Poćma

19 grudnia 2016

W 1956 r., na mocy porozumienia pomiędzy Chruszczowem a Gomułką, w sowieckim punkcie repatriacyjnym Poćma w Republice Mordowii, znalazło się 180 polskich łagierników, którzy po długim oczekiwaniu  byli zwalniani do domów.

Władze sowieckie nie zawsze zgadzały się na powrót do Polski kresowych Polaków. Świadczy o tym casus Franciszka Grygorcewicza z Nalibok i  Anoniego Rymszy „Maks”. Ten drugi wrócił do kraju,  pierwszy musiał pozostać w granicach ZSRR.

„Po spotkaniu z ministrem Republiki Mordwińskiej wypłacono łagiernikom po 100 rubli i umożliwiono zakup papierosów i machorki”.

franek-grygorcewiczNa fotografii widać grupę w miarę dobrze ubranych i nieźle wyglądających mężczyzn, co spowodowała swego rodzaju wielomiesięczna kwarantanna. Na takiej podstawie nikt by dzisiaj nie powiedział, że przeszli katorgę i uniknęli śmierci.

Pierwszy z lewej siedzi Franciszek s. Edwarda, rocznik 1916 z Nalibok pow. woj. Nowogródzkie, skazany za zbrojny opór władzy sowieckiej. Przeszedł kopalnie Kazachstanu.

Trzeci z brodą prawdopodobnie Antoni „Maks”, rocznik 1914, dca 3. Wileńskiej Brygady „Łupaszki”, skazany na k.s., którą zamieniono na 25 lat łagrów. Przeżył kopalnie Kołymy.

W białej koszuli prawdopodobnie Aleksander s. Wincentego, rocznik 1916 z powiatu lidzkiego – „widoczne oznakowanie jego głowy i czoła” – działacz opozycyjnej sieci handlowej i organizacji sieci kołchozów.

 

Stoi prawdopodobnie Józef Kasprzycki vel Konstanty syn b. wójta gminy Szemetowo, ur. 1922 r.,”brunet z pofalowanymi włosami i charakterystycznym dołkiem na brodzie”. Walczył w AK na Wileńszczyźnie.

Fotografię udostępniła Maria b. mieszkanka Nalibok.

Wykorzystano książkę „Więzień Kołymy” Jana Stanisława Smalewskiego, Wydawnictwo MIREKI, 2014.

Wikipedia: „Mordowia położona jest we wschodniej części Niziny Wschodnioeuropejskiej, Zachodnie obszary republiki znajdują się w obrębie Niziny Ocko – Dońskiej. Część środkowa i wschodnia położone są w obrębie Wyżyny Nadwołżańskiej”.

 

Stanisław Karlik

 

 

 

Podziel się tym z innymi. Udostępnij na:

Komentarze nawołujące do przemocy, zawierające zniesławienia, wulgaryzmy, groźby karalne lub spam będą usuwane. Również wpisy osób podających nieprawdziwy email.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *