4 lutego w Historii Kresów

4 lutego 2014

na koniu”. Szkic Wojciecha Kossaka i Jana Styki

1746 – w Mereczowszczyźnie na Polesiu urodził się Tadeusz Kościuszko – generał polski i amerykański, przywódca powstania 1794 r.

Z racji „chłopskiego” i „demokratycznego” aspektu Insurekcji Kościuszkowskiej generał ten – jak żaden inny polski bohater narodowy – jest od lat gloryfikowany przez Polaków niezależnie od ich orientacji politycznej. I choć wzniecił powstanie antyrosyjskie, a przy okazji pochodził z „zakazanych” Kresów to nawet komuniści nazywali jego imieniem jednostki wojskowe, szkoły, ulice i place. A przecież z punktu widzenia bilansu wygranych i przegranych bitew niejeden polski generał czy hetman bije go na głowę.






Tym niemniej nie tylko Polacy, ale także Białorusini i Amerykanie uważają go za swojego wielkiego bohatera. Nie zapominajmy bowiem, że jako inżynier – fortyfikator wydatnie przyczynił się do zwycięstwa w wojnie o niepodległość Stanów Zjednoczonych. Zmarł w 1817 r.

1505 – w Żurawnie pod Haliczem urodził się Mikołaj Rej – polski poeta i prozaik renesansowy, również polityk i teolog ewangelicki, uznawany za „ojca literatury polskiej”. Uczył się m.in. we Lwowie. Zmarł w 1569 r. Przeczytaj więcej o Mikołaju Reju.






1515 – w Nieświeżu urodził się Mikołaj Krzysztof – marszałek i kanclerz wielki litewski, wojewoda wileński. Wprowadził i umocnił na Litwie Kościół ewangelicko-reformowany, propagował kalwinizm także w Koronie. Stworzył potęgę rodu Radziwiłłów. Był postacią kontrowersyjną: w Polsce ma opinię ambitnego intryganta, na Litwie jest uważany za litewskiego patriotę. Zmarł w 1565 r.

1863: porucznik Franciszek uderzył ze swym oddziałem na Rawę Mazowiecką zdobywając rosyjskie koszary.

1885 – w Borkach Wielkich koło Tarnopola urodził się Stefan Baley – wybitny psycholog, lekarz, pedagog, uważany za przedstawiciela lwowsko – warszawskiej szkoły psychologicznej. Studiował psychologię i filozofię na Uniwersytecie Lwowskim, wcześniej uczył się w lwowskich gimnazjach. Zmarł w 1952 r.

1906 – w Złoczowie urodził się Marian – polski malarz, grafik. Ukończył Wydział Sztuk Pięknych Uniwersytetu Stefana Batorego w Wilnie. Był nauczycielem w Wilnie i w Trokach, gdzie mieszkał od 1944 r. – do wysiedlenia. Zmarł w 1971 r.

1938 – w Korkożyszkach koło Wilna urodził się Zygmunt – polski aktor.

1943 – w Płungianach na Żmudzi urodziła się Wanda Rutkiewicz – polska alpinistka, himalaistka. Zaginęła 13 maja 1992 r. na stokach Kanczendzongi w Himalajach.

1947 – zmarł Gustaw Przychocki – polski filolog klasyczny. Profesor i rektor Uniwersytetu Warszawskiego, profesor Uniwersytetu Jagiellońskiego, członek Polskiej Akademii Umiejętności. Na przełomie lat 1918 – 1919 uczestniczył w obronie Lwowa, walczył też w wojnie polsko – bolszewickiej. Urodzony w 1884 r.

1950 – zmarł Jan – nestor polskiej fotografii, ojciec Janusza. Założyciel Fotoklubu Wileńskiego (1927), współzałożyciel Fotoklubu Polskiego. Od 1919 r. nauczał w Zakładzie Fotografii Artystycznej na Wydziale Sztuk Pięknych Uniwersytetu Stefana Batorego w Wilnie. Wykonał fotograficzną dokumentację architektury Wilna, Warszawy, Krakowa, Grodna, Zamościa, Lublina, Kazimierza i innych miast. Łącznie w jego pracowni powstało 158 albumów poświęconych miastom i regionom II Rzeczypospolitej.

W lipcu 1944 r. w czasie walk o spłonęła jego pracownia, a w niej 50 tys. skatalogowanych negatywów dotyczących głównie Wilna i Wileńszczyzny, ale także wielu innych miast Polski oraz niektórych miast niemieckich. Niektóre z negatywów pochodziły z lat 1910-1915. Po II wojnie światowej wraz z synem dokumentował zniszczenia wielu miast Polski. Zaczął od Wilna, z którego zniszczeniem nie mógł się pogodzić.

Urodzony w 1876 r. w Ostaszynie pod Nowogródkiem.

Kresy24.pl / Historyczne Kalendarium Kresowe – 4 lutego

Podziel się tym z innymi. Udostępnij na:

Komentarze nawołujące do przemocy, zawierające zniesławienia, wulgaryzmy, groźby karalne lub spam będą usuwane. Również wpisy osób podających nieprawdziwy email.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *