(Próba rekonstrukcji historycznej, na podstawie relacji mieszkańców Gądkowa Wielkiego i Gądkowa Małego)
Podczas II wojny światowej, w Gross Gandern i Klein Gandern kreis Weststernberg – Ostbrandenburg ( Gądków Wielki i Gądków Mały powiat Sulęcin woj. Lubuskie ) na robotach przymusowych przebywali Polacy.
Z uwagi na...
„Po kądzieli” rodzina Suchockich pochodzi z powiatu wołożyńskiego województwa nowogródzkiego (przed 1939 r).
Przed II wojną światową zamieszkiwała w miasteczku powiatowym Wołożyn i w wiosce Pohorełka, obecnie w rejonie wołożyńskim obwodu mińskiego, gdzie pradziadkowie Adamowicze prowadzili ośmiohektarowe...
(Relacja rozmowy z p. Marią Chilicką z dnia 14.12.2009)
Sowieci weszli do Nalibok w niedzielę 17 września 1939 r. Prywatni właściciele sklepów ukryli swoje towary. Można było u nich kupować, ale tylko „ za złoto”- carskie monety, lub na wymianę za artykuły spożywcze (masło, śmietanę, jaja itd.) Np. u p....
W Księdze Adresowej Polski i W.M. Gdańska pod hasłem „Mołodeczno”, znajduje się m.in. następująca wiadomość: „Sól – hurt x. „Zorza” Sp. z o.o.”
Trudno powiedzieć, czy pod dwoma okupacjami spółka w Mołodecznie nadal istniała i prowadziła handel solą?
Relacja Mołodeczanina p. Ludwika Zalewskiego,...
(Na podstawie materiałów udostępnionych przez p. Lucie di Angeli)
Kazimiera i Maria Ganeckie, córki Bazylego i Pauliny Żyłowicz ze Sławińskich z Kieny, urodziły się w Wilnie. W latach trzydziestych XX wieku, rodzina przeniosła się do Mołodeczna w woj. Wileńskim. W 1929 r., Mołodeczno było miasteczkiem powiatowym,...
W sobotę po południu białoruskie władze nieoczekiwanie zwolniły z aresztu Andrzeja Poczobuta, szefa Rady Naczelnej Związku Polaków na Białorusi. Zakazały mu jednocześnie opuszczania Grodna. Wcześniej Poczobutowi przedstawiono oficjalne oskarżenie o znieważenie prezydenta Aleksandra Łukaszenki w artykułach prasowych.
-...
Naliboki, 6 sierpnia 1943 roku. Piątek. Niespełna trzy miesiące po ostatnim ataku, w którym bestialsko zamordowano 128 mieszkańców, do wioski wkroczyły wojska niemieckie.
W ramach antypartyzanckiej akcji „Hermann”, mieszkańców siłą ładowano na ciężarówki. Tych, którzy stawiali choć najmniejszy opór, zabijano...
(Relacja rozmowy z p. Marią Chilicką z dnia 12.01.2008 r.)
17 września 1939 roku, jak weszli „Ruskie” skończyła się polska szkoła w Nalibokach. Okupanci zorganizowali szkołę białoruską. Tak jak w innych miejscowościach, uznano, że nauka w polskiej szkole była na niższym poziomie niż w ZSRR, i wszystkie klasy...
(Relacja z rozmowy z p. Marią Chilicką przeprowadzona w dniu 10.01.2009 r.)
Kiedy się urodziłam w 1926 r., w Nalibokach nie było jeszcze państwowego budynku szkolnego. Administracja wynajmowała pomieszczenia od ludzi. W naszym domu przy ul.Nowogródzkiej, także wynajmowali kilka pokoi. Nową szkołę wybudowano ok. 1928/29...
(Na podstawie relacji córki p. Grażyny Dumowskiej z d. Bieniasz – Krzywiec i syna Jerzego Bieniasza – Krzywiec)
Rodzina pochodzi z Nowogródczyzny. Z przekazu ustnego wiadomo, że „za cara” Bieniasze – Krzywiec, zamieszkiwali w wioskach: Rusiłowka i Krywonogi.
W Słowniku geograficznym Królestwa Polskiego...,...
Pochodzę z rodziny kresowej, która po 1946 r. znalazła się na Kresach Zachodnich. W Polsce jest wielu ludzi nam podobych, którzy wrażliwi są na temat poruszony przez prof. prof. Ryszarda Legutkę i Krzysztofa Jasiewicza. Obaj Panowie mają rację, że przez kilkadziesiąt lat w mentalności Polaków powstało bezpowrotne...
