Wilno zaprasza na Jarmark Kaziukowy

Już w ten weekend, od 6 do 8 marca, Wilno zaprasza na Jarmark Kaziukowy, jedną z najważniejszych wiosennych tradycji stolicy. Jego nazwa pochodzi od imienia świętego Kazimierza Jagiellończyka, patrona Litwy.

Synowie Kazimierza IV Jagiellończyka w większości zapisali się złotymi zgłoskami w historii państwa polsko-litewskiego. Jeden z nich, Kazimierz został na samym początku XVII wieku wyniesiony na ołtarze.

W chwili śmierci, 4 marca 1484 liczył sobie 26 lat. Zmarł zatem młodo, prawdopodobnie wskutek będącej wówczas chorobą śmiertelną gruźlicy. Pochowany został w katedrze wileńskiej.

Tradycja dorocznego jarmarku odpustowego pod nazwą Kaziuki sięga mniej więcej tych czasów, kiedy Kazimierz Jagiellończyk został ogłoszony świętym. Dlatego też mówi się o 400-letniej tradycji tego bodaj czy nie najlepiej rozpoznawalnego na świecie litewskiego landmarku.

Z tej okazji, w centralnej części miasta, zostaną wprowadzone ograniczenia w ruchu drogowym, a na wydarzenie będzie można dotrzeć komunikacją publiczną. Tegoroczne hasło jarmarku „I serca kwitną” („Ir širdys pražysta”- lit..) ma na celu podkreślenie wartości wspólnoty, żywego kontaktu i miasta jako przestrzeni spotkań, gdzie tradycja ożywa na nowo.

„Wileński Jarmark Kaziukowy to tętniące życiem zjawisko kulturalne, które co roku gromadzi ludzi z całej Litwy i krajów sąsiednich. To święto, w którym tradycja spotyka się z teraźniejszością, a bycie razem staje się najważniejszym doświadczeniem. Naszym celem jest dążenie do tego, aby Jarmark Kaziukowy stawał się wyjątkowym świętem nie tylko Wilna, ale całej Litwy, gdzie ciągłość tradycji, wspólnota i otwartość na nowe idee i doświadczenia są ważne” – mówi Simona Bieliūnė, wicemer Wilna.

Nowe lokalizacje i inicjatywy

W tym roku nie będzie stoisk jarmarkowych na ulicach Barboros Radvilaitės i Maironio, lecz pojawią się one w innych przestrzeniach miejskich, tworząc duży pierścień Jarmarku Kaziukowego otaczający Górę Giedymina oraz mniejszy pierścień, obejmujący ulice L. Stuokos-Gucevičiusa, Liejyklos i Universiteto.

Duży pierścień jarmarku będzie rozciągał się wzdłuż ścieżek dla pieszych w Parku Litewskiego Muzeum Narodowego. Obok pomnika króla Mendoga pojawi się „Skwer Artystów”, skupiający twórców sztuki użytkowej, a w pobliżu Starego Arsenału otwarty będzie pchli targ. W al. Trispalvės rolnicy i inni producenci żywności zaprezentują swoje produkty.

W Dolinie Świętoroga będzie działał twórczy „Avilys” – jedna z nowych inicjatyw Jarmarku Kaziuka. To tętniąca życiem przestrzeń twórcza, łącząca sztukę i rzemiosło, zapraszająca zwiedzających do zaangażowania się w procesy twórcze, rozmów z twórcami i doświadczenia jarmarku jako pulsującego wydarzenia kulturowego.

Największa w tym roku nowość będzie czekała odwiedzających na Placu Katedralnym, gdzie pojawi się aleja „Dzyvų alėja” – główne miejsce i symboliczne serce Jarmarku Kaziukowego. Zaproszeni rzemieślnicy i producenci żywności z pięciu regionów etnograficznych Litwy przedstawią tu historie rzemiosła i smaków.

„Tworzymy aleję „Dzyvų alėja” jako serce Jarmarku Kaziukowego – miejsce, w którym spotykają się tradycyjne rzemiosło i nowoczesne interpretacje, a autentyczność rozumiana jest jako żywa ciągłość. Chcemy, aby odwiedzający nie tylko zobaczyli, ale także doświadczyli, jak to, co stare, ożywa na nowo, a różne pokolenia tworzą wspólną historię o rzemiośle i kulturze” – mówi Renaldas Gražys, jeden z organizatorów Kaziuka.

Tradycyjne atrakcje

Tradycyjnie Jarmark Kaziukowy rozciągnie sie wzdłuż całej al. Giedymina, która również w tym roku będzie jedną z głównych arterii jarmarku.

Na Placu Łukiskim będzie czynna strefa smaków. Będa tu unosić się aromaty świeżo wędzonych ryb i grilla, a ponad 200 producentów z Litwy, Łotwy, Polski i Estonii zaoferuje całe kulinarne spektrum jarmarku – od produktów rolnych po desery i inne przysmaki. Na dzieci czekać będzie darmowa karuzela Kaziuka, która stała się rozpoznawalnym symbolem tej przestrzeni.

Rodzinom z dziećmi poświęcony jest Dziecięcy Kaziuczek, który odbędzie się w sobotę i niedzielę w centrum handlowym G9. Młodzi twórcy zaprezentują tu swoje rękodzieło i prace twórcze, a dzieci i ich rodzice zostaną zaproszeni na rozmaite warsztaty, spektakle muzyczne i inne zajęcia kreatywne.

Zmierzając w kierunku Placu Katedralnego, na początku al. Giedymina, litewscy mistrzowie dziedzictwa narodowego zaprezentują tradycyjne rzemiosło, a na początku ulicy T. Vrublevskio – tradycyjne produkty spożywcze.

Na początku ul. Šventaragio staną stoiska przedstawicieli Republiki Twórców, a obok Pomnika Giedymina rozlokuje się „Skwer Designerski”, gdzie będzie można kupić wyjątkowe ubrania i akcesoria stworzone przez litewskich projektantów.

W tym roku w Jarmarku Kaziukowym weźmie udział ponad 1500 sprzedawców, spośród których swoje wyroby zaprezentuje ponad 900 rzemieślników i twórców oraz około 600 producentów żywności.

Program kulturalny

Przez cały weekend ponad 100 artystów ulicznych, aktorów, muzyków oraz zespołów stworzy świąteczną atmosferę jarmarku.

W piątek, 6 marca, o godz. 14.00 z Placu Niepodległości ruszy teatralny orszak św. Kazimierza. O godz. 15.00 na Placu Katedralnym nastąpi oficjalne otwarcie jarmarku. W różnych miejscach jarmarku, do godz. 19.00, będa się odbywały występy artystów.

W sobotę, 7 marca, o godzinie 11.00, w centrum handlowym G9 swoje podwoje otworzy Dziecięcy Kaziczek, gdzie przez cały dzień będą odbywać się warsztaty kreatywne, zajęcia teatralne i programy edukacyjne dla dzieci. Wieczorem na Placu Katedralnym odbędzie się Kaziukowa Impreza – jeden z głównych punktów tegorocznego programu kulturalnego, który odbędzie się w godzinach 18.30-20.00.

Kaziukowa Impreza to ożywiony dialog między tradycją a kulturą współczesną. Zespół Folklorystyczny „Ratilio” wykona współczesne pieśni w stylu folklorystycznym, a twórcy projektu „Electro Folk LT” zinterpretują pieśni ludowe w stylistyce współczesnej muzyki elektronicznej.

W niedzielę, 8 marca, o godz. 14.00 na Placu Katedralnym nastąpi uhonorowanie najlepszych rzemieślników i koncert finałowy.

4 marca w Kościele katolickim przypada wspomnienie liturgiczne św. Kazimierza – polskiego królewicza, głównego patrona Litwy.

Kazimierz Jagiellończyk urodził się 3 października 1458 roku na Zamku Królewskim na Wawelu, jako trzecie dziecko i drugi syn Kazimierza IV Jagiellończyka i Elżbiety Rakuszanki. W 1471 roku, w wieku trzynastu lat, stanął na czele wyprawy na Węgry, aby zająć tamtejszy tron. Jednak poniósł porażkę. Od 1475 r. król Kazimierz Jagiellończyk zaczął wprowadzać traktowanego jako następcę tronu Kazimierza w arkana władzy. Przez prawie dwa lata królewicz Kazimierz był namiestnikiem ojca w królestwie.

Według źrodeł historycznych, królewicz wyróżniał się konsekwentną postawą chrześcijańską, gorliwością w wierze, szczególną czystością ducha i miłosierdziem względem ubogich, a także wielką pobożnością wobec Eucharystii i Najświętszej Maryi Panny. Nazywany jest „bezkrwawym męczennikiem”, bo był wierny Chrystusowi i przykazaniom Bożym aż do śmierci.

Zmarł 4 marca 1484 r. w Grodnie, był chory na gruźlicę. Został pochowany w w katedrze wileńskiej, w Kaplicy Królewskiej (obecnie Kaplica św. Kazimierza), która po pogrzebie królewicza stała się miejscem jego czci.

W 1602 roku Kazimierz Jagiellończyk został ogłoszony świętym. Uroczystości kanonizacyjne odbyły się w 1604 r. w katedrze wileńskiej. Biskup Benedykt Woyna poświęcił z tej okazji kamień węgielny pod pierwszy kościół ku czci św. Kazimierza przy kolegium jezuitów. W 1636 r. uroczyście przeniesiono relikwie świętego do kaplicy ufundowanej przez Zygmunta III i Władysława IV.

Święty Kazimierz jest od 1636 r. głównym patronem Litwy oraz od 1948 r. szczególnym patronem młodzieży litewskiej. Jest też jednym z historycznych patronów Polski.

Na Litwie uważany jest także za opiekuna rzemieślników, patrona archidiecezji wileńskiej. W Wilnie do dziś zachował się zwyczaj, że z okazji uroczystości św. Kazimierza odbywa się kilkudniowy Jarmark Kaziukowy, na którym sprzedawane są obwarzanki, pierniki, tradycyjne podwileńskie palmy wielkanocne i wiele, wiele innych wyrobów rękodzieła. To najstarsze wileńskie święto, którego tradycja sięga 1604 roku, kiedy to wilnianie powitali przywieziony z Rzymu sztandar króla Kazimierza, poświęcony przez papieża.

Więcej informacji na stronie internetowej www.kaziukomuge.lt. 

wa/l24.lt/vilnius.lt