8 października w Historii Kresów

8 października 2013

Ksiądz Zdzisław Peszkowski modli się nad ekshumowanymi szczątkami polskich oficerów w Katyniu (1995). Fragment fot: Aleksander Załęski Centralne Laboratorium Kryminalistyczne KGP). Źródło: Ośrodek KARTA

Ksiądz Zdzisław modli się nad ekshumowanymi szczątkami polskich oficerów w Katyniu (1995). Fragment fot: Aleksander Załęski (Centralne Laboratorium Kryminalistyczne KGP). Źródło: Ośrodek KARTA

2007 – zmarł ksiądz Zdzisław Peszkowski – kapelan Jana Pawła II, Rodzin Katyńskich i pomordowanych na Wschodzie. Był w grupie jeńców, którzy uniknęli śmierci w Katyniu.

Urodził się w 1918 r. w Sanoku. W Kampanii Wrześniowej dowodził plutonem 20 Pułku Ułanów. Po ataku ZSRR na Polskę jego szwadron został 23 września otoczony i wzięty do niewoli przez wojska sowieckie w Pomorzanach, skąd trafił do obozu w Kozielsku. 12 maja 1940 r. znalazł się w ostatnim kierowanym przez na egzekucję transporcie 232 polskich jeńców. Transport ten nie trafił jednak do Katynia, tylko do Griazowca i Zdzisław Peszkowski ocalał.






Po wyzwoleniu z sowieckiej niewoli na mocy układu -Majski i utworzeniu w ZSRR Armii Andersa Zdzisław Peszkowski, jako rotmistrz, dowodził kompanią w 1 Pułku Ułanów Krechowieckich II Korpusu. Potem jego emigracyjna droga wiodła przez Irak, Iran, Indie, Egipt, Liban, Syrię, Liban, Włochy i Wielką Brytanię. W kwietniu 1944 r. został skierowany do działalności harcerskiej, zajmując się kształceniem i wychowaniem polskiej młodzieży, którą udało się ocalić z ZSRR. Jako harcmistrz działał m.in. w „polskim” miasteczku Valivade w Indiach, organizując szkoły, drużyny i hufce harcerskie.

Po wojnie Peszkowski studiował na Polskim Uniwersytecie na Obczyźnie w Oksfordzie oraz w Polskim Seminarium Duchownym w USA, uzyskując tytuły magistra teologii i doktora filozofii. Święcenia kapłańskie przyjął w 1954 r. W 1983 r. został Naczelnym Kapelanem ZHP.






Swoje życie ksiądz Zdzisław Peszkowski poświęcił wyjaśnieniu i upamiętnieniu Zbrodni Katyńskiej. Udało mu się wydobyć od Rosjan dwa bardzo ważne dokumenty potwierdzające dokonanie ludobójstwa. Pierwszy z nich to notatka szefa NKWD ZSRR Ławrientija Berii z marca 1940 r., która jest poleceniem wymordowania bez sądu i bez przesłuchań 22 tysięcy Polaków wziętych do niewoli, drugi dokument to notatka szefa KGB ZSRR Aleksandra Szelepina dla Nikity Chruszczowa z 9 marca 1959 r., w której potwierdza on, że dokonano mordu na polskich oficerach.

Podczas ekshumacji polskich oficerów w latach 90. każdą czaszkę osobiście brał w dłonie i błogosławił różańcem otrzymanym i poświęconym przez Jana Pawła II. Z jego inicjatywy rok 1995 został ogłoszony Rokiem Katyńskim. W styczniu 2006 Sejm RP przez aklamację poparł jego kandydaturę do pokojowej Nagrody Nobla. Ksiądz Zdzisław Peszkowski spoczął w Panteonie Wielkich Polaków w Świątyni Opatrzności Bożej w Warszawie.

1473 – zmarł Jan – polski duchowny katolicki, arcybiskup gnieźnieński, prymas Polski i Litwy. Urodzony w 1405 r.

1660 – taktyczne zwycięstwo wojsk polsko-litewskich Krzysztofa Sapiehy i Stefana Czarnieckiego nad nacierającymi wojskami rosyjskimi Jurija Dołgorukiego nad rzeką Basią koło Mohylewa. Rosjan zepchnięto za Berezynę i nad górny .

1672 – wojna polsko-turecka: zwycięstwo hetmana Jana Sobieskiego w bitwie pod Niemirowem.

1834 – urodził się Bronisław Antoni Szwarce – polski działacz niepodległościowy, członek Komitetu Centralnego Narodowego. Mieszkał i zmarł we Lwowie, zmarł tam w 1904 r. Został pochowany na Górce Powstańców Styczniowych na Cmentarzu Łyczakowskim.

1909 – w Nieświeżu urodził się Piotr – polski generał, polityk, wicepremier, minister górnictwa, premier PRL w latach 1970-80. Zamordowany w niejasnych okolicznościach w 1992 r.

1910 – we Lwowie zmarła Maria – polska pisarka, publicystka. Autorka m.in.słynnej pieśni patriotycznej „Rota”. Pochowana na Cmentarzu Łyczakowskim we Lwowie w Panteonie Wielkich Lwowian. Jej pogrzeb stał się wielką manifestacją patriotyczną, w której udział wzięło blisko 50 tys. osób. Popiersie nagrobne zniszczone w czasie wojny zostało po wojnie odtworzone. Urodzona w 1842 r. w Suwałkach.

1922 – w Oryniu na Podolu urodziła się Stefania – jedna z najwybitniejszych polskich śpiewaczek sopranowych. Zmarła w 2005 r.

1923 – w Buczaczu urodził się Jan Adamski – polski aktor teatralny (min. w „Weselu”, „Ogniem i mieczem”) oraz filmowy (m.in. serial „Polskie drogi”), a także pisarz. Zmarł w 2010 r.

Kresy24.pl / Historyczne Kalendarium Kresowe – 8 października

Podziel się tym z innymi. Udostępnij na:

Komentarze nawołujące do przemocy, zawierające zniesławienia, wulgaryzmy, groźby karalne lub spam będą usuwane. Również wpisy osób podających nieprawdziwy email.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *