Fakty, przyroda i ludzie

25 listopada 2012

Zbiór 45 opowiadań Mackiewicza (w ramach tomu 12 jego dzieł) z okresu sowieckiej okupacji Wileńszczyzny po 1939 roku, późniejszej okupacji niemieckiej i ucieczki autora na Zachód przed „wyzwoleniem” sowieckim oraz z wczesnego okresu powojennego.

Jak zauważa Barbara Toporska we wstępie, termin „opowiadania” nie jest chyba zbyt adekwatny, gdyż pomimo pięknego literackiego stylu, nie ma w nich żadnej fikcji literackiej – wszystkie są oparte na autentycznych zdarzeniach z udziałem autora i na jego wspomnieniach.

„Wyobrażam sobie, że każdy czytelnik, w zależności od swego wieku, pochodzenia, zainteresowań czy braku zainteresowań historycznych, znajdzie w tym zbiorze epizod, który go jakoś specjalnie wzruszy, czy pobudzi do refleksji, czy się po prostu „spodoba”. Dla mnie jest to wielkie Requiem nie tylko dla kraju i jego mieszkańców z resztówki po Wielkim Księstwie Litewskim, ale także Requiem dla tych szczątków ludzkiej przyzwoitości, jakie pozostawił po sobie wiek XIX” – pisze Toporska, wieloletnia towarzyszka życia i współpracowniczka Mackiewicza. I rzeczywiście, trudno sobie wyobrazić, że komuś te opowiadania mogłyby się nie spodobać. Niektóre są zabawne i ironiczne, tą ironią charakterystyczna tylko dla Mackiewicza, inne – smutne i refleksyjne, jedne mają walor historyczno – dokumentalny, inne – pejzażowy.






Są wśród nich i te najbardziej wstrząsające: „Dymy nad Katyniem” (przypomnijmy, że w maju 1943 r., po odkryciu przez Niemców grobów w Katyniu, był tam na zaproszenie niemieckie i za zgodą polskich władz podziemnych, jako jeden z pierwszych polskich świadków ekshumacji zwłok), „Ponary – Baza”, gdzie opisuje jako świadek masowy mord na Żydach, dokonywany pod Wilnem przez Niemców i Litwinów, czy „Zbrodnia w dolinie rzeki Drawy” – historia wydania sowietom przez armię brytyjską na śmierć w 1945 r. tysięcy zbiegłych na Zachód żołnierzy antykomunistycznych oddziałów kozaków dońskich i innych narodów podbitych przez Stalina.

Wszystkie te utwory łączy prawda historyczna o naszej części świata widzianej oczami pisarza, który na oficjalnych konferencjach sam przedstawiał się tak:






Józef Mackiewicz, zawód: pisarz, narodowość: antykomunista, przekonania: kontrrewolucjonista, kraj pochodzenia: Europa Wschodnia.

Czytelnik Kresowy

„FAKTY, PRZYRODA I LUDZIE”

Józef Mackiewicz

wyd. Kontra (Londyn, 1994)

Podziel się tym z innymi. Udostępnij na:
Tagi:

Komentarze nawołujące do przemocy, zawierające zniesławienia, wulgaryzmy, groźby karalne lub spam będą usuwane. Również wpisy osób podających nieprawdziwy email.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *