6 czerwca w Historii Kresów

6 czerwca 2013

Mała Eliza Orzeszkowa z matką - Franciszką Pawłowską

Mała Eliza z matką – Franciszką Pawłowską

1841 – w Milkowszczyźnie na Grodzieńszczyźnie urodziła się Eliza Orzeszkowa – wybitna polska pisarka, autorka m.in. powieści „Nad Niemnem”, społeczniczka.

Zawsze wierna Grodzieńszczyźnie, Eliza Orzeszkowa – z domu Korwin- – była jedną z najwybitniejszych postaci polskiej literatury z Kresów, a jej twórczość była z nimi związana bardziej niż kogokolwiek innego. Dwukrotnie była kandydatką do literackiej Nagrody Nobla – za pierwszym razem mało brakowało, aby otrzymała ją wspólnie z Henrykiem Sienkiewiczem.






Przypomnijmy, że po wyjeździe z Milkowszczyzny dzieciństwo Elizy Orzeszkowej upłynęło w Grodnie, w domu przy ulicy Brygidzkiej, a w wieku 11 lat pojechała na naukę do Warszawy. Wróciła do Milkowszczyzny w 1857 r. i wkrótce wyszła za Piotra Orzeszkę – ziemianina z powiatu kobryńskiego. Po ślubie zamieszkała w majątku męża w Ludwinowie.

W czasie Powstania Styczniowego w czerwcu 1863 r. Eliza Orzeszkowa ukrywała tam Romualda Traugutta przed rosyjskimi władzami. Jesienią 1863 r. Piotr został aresztowany, a w 1865 r. zesłany na Sybir. Majątek skonfiskowano.






Na początku 1864 r. Orzeszkowa znowu przeniosła się do Milkowszczyzny, a od 1869 r. ponownie zamieszkała w Grodnie, oddając się do końca życia pracy pisarskiej, społecznej i patriotycznej. Po rozwodzie z Orzeszką ponownie wyszła za mąż w 1894 r. za swojego wieloletniego przyjaciela Stanisława Nahorskiego.  Zmarła w 1910 r. Jest pochowana na starym cmentarzu katolickim w Grodnie.

Czytelnikom, a szczególnie turystom udającym się na Grodzieńszczyznę, polecamy obszerną ilustrowaną podróż „Śladami Elizy Orzeszkowej” autorstwa Stanisława Poczobuta.

1569 – województwa kijowskie i bracławskie przyłączono do Korony Królestwa Polskiego.

1824 – w Łyścu koło Stanisławowa urodził się Izaak Mikołaj – polski duchowny, arcybiskup lwowski obrządku ormiańskiego, społecznik, filantrop, pisarz, teolog. Patriota niezwykle zasłużony dla Lwowa i miejscowej ludności. Honorowy obywatel 9 miast, w tym Lwowa i Stanisławowa. Zmarł w 1901 r. Pochowany na Cmentarzu Łyczakowskim we Lwowie.

1836 – w Cyganówce Zielenieckiej pod Kamieńcem Podolskim urodził się Mikołaj – poeta, satyryk, redaktor, współwłaściciel księgarni, wydawca, związany ze środowiskiem galicyjskich demokratów. W latach 1878-81 redagował „Tydzień Literacki, Artystyczny, Naukowy i Społeczny”. Był członkiem Koła Literacko-Artystycznego we Lwowie. Zmarł w 1901 r.

1876 – w majątku Ozierany na Wołyniu urodził się Jan Wroczyński – polski wojskowy, polityk, minister. Zmarł w 1945 r.

1892 – urodził się Leon – polski archeolog, polityk, premier II RP. Członek Związku Strzeleckiego. W czasie I wojny światowej służył w 1 Pułku Ułanów Legionów Polskich, a od 1917 r. należał do Polskiej Organizacji Wojskowej. Ochotnik wojny polsko – bolszewickiej. Profesor archeologii Uniwersytetu im. Jana Kazimierza we Lwowie. Od 1926 r. po przewrocie majowym organizował Związek Naprawy Rzeczypospolitej we Lwowie. Zmarł w 1944 r.

1912 – urodził się Antoni Komendo-Borowski – polski przedwojenny piłkarz, reprezentant Polski, od lipca 1933 r. do wybuchu wojny reprezentował barwy Pogoni . Uczestnik kampanii wrześniowej, w obozie jenieckim na Węgrzech grał w obozowej drużynie Junak . Zmarł w 1984 r.

1922 – we Lwowie urodził się Jerzy Broszkiewicz – polski prozaik, dramatopisarz, eseista i publicysta. Zmarł w 1993 r.

1923 – zmarł Leon – polityk polski, ekonomista, profesor i rektor Uniwersytetu Lwowskiego, minister skarbu urodzony w 1846 r.

1928 – we Lwowie urodził się Janusz Gniatkowski – polski piosenkarz.

1929 – we Lwowie urodził się Bogusław Schaeffer – polski muzykolog, kompozytor, krytyk muzyczny, dramaturg, grafik i pedagog. Autor książek i artykułów na temat muzyki współczesnej oraz historii muzyki.

1933 – w Nieświeżu urodził się Ryszard – polski lekkoatleta, dziesięcioboista. Zmarł w 2010 r.

1933 – w Wilnie urodził się Zbigniew Żakiewicz – polski pisarz, publicysta, rusycysta i historyk literatury rosyjskiej. Zmarł w 2010 r.

1947 – zmarł Władysław – polski działacz polityczny, społeczny i wojskowy, uczestnik I wojny światowej i walk z bolszewikami, minister spraw wewnętrznych w czterech rządach II RP, senator i marszałek Senatu III kadencji, wojewoda nowogródzki, wileński, krakowski, pomorski, prezes Światowego Związku Polaków z Zagranicy, Prezydent RP na Uchodźstwie. Przed I wojną pracował jako adwokat w Mińsku. W 1918 r. brał udział w obronie Mińska przed bolszewikami, w 1920 r. dowodził ochotniczym oddziałem kresowym walczącym o . Delegat przy rządzie Litwy Środkowej w Wilnie. Urodzony w 1885 r. w Gruzji.

Kresy24.pl / Historyczne Kalendarium Kresowe – 6 czerwca

Podziel się tym z innymi. Udostępnij na:

Komentarze nawołujące do przemocy, zawierające zniesławienia, wulgaryzmy, groźby karalne lub spam będą usuwane. Również wpisy osób podających nieprawdziwy email.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *