pogrzebał założyciela OUN. Komuś zabrakło politycznej mądrości

Ambasador Ukrainy rozpala emocje na odchodne: Polska się nie wywiązuje!

Ambasador Ukrainy rozpala emocje na odchodne: Polska się nie wywiązuje!

Szokujące ustalenia wywiadu. Chodzi o Białoruś

Szokujące ustalenia wywiadu. Chodzi o Białoruś

„Łapy precz od Rosji!”. Polska w 1920 r. przegrała wojnę informacyjną i niemal przestała istnieć

„Łapy precz od Rosji!”. Polska w 1920 r. przegrała wojnę informacyjną i niemal przestała istnieć

Rosja zaanektuje Białoruś? Niemiecki profesor wskazuje konkretną datę

Rosja zaanektuje Białoruś? Niemiecki profesor wskazuje konkretną datę

PILNE: Dymisja szefa służby po incydencie na granicy z Białorusią

PILNE: Dymisja szefa służby po incydencie na granicy z Białorusią

Białoruś przestanie ratować Rosję

Białoruś przestanie ratować Rosję

Koniec złudzeń! HUR: Putin nie odpuści. Rozejmu nie będzie

Koniec złudzeń! HUR: Putin nie odpuści. Rozejmu nie będzie

Projekt finansowany ze środków MSZ
Zmień ustawienia cookies
© Kresy24.pl 2026. Wszelkie Prawa Zastrzeżone. O nas i Kontakt | Polityka prywatności
Produkcja: Fundacja Wolność i Demokracja