4 września w Historii Kresów

4 września 2013

Juliusz Słowacki przed 1849 r.

Juliusz przed 1849 r.

1809 – w Krzemieńcu urodził się Juliusz Słowacki herbu Leliwa – jeden z trzech najwybitniejszych polskich poetów romantycznych i Wieszczów Narodowych, dramaturg i filozof.

Był synem Euzebiusza Słowackiego, profesora literatury w Liceum Krzemienieckim i na Uniwersytecie Wileńskim. Matką poety była Salomea z Januszewskich. Po śmierci męża w 1814 r. sama wychowywała syna, a w 1818 r. poślubiła profesora medycyny Augusta , wykładowcę Uniwersytetu Wileńskiego.






Matka Juliusza Słowackiego była wielką miłośniczką literatury klasycznej i prowadziła własny salon literacki. Dzięki temu przyszły Wieszcz już we wszesnej młodości miał kontakt z elitą intelektualną Uniwersytetu Wileńskiego. Poznał wtedy m.in. Adama Mickiewicza i Ludwikę Śniadecką – swoją pierwszą nieodwzajemnioną miłość.

Po studiach prawniczych w Wilnie w latach 1825–1828 Słowacki wyjechał do Krzemieńca, a w połowie lutego 1829 r. rozpoczął pracę w Warszawie. Późniejsze losy Słowackiego, który po 1831 r. znalazł się na emigracji, nie były już bezpośrednio związane z Kresami. Natomiast z całą pewnością kresowa młodość i ukształtowana wtedy poetycka wrażliwość odegrały decydującą rolę w jego twórczości, a także miały wpływ także na stworzoną przez niego filozofię genezyjską i mistykę.






Słowacki pozostawił po sobie 13 dramatów, 20 poematów, kilkaset wierszy, listów i jedną powieść. Był m.in. ulubionym poetą Józefa Piłsudskiego. Zmarł w 1849 r. i został pochowany w Paryżu. W 1927 r. jego prochy złożono obok Adama Mickiewicza w Krypcie Wieszczów Narodowych w Katedrze na Wawelu. W Krzemieńcu znajduje się „Dworek Juliusza Słowackiego”, chętnie odwiedzany przez polskich turystów.

1794: zwycięstwo Rosjan w bitwie pod Lubaniem na Mińszczyźnie. Zginęło 300 polskich żołnierzy, a 1100 dostało się do niewoli.

1860 – do Wilna wjechał pierwszy pociąg.

1886 – w Żytomierzu urodził się Sergiusz – polski dowódca, uczestnik wojny polsko – bolszewickiej. Współtwórca polskiego jeździectwa sportowego. Zmarł w 1962 r.

1890 – we Lwowie urodził się Eugeniusz Geppert – polski malarz, przedstawiciel koloryzmu, organizator Akademii Sztuk Pięknych we Wrocławiu. Zmarł w 1979 r.

1890 – urodził się Michał , polski dowódca wojskowy, marszałek Polski, członek PKWN, minister obrony narodowej. Legionista, uczestnik wojny polsko – bolszewickiej.

Po skazaniu, uwięzieniu i degradacji do stopnia szeregowca za nadużycia finansowe w armii, nawiązał kontakty z komunistami, całkowicie zmieniając swoje poglądy i życie. Został szpiegiem . W latach 1944–47 jako Naczelny Dowódca WP m.in. zatwierdzał wyroki śmierci na żołnierzy AK wydawane przez sądy wojskowe – jego podpis widnieje na ok. 100 z nich. Zmarł w 1989 r.

1924 – we Lwowie urodziła się Barbara Bittnerówna – polska aktorka. Naukę tańca brała na prywatnych lekcjach u Stanisława Faliszewskiego we Lwowie. Jako „cudowne dziecko” już w wieku 11 lat występowała na deskach Teatru Wielkiego we Lwowie.

1937 – rektorzy szkół wyższych wprowadzili rozdział miejsc dla studentów Polaków i Żydów, tzw. getta ławkowe. Już wcześniej – w 1936 r. – getto ławkowe wprowadziła .

1944 – w Powstaniu Warszawskim poległ Wiktor , ps. „Corda” – polski duchowny katolicki, kapelan AK. W latach 1908-1921 prowadził pracę duszpasterską w Archidiecezji Lwowskiej obrządku łacińskiego. Nauczyciel w Państwowym Seminarium Nauczycielskim w Trokach, dyrektor Gimnazjum im. Adama Mickiewicza w Grodnie. Urodzony w 1880 r.

1952 – zmarł Józef – polski aktor, do dziś uznawany za jedną z ważniejszych postaci przedwojennego polskiego teatru i kina. Debiutował w 1904 r. na deskach Teatru Miejskiego we Lwowie. W latach 1914–1939 grał w wielu polskich filmach, m.in. „Słodycz grzechu” (1914), „Uroda życia” (1921), „Trędowata” (1926), „Dzieje grzechu” (1933). Urodzony w 1884 r.

1962 – zmarł Witold – polski botanik, mikrobiolog, profesor Uniwersytetu Stefana Batorego w Wilnie. Ukończył także Politechnikę Lwowską. Urodzony w 1888 r. w Wilnie.

1972 – zmarł Stanisław – polski aktor występujący na scenach m. in. Wilna i Lwowa. W 1945 r. razem z całym zespołem Teatru Wileńskiego przeniósł się do Torunia, gdzie był aktorem i reżyserem Teatru Ziemi Pomorskiej. Urodzony w 1897 r.

1984 – zmarł Henryk – polski historyk, mediewista, autor m.in. monumentalnych „Początków Polski”. Studiował w Kijowie i Wilnie. Był pierwszym doktorantem na odnowionym wileńskim Uniwersytecie im. Stefana Batorego.

Habilitował się pracą „Studia nad początkami społeczeństwa i państwa litewskiego”. W 1933 r. objął na wileńskim uniwersytecie Katedrę Historii Europy Wschodniej, którą kierował do 1939 r. W czasie wojny pracował w wileńskim archiwum. Urodzony w 1898 r. w Daugadziach w Powiecie Oszmiańskim.

1993 – papież rozpoczął podróż apostolską na Litwę, Łotwę i do Estonii.

Kresy24.pl / Historyczne Kalendarium Kresowe – 4 września

Podziel się tym z innymi. Udostępnij na:
Tagi:

Komentarze nawołujące do przemocy, zawierające zniesławienia, wulgaryzmy, groźby karalne lub spam będą usuwane. Również wpisy osób podających nieprawdziwy email.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *