5 sierpnia w Historii Kresów

5 sierpnia 2013

I Rozbiór Polski - rycina z 1772 r.

– rycina z 1772 r.

1772 – I rozbiór Polski: w Petersburgu Rosja, Prusy i Austria podpisały traktaty rozbiorowe ustalające granice zaborów. Polska straciła 211 tys. km kw. terytorium i 4,5 mln ludności.

W wyniku I Rozbioru Austria zawłaszczyła całą południową Polskę po Zbrucz ze Lwowem, ale bez Krakowa, a już dwa lata wcześniej samorzutnie przejęła Spisz oraz powiaty nowotarski, nowosądecki i czorsztyński. Z kolei Prusy zaanektowały Warmię i Prusy Królewskie (Pomorze Gdańskie), ale bez Gdańska i Torunia. Natomiast Rosja zagarnęła Polskie oraz wschodnie krańce Rzeczypospolitej za Dnieprem, Drucią i Dźwiną, czyli województwa: mścisławskie, witebskie, połockie oraz część mińskiego i inflanckiego. Łącznie Polska utraciła w I Rozbiorze 211 tys. km kw. terytorium i 4,5 miliona ludności.






30 września 1773 r. traktaty rozbiorowe ratyfikował zwołany przez zaborców, przy proteście trzech posłów: Tadeusza Reytana, Samuela Korsaka i Stanisława Bohuszewicza. Przypomnijmy też na czym polegała w tym przypadku zdrada kraju dokonana przez króla Stanisława Augusta Poniatowskiego: otóż w zamian za zatwierdzenie traktatu rozbiorowego uzyskał on od zaborców spłatę swoich prywatnych długów, których wysokość zresztą zawyżył, podstawiając fikcyjnych „wierzycieli” z grona swoich zauszników. Nie pogardził też bezpośrednią „dotacją” ze skarbca Rosji, Austrii i Prus z puli specjalnie przeznaczonej na przekupywanie polskich posłów.

Rozbiór poparły też zafascynowane absolutyzmem oświecone środowiska francuskie i niemieckie – akcji tej gratulował zaborcom sam Voltaire.






1461 – urodził się Aleksander Jagiellończyk – król Polski, wielki książę litewski. Jako ostatni z władców WKL znał mowę litewską. Dbał o rozwój stołecznego Wilna, korzystał z pomocy doświadczonych litewskich doradców, zapewnił Wielkiemu Księstwu Litewskiemu samodzielną politykę zagraniczną. Zgodnie współpracował ze swoim starszym bratem – Janem Olbrachtem, który w tym czasie zasiadał na tronie polskim. Aleksander Jagiellończyk zmarł w 1506 r.

1506 – zwycięstwo wojsk polsko-litewskich nad Tatarami w Bitwie pod Kleckiem.

1579 – zmarł Stanisław Hozjusz – polski humanista, poeta, sekretarz królewski, sekretarz wielki koronny, dyplomata, biskup chełmiński i warmiński, kardynał, teolog-polemista, jeden z czołowych przywódców polskiej i europejskiej kontrreformacji. Urodzony w 1504 r. Wychował się na Wileńszczyźnie i był z nią związany był przez większość życia.

1753 – w Migańcach na Wileńszczyźnie urodził się Wawrzyniec – polski architekt, przedstawiciel klasycyzmu, profesor Uniwersytetu Wileńskiego. Zaprojektował m.in. ratusz, katedrę i pałac biskupi w Wilnie (pałac Napoleona), niektóre budynki zespołu pałacowego w Werkach (rozpoczęte przez Marcina Knakfusa – centralny pałac, pawilon i karczmę), ratusz w Widzach, katedrę w Mejszagole, kościół-rotundę w Suderwie, kościół w Janowie pod Kownem, dom Karpiów przy ulicy Trockiej w Wilnie i inne budowle. Zmarł w 1798 r. w Wilnie.

1816 – zmarł Tomasz – polski generał, polityk, chorąży wielki litewski. Najwyższy Naczelnik Siły Zbrojnej Narodowej. Pochowany w Widzach. Urodzony w 1759 r.

1827 – urodził się Marian – polski generał, dyktator Powstania Styczniowego. Zmarł w 1887 r.

1863: zwycięstwo powstańców w bitwie pod Depułtyczami Królewskimi.

1864 – w Cytadeli Warszawskiej stracono powstańców styczniowych: Rafała Krajewskiego, Józefa Toczyskiego, Romana Żulińskiego i Jana Jeziorańskiego.

1864 – w Cytadeli Warszawskiej stracono Romualda Traugutta, polskiego generała, dyktatora Powstania Styczniowego, urodzonego w 1826 r. w Szostakowie na Grodzieńszczyźnie. Przeczytaj więcej na temat Romualda Traugutta.

1875 – we Lwowie urodził się Jan – polski hydrotechnik, profesor i rektor Politechniki Lwowskiej, minister robót publicznych. Zmarł w 1936 r.

1885 – we Lwowie urodził się Franciszek – polski ichtiolog, profesor i rektor SGGW. Zmarł w 1966 r.

1908 – zmarł Walery Antoni – polski generał, uczestnik Powstania Styczniowego i Komuny Paryskiej. Urodzony w 1836 r. w Żołudku na Wileńszczyźnie.

1931 – we Lwowie urodził się Janusz – polski reżyser filmowy, wśród jego filmów są m.in. „C.K. Dezerterzy”, „Zazdrość i medycyna”, „Zaklęte rewiry” i „Mała matura 1947”.

1944 – w Powstaniu Warszawskim poległ Zygmunt Hempel – żołnierz dawnych Legionów Polskich, SZP i ZWZ. Studiował w Akademii Rolniczej w Dublanach. Urodzony w 1894 r.

Kresy24.pl / Historyczne Kalendarium Kresowe – 5 sierpnia

Podziel się tym z innymi. Udostępnij na:
Tagi:

Komentarze nawołujące do przemocy, zawierające zniesławienia, wulgaryzmy, groźby karalne lub spam będą usuwane. Również wpisy osób podających nieprawdziwy email.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *