Sejm Litwy zachęca wszystkich spadkobierców Konstytucji 3 maja do dołożenia wszelkich starań, aby wszystkie państwa znajdujące się na ziemiach dawnej Rzeczpospolitej Obojga Narodów miały szansę stać się częścią wolnej i zjednoczonej Europy. Deklarację w tej sprawie odczytano w sejmie 3 maja w obecności przedstawicieli władz Litwy, Polski i Ukrainy, zaś przyjęto ją jednogłośnie we wtorek, 8 maja.
Deklaracja 3 Maja rozpoczyna się przypomnieniem, że konstytucja Rzeczpospolitej Obojga Narodów, przyjęta 3 maja 1791 roku, była pierwszą nowoczesną konstytucją w Europie kontynentalnej i drugą na świecie, zdefiniowała nowoczesną strukturę instytucji państwowych, a także podkreślała znaczenie praworządności i przestrzegania praw człowieka.
W 1791 roku nie udało jej się obronić, a państwo przestało istnieć. W XX wieku odrodziło się jako odrębny, niezależny kraj, który spotkały kolejne ciężkie doświadczenia: okupacja, wojny, deportacje, wielki głód czy holokaust – wszystko to sprawiło, że zmuszeni byliśmy żyć bez praw człowieka i wartości zagwarantowanych przez Konstytucję 3 maja.
„Ponownie będąc wolnymi i wysoko ceniąc to, że łączą nas nasza wspólna historia, wspólne, bogate dziedzictwo kulturowe oraz wartości Konstytucji 3 maja, podkreślamy, że dziś jesteśmy jeszcze bardziej zjednoczeni przez najważniejsze wspólne wyzwania dnia dzisiejszego i przyszłości” – głosi deklaracja.
Dokument przypomina także, że z hasłem „Za waszą i naszą wolność” Litwini razem z Polakami, Ukraińcami, Białorusinami, Żydami i Tatarami oraz przedstawicielami innych narodów bronili europejskich ideałów konstytucji na naszych ziemiach, a wolna i zjednoczona Europa stworzona w połowie XX wieku opierała się na tym samym zawołaniu.
„Dziś zachęcamy spadkobierców Konstytucji 3 maja do dołożenia wszelkich starań, aby wszystkie państwa znajdujące się na ziemiach dawnej Rzeczpospolitej Obojga Narodów miały szansę stać się częścią wolnej i zjednoczonej Europy” – czytamy w deklaracji. Zwraca ona szczególną uwagę na dobre i pokojowe stosunki Litwy z sąsiadami, a także na starania Ukrainy w wyzwoleniu się spod obcych wpływów.
W deklaracji podkreślono, że celem strategicznym Litwy jest wspieranie dążeń Ukrainy do obrony przed agresorem i odzyskania okupowanych ziem oraz stworzenia bezpiecznego, rozwijającego się państw europejskiego, bliskiego NATO i Unii Europejskiej. Litwa zachęca Polskę i Ukrainę, „aby razem podjęły wędrówkę i zrobiły wszystko, by stało się to także najważniejszym celem wszystkich naszych partnerów na Zachodzie”.
Deklarację kończy stwierdzenie, że „byliśmy, jesteśmy i będziemy patriotami swoich krajów i swojej historii. Łączy nas wspólna historia i wspólna przyszłość w wolnej i zjednoczonej Europie”.
Deklaracja została odczytana w Sejmie Litwy 3 maja podczas wspólnych, uroczystych obchodów 227. rocznicy uchwalenia Konstytucji 3 maja. Litwę reprezentował marszałek sejmu Viktoras Pranckietis, Polskę – wicemarszałek sejmu Beata Mazurek, Ukrainę – przewodniczący Rady Najwyższej Andrij Parubij. W ich obecności na masztach przed sejmem wciągnięte zostały flagi Litwy, Polski i Ukrainy.
Kresy24.pl za wilnoteka.lt/ e-tar.lt, y-news/ba
