„Właśnie kupiliśmy z żoną mieszkanie w centrum Wilna. Już od sześciu lat jestem profesorem emerytem Uniewersytetu Yale, tzn. nie wykładam i nie mam żadnych bezpośrednich zobowiązań wobec studentów. Moi starsi koledzy również dawno na emeryturach, a niektórych już nie ma. Z USA nigdy nie byłem mocno zżyty, pomimo iż tam mam dzieci i wnuki – zawsze bardziej lubiłem Europę, gdzie starałem się spędzać i spędzałem niemal połowę czasu” – powiedział agencji informacyjnej BNS Tomas Venclova.
„Mam zamiar, jak wcześniej, pisać, wydawać książki, publikować artykuły (nie tylko w prasie litewskiej). Na zdrowie na razie nie narzekam, chociaż już mam 81 lat. Nas z żoną bardzo zachwyca intensywne życie kulturalne Wilna (teatry, wystawy, koncerty…), jest ono ciekawsze niż w New Haven, chociaż tam jest Uniwersytet Yale i dobre muzea” – zapewnił pisarz.
Ostatnio Tomas Venclova coraz częściej przebywał właśnie w Wilnie, jest też autorem wielu książek o tym mieście, m.in: „Vilniaus vardai” (Imiona wileńskie), „Vilnius: asmeninė istorija” (Wilno: historia osobista). W 2002 roku T. Venclova otrzymał Stautetkę św. Krzysztofa, a w 2017 roku został doktorem honoris causa Uniwersytetu Wileńskiego.
W latach 70. angażował się w działalność litewskiej i rosyjskiej opozycji antykomunistycznej. Działał m.in. w litewskim ruchu obrony praw człowieka, współtworzył litewską filię Komitetu Obrony Praw Człowieka. Zagrożony represjami, w 1977 r. wyemigrował na stałe do Stanów Zjednoczonych, za co pozbawiono go obywatelstwa ZSRR. W USA prowadził zajęcia na Uniwersytecie w Berkeley oraz Uniwersytecie Yale.
Związki litewskiego pisarza Tomasa Venclovy polską kulturą są bardzo silne za sprawą Czesława Miłosza, paryskiej “Kultury”, Stanisława Barańczaka oraz “Zeszytów Literackich”. Był bliskim przyjacielem Miłosza, tłumaczył jego utworypoetyckie. Jest autorem licznych tłumaczeń z języków angielskiego, polskiego i rosyjskiego. Wiersze jego autorstwa również przetłumaczone zostały na wiele języków.
Tomas Venclova jest laureatem wielu nagród, posiadaczem licznych tytułów i odznaczeń państwowych. Na jego koncie są: Narodowa Nagroda Kultury i Sztuki (2000), tytuł doktora honoris causa Uniwersytetu Witolda Wielkiego w Kownie (2010), tytuł doktora honoris causa Uniwersytetu Kłajpedzkiego (2012), tytuł Honorowego Obywatela Wilna (2013), Krzyż Wielki Orderu Zasługi Rzeczypospolitej Polskiej (2013), Wielki Krzyż Komandorski Orderu „Za zasługi dla Litwy” (2017).
Kresy24.pl za wilnoteka.pl, BNS
